Οι επιπτώσεις του covid -19 στους ηλικιωμένους και στα άτομα με ειδικές ανάγκες

Η εμφάνιση και η διασπορά του κορωνοϊού ξεκίνησε το Δεκέμβριο του 2019 από την Κίνα . Η συνεχής διασπορά του  υποχρέωσε πολλές χώρες , ανάμεσά τους και η Ελλάδα μας , να πάρουν πολύ αυστηρά μέτρα για την αντιμετώπισή της.  Τα μέτρα αυτά αφορούν τόσο το γενικό πληθυσμό όσο και τις ευπαθείς ομάδες .

Η επιδημία του  COVID-19 εμφανίζεται ως σοβαρή ψυχοπιεστική συνθήκη τόσο στα άτομα της τρίτης ηλικίας όσο και στα άτομα με αναπηρίες .Η επιδημία άλλαξε την κανονικότητα των ηλικιωμένων επηρεάζοντάς τους σε σωματικό , πνευματικό και ψυχολογικό επίπεδο . Αποτελώντας τις πλέον ευπαθείς ομάδες λόγω των νοσημάτων που συχνά συνυπάρχουν με το γήρας ή την αναπηρία , πάρθηκαν αυστηρά μέτρα καθώς ο κίνδυνος να νοσήσουν αλλά και να χάσουν τη ζωή τους παραμένει υψηλός.

Τα μέτρα που έχουν επιβληθεί κατά την τρέχουσα περίοδο , σε συνδυασμό με την αυξανόμενη μετάδοση του ιού από τις μεταλλάξεις αλλά και από τους άλλους εξωγενείς παράγοντες είναι πολύ πιθανόν να προκαλέσουν αρνητικά συναισθήματα σε όλους μας , αλλά περισσότερο στους ηλικιωμένους και τα άτομα με ειδικές ανάγκες . Ο κορωνοϊός ανέτρεψε την καθημερινή τους ρουτίνα σε μεγάλο βαθμό , στερώντας τους απλές καθημερινές συνήθειες , οδηγώντας τους στην απομόνωση και στην μοναξιά. Το γεγονός ότι πολλοί από αυτούς δεν έχουν εξοικείωση με τις νέες τεχνολογίες , έχει ως αποτέλεσμα να απομακρύνονται σιγά σιγά και από του οικογενειακό και φιλικό τους περιβάλλον. Η συχνότερη εξ ’αποστάσεως επαφή είναι με το τηλέφωνο.

Η απομόνωση , η απομάκρυνση από την οικογένεια και τα φιλικά τους πρόσωπα , η αδυναμία της αυτοεξυπηρέτησης , ο κίνδυνος να νοσήσουν , το ενδεχόμενο της απώλειας προσφιλών προσώπων ή μήπως οι ίδιοι φύγουν αποτελεί ένα εκρηκτικό μείγμα .Το στρες και τα αρνητικά συναισθήματα , δημιουργούν σε πολλούς σωματικά και λειτουργικά προβλήματα δυσκολεύοντας τον ήδη βεβαρυμμένο οργανισμό τους. Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή χρειάζονται τα άτομα με προϋπάρχοντα προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας ή γνωστικής έκπτωσης , όπως είναι η άνοια και το αλτσχάιμερ.

Πέρα από το άγχος και το στρες , λόγω των περιοριστικών ,μέτρων τα άτομα της τρίτης ηλικίας και τα άτομα με ειδικές ανάγκες μπορεί να έρθουν αντιμέτωπα με την κοινωνική απομόνωση και τη μοναξιά .Όσο η ηλικία αυξάνεται , τόσο δύσκολη γίνεται η κοινωνικοποίηση των ατόμων. Πιο συγκεκριμένα το 21,5%  του πληθυσμού της Ελλάδος είναι άνω των 65 ετών , ενώ το 24% αυτών ζουν μόνοι τους .Η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά επηρεάζουν  τόσο την σωματική υγεία ( για παράδειγμα εμφάνιση καρδιαγγειακών και αυτοάνοσων νοσημάτων ) , όσο και η ψυχική τους υγεία (στρες , κατάθλιψη).

Πώς μπορούμε να τους στηρίξουμε

Βοηθώντας τους :

-Να φροντίζουν την σωματική τους υγεία : Ακολουθώντας πάντα τα μέτρα προφύλαξης και ατομικής υγιεινής . Επικοινωνία με τον οικογενειακό γιατρό και ισορροπημένη διατροφή ,επαρκής ύπνος και ξεκούραση .

-Να δημιουργήσουν μια νέα καθημερινότητα μέσα στο σπίτι : Θα πρέπει να δημιουργηθούν νέα συνθήκες όπως μαγείρεμα , διάβασμα, περιποίηση λουλουδιών , φροντίδα του σπιτιού , περίπατος ,οργάνωση άλμπουμ φωτογραφιών κ.τ.λ. Είναι σημαντικό να εμπλέκονται σε δραστηριότητες στις οποίες έχουν το αίσθημα της επιτυχίας .

-Να διατηρούν επικοινωνία με τα οικεία τους πρόσωπα :Συχνή επικοινωνία με συγγενείς και φίλους τους βοηθά να διαχειρίζονται το στρες , να μην αισθάνονται μοναξιά και να έχουν καλύτερη διάθεση . Θα πρέπει και εμείς οι ίδιοι να κάνουμε προσπάθεια να έρθουμε πιο κοντά και να τους δείξουμε ή να τους μάθουμε πώς να χειρίζονται τις νέες τεχνολογίες και να χρησιμοποιούν για παράδειγμα τη βιντεο-κλήση και άλλες παρόμοιες δραστηριότητες .

-Να εκφράζουν τα αισθήματά τους : Όταν ερχόμαστε σε επαφή μαζί τους είναι σημαντικό να τους ενθαρρύνουμε να συζητούν και να εκφράζουν τα συναισθήματά τους .Να μας μιλάνε για τις ανησυχίες τους , τους φόβους τους ή ακόμα και για πιθανά συμπτώματα που μπορεί να έχουν εμφανίσει. Επίσης θέλει ιδιαίτερη μεταχείριση αν υπάρχει περίπτωση απώλειας.

Εκτός από τους γενικούς τρόπους διαχείρισης μιας κατάστασης θα πρέπει να προφυλάξουμε τους ηλικιωμένους και τα άτομα με ειδικές ανάγκες από πιθανή μετάδοση του ιού , αποφεύγοντας τις άσκοπες επαφές και μετακινήσεις τηρώντας σχολαστικά τις οδηγίες , να φοράμε μάσκα , να κρατάμε τις ενδεδειγμένες αποστάσεις και να κάνουμε όλα τα απαραίτητα εμβόλια όπως της γρίπης , του πνευμονιόκοκκου και του κορωνοϊού.

Τα πρόσφατα σοβαρά κρούσματα οφείλονται είτε σε αμέλεια συγγενών , είτε σε αμέλεια φροντιστών και νοσηλευτών σε δομές φιλοξενίας και χώρους υγείας. Άποψή μου ειδικά στους χώρους υγείας και στις δομές φιλοξενίας ο εμβολιασμός όλων των εμπλεκόμενων θα έπρεπε να ήταν υποχρεωτικός.

Η βοήθεια και η υποστήριξη των ηλικιωμένων και των ατόμων με ειδικές ανάγκες είναι ζήτημα όλων μας , όχι μόνο της οικογένειας ή των νοσηλευτών και των φροντιστών σε δομές και οίκους ευγηρίας .Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε και εμείς οι ίδιοι ότι οι άνθρωποι αυτοί μπορεί να βρίσκονται σε δύσκολη θέση και να δυσκολεύονται να ζητήσουν βοήθεια είτε γιατί ντρέπονται , είτε γιατί δεν μπορούν. Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πέρα από την δική μας ευθύνη υπάρχει και η συλλογική ευθύνη που παίζει καθοριστικό ρόλο σε περιπτώσεις κρίσεων .

Κοινωνία , κράτος , φορείς αλλά και εμείς οι ίδιοι δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι υπάρχουν χιλιάδες ηλικιωμένοι και άτομα με ιδιαίτερες ανάγκες που χρειάζονται τη βοήθειά μας .Ας δείξουμε έμπρακτα ο καθένας από τη μεριά του και με τον πιο απλό τρόπο ότι είμαστε δίπλα τους αρκεί να προσφέρουμε λίγα λεπτά από τον χρόνο μας για να ζεστάνουμε την καρδιά τους.

Σας ευχαριστώ για την φιλοξενία

Δημήτρης Παραδέλλης

Πρόεδρος  του Κ.Κ.Π.Π.Β.Α

https://www.facebook.com/dparadellis

  https://www.instagram.com/dparadellis/