Το φθινόπωρο του 2024 η αγορά crypto ήταν σε πολύ καλή διάθεση και το Bitcoin, o βασιλιάς του χώρου, κάλπαζε πάνω από τις 100.000 δολάρια και στο πρώτο μισό του Οκτωβρίου η τιμή του ξεπέρασε και τα 125.000. Οι φανατικοί φίλοι της κρυπτοβιομηχανίας υπενθύμιζαν στους «άπιστους» πως η πορεία του Bitcoin και όλων των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων προς την δόξα βρισκόταν ακόμα στην αρχή της.
Είναι αλήθεια πως είχαν αρκετούς λόγους για να είναι αισιόδοξοι. Στις αρχές του 2024 είχε πραγματοποιηθεί μία επιθυμία σημαντικών παραγόντων των κρυπτοαγορών, δηλαδή η δημιουργία διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων ETFs που επενδύουν απευθείας σε κρυπτονομίσματα και κυρίως στο Bitcoin. Όπως είχαν φανταστεί αρκετοί, αυτό δημιούργησε μία νέα πηγή ζήτησης, καθώς θεσμικοί και ιδιώτες επενδυτές αγόρασαν μερίδια αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, με φυσική συνέπεια την άνοδο της τιμής του Bitcoin, του Ether, του Solana, του XRP και γενικά όλου του οικοσυστήματος.
Την ίδια περίοδο, δηλαδή από το τέλος του Αυγούστου και μετά, η αξιόλογη πτώση του αμερικανικού δολαρίου έδωσε ακόμα μεγαλύτερη ώθηση στις crypto αγορές, καθώς πολλοί έσπευσαν να κινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση αναζητώντας προστασία, θεωρώντας μάλιστα πως αυτή θα ήταν πιο αποτελεσματική από αυτήν του χρυσού. Σχεδόν ταυτόχρονα είχαμε και την πρώτη μείωση επιτοκίων από την αμερικανική Fed ύστερα από μία διετία ανόδου τους, κάτι που έδωσε ακόμα περισσότερα καύσιμα στο crypto ράλι.
Εκτός αυτών όμως, σε αυτή την σημαντική ανοδική κίνηση σημαντικό ρόλο έπαιξε η προσδοκία πως η διαφαινόμενη τότε εκλογική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ θα είχε ως αποτέλεσμα την αλλαγή του νομικού, θεσμικού και εποπτικού πλαισίου προς όφελος της βιομηχανίας crypto. Αυτό ήταν αρκετά λογικό, καθώς ο Τραμπ είχε δηλώσει δημόσια την αγάπη του για την βιομηχανία και το λόμπι των εταιρειών του κλάδου είχε φροντίσει να ενισχύσει με εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια την προεκλογική του εκστρατεία.
Επιπλέον, υπήρχε μία βεβαιότητα πως οι εφαρμογές που βασίζονται στην τεχνολογία Blockchain και όλες τις παρόμοιες τεχνολογίες σύντομα θα αποκτούσαν πολλές ακόμα πρακτικές χρήσεις.
Η αλήθεια είναι πως κάποιοι από τους παραπάνω λόγους αισιοδοξίας που στήριζαν σε σημαντικό βαθμό το αγοραστικό ενδιαφέρον για το Bitcoin και τα υπόλοιπα κρυπτονομίσματα, εκτός φυσικά από την πανταχού παρούσα κερδοσκοπία, δεν ήταν και τόσο παράλογοι ούτε φαίνονται παράλογοι τώρα, δύο χρόνια μετά. Η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ πραγματικά έφερε μία ριζική αλλαγή στην αντιμετώπιση των crypto αγορών.
Οι εκκρεμείς διώξεις εναντίον διαφόρων παραγόντων της αγοράς εγκαταλείφθηκαν σχεδόν ολοκληρωτικά, ο πρόεδρος έδωσε χάρη σε καταδικασμένα από τα δικαστήρια στελέχη της αγοράς και το Κονγκρέσο ψήφισε πολύ ευνοϊκούς νόμους όπως το Genius Act που ήταν ιδιαίτερα θετικοί για τα stablecoins, μία ειδική και πολύ δημοφιλή μορφή ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων (Η επέλαση των Stablecoins, η νέα αμερικανική νομοθεσία και οι ανησυχίες της Ευρώπης | Liberal.gr). Η τεχνολογία Blockchain και οι παρόμοιες με αυτήν άρχισαν να χρησιμοποιούνται από μεγάλες χρηματιστηριακές εταιρείες για την εισαγωγή του θεσμού των tokens στις παραδοσιακές χρηματιστηριακές αγορές (Blockchain και tokenization στην καρδιά της Wall Street και της οικονομίας | Liberal.gr).
Σε ψηφιακές χρηματιστηριακές πλατφόρμες όπως το Hyperliquid διαμορφώνονται καθ’ όλη την διάρκεια της ημέρας για όλη την εβδομάδα οι τιμές του πετρελαίου, διαφόρων μετοχών ή εμπορευμάτων (Πώς η τιμή του πετρελαίου διαμορφώνεται στις crypto πλατφόρμες | Liberal.gr). Τα επιτόκια αναφοράς έχουν παραμείνει στα ίδια επίπεδα από τότε και το γενικότερο κλίμα στις αγορές είναι υποστηρικτικό όλο αυτό το διάστημα.
Παρόλα αυτά, όσοι αγόρασαν εκείνη την περίοδο κρυπτονομίσματα είναι σχεδόν σίγουρο πως αυτή την στιγμή νοιώθουν πλήρη απογοήτευση. Το Bitcoin είναι πεσμένο κατά 48% περίπου από τότε, το Ether κατά τουλάχιστον 50%, το Solana χάνει πάνω από 70% και το XRP βρίσκεται σε παρόμοια κατάσταση.
Η πτώση είναι τεράστια αν συνυπολογίσει κάποιος και την άνοδο που έχουν πετύχει οι χρηματιστηριακοί δείκτες αυτή την περίοδο και την πολύ σημαντική άνοδο του χρυσού. Εκτός όμως από τα κρυπτονομίσματα, μεγάλη είναι η πτώση και στις μετοχές εταιρειών σαν την Strategy (MSTR NASDAQ) που το μόνο που κάνουν είναι να αγοράζουν και να διακρατούν κρυπτονομίσματα. Χωρίς υπερβολή, κάποιος θα μπορούσε να πει πως πρόκειται για μία πανωλεθρία, η οποία έχει δημιουργήσει έναν νέο στρατό εγκλωβισμένων επενδυτών.
Σε τι οφείλεται όμως αυτή η καταστροφική εξέλιξη σε έναν τομέα που σε πολλούς επενδυτές, όχι μόνο ιδιώτες αλλά και πολλούς θεσμικούς, φαινόταν πως έχει πολύ καλές προοπτικές; Θα κάνουμε μία προσπάθεια να βρούμε κάποιους λόγους.
Κάτι πολύ σημαντικό, το οποίο μας θυμίζει το γνωστό ρητό «πρόσεχε τι εύχεσαι», είναι το γεγονός πως η έλευση των ETFs σε κρυπτονομίσματα στην ουσία έβαλε την παραδοσιακή Wall Street μέσα στην αγορά crypto και την αγορά crypto μέσα στην παραδοσιακή χρηματοοικονομική βιομηχανία.
Όπως λοιπόν τα κρυπτονομίσματα ωφελήθηκαν όταν οι επενδυτές της Wall Street άρχισαν αν αγοράζουν τα ETFs έτσι ζημιώθηκαν όταν άρχισαν οι εκροές κεφαλαίων με αποτέλεσμα την μεγάλη ταλαιπωρία. Δεν είναι τυχαίο πως από την στιγμή που άρχισαν οι συστηματικές εκροές στα ETFs το καλοκαίρι του 2025, τα πράγματα για τα κρυπτονομίσματα δεν έχουν πάει καθόλου καλά. Η άνθηση των ETFs είχε και μία παράπλευρη συνέπεια που ίσως δεν είχαν σκεφθεί πολλοί αρχικά, καθώς κάτοχοι πολύ μεγάλων ποσοτήτων Bitcoin και άλλων νομισμάτων τα αντάλλαξαν με μερίδια ETFs τα οποία στην συνέχεια πουλούσαν στην χρηματιστηριακή αγορά.
Έτσι κατάφεραν να «ξεφορτωθούν» εύκολα τα κρυπτονομίσματά τους χωρίς να πουλήσουν στα κλασσικά crypto ανταλλακτήρια όπου θα ήταν μάλλον πιο δύσκολο να το κάνουν. Επίσης, ο εναγκαλισμός της κρυπτοβιομηχανίας με την Wall Street αφαίρεσε από την βιομηχανία τον μανδύα αλλά και την γοητεία του «εναλλακτικού» τρόπου επενδύσεων. Εδώ αξίζει να επισημάνουμε πως οι ψηφιακές πλατφόρμες που χρησιμοποιούνται πλέον για trading σε παραδοσιακά χρηματοπιστωτικά μέσα έχει παρατηρηθεί πως στην ουσία σταδιακά «τραβούν» χρήματα και ρευστότητα από τα crypto assets στα παραδοσιακά, έστω και αν αυτά διαπραγματεύονται σε crypto πλατφόρμες.
Κάτι άλλο που σίγουρα έχει επηρεάσει αρνητικά τουλάχιστον το Bitcoin είναι πως πολλές επιχειρήσεις που ασχολούντο με την εξόρυξή του έχουν στραφεί προς την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα data centers, πράγμα που έχει μειώσει και το γενικότερο ενδιαφέρον για τα κρυπτονομίσματα.
Σχετικά με τις θετικές εξελίξεις στο νομικό και θεσμικό πλαίσιο, πρέπει να επισημάνουμε πως το Clarity Act που αναμένεται να ρυθμίσει με ευνοϊκό τρόπο τα πράγματα για τα κρυπτονομίσματα όπως περίπου έγινε με το Genius Act για τα stablecoins, δεν έχει περάσει ακόμα από το Κονγκρέσο και κανείς δεν ξέρει πότε θα γίνει αυτό. Το νομοσχέδιο έχει πέσει θύμα της διαμάχης Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικανών, με τους πρώτους να απαιτούν την εισαγωγή ρυθμίσεων που θα «αντιμετωπίζουν» τις δραστηριότητες του προέδρου Τραμπ και της οικογένειάς του στον χώρο των crypto, οι οποίες έχουν προκαλέσει ούτως ή άλλως πολλές συζητήσεις.
Και κάτι ακόμα που ίσως να είναι το πιο σημαντικό, είναι το γεγονός πως αυτή την εποχή υπάρχουν τόσες πολλές ευκαιρίες για όσους αρέσκονται στις κερδοσκοπικές κινήσεις με μεγάλο ρίσκο, σε αγορές με πολύ μεγάλη ρευστότητα και πολύ μεγάλη μεταβλητότητα που οι κινήσεις στα κρυπτονομίσματα δεν είναι πλέον ιδιαίτερα ελκυστικές, ειδικά τώρα που έχουν πάψει να αποτελούν κάτι «εξωτικό».
Όλα τα παραπάνω μπορεί να εξηγούν, μερικώς τουλάχιστον, την πολύ κακή πορεία της αγοράς crypto την τελευταία διετία και την εγκλωβισμό πολλών επενδυτικών χαρτοφυλακίων μέσα σε μία χρονική περίοδο που έχει δώσει πολύ μεγάλα κέρδη σε πολλά άλλα χρηματιστηριακά assets.
Καθώς η αξία και η ελκυστικότητα των κρυπτονομισμάτων είναι αδύνατον να εκτιμηθεί με οποιονδήποτε παραδοσιακό τρόπο και αυτό είναι περισσότερο θέμα επενδυτικής ψυχολογίας και πιθανώς και χρηματιστηριακής μόδας, μας είναι αδύνατον να εκτιμήσουμε πότε τα πράγματα θα αλλάξουν προς το καλύτερο. Θα μπορούσε αυτό να γίνει αύριο ή και να μην γίνει ποτέ, δεν αποκλείουμε καμία εξέλιξη. Το μόνο που μπορούμε να πούμε με σιγουριά είναι πως αυτή την στιγμή οι αγορές crypto ζορίζονται ακόμα.
