Η κλιματική αλλαγή δεν είναι πλέον ορατή μόνο στην άνοδο της θερμοκρασίας των νερών αλλά και στους λαγοκέφαλους, στα λεοντόψαρα και στα μπλε καβούρια που μέσω της Διώρυγας του Σουέζ καταφτάνουν από τροπικές θάλασσες και εκτοπίζουν γηγενή είδη και ψαράδες.
Στα ανοικτά της Κύπρου, ο Πέπης, ο καπετάνιος ενός μικρού αλιευτικού, μαζεύει προσεκτικά από πειραματικές παγίδες λεοντόψαρα. Αφαιρεί τα δηλητηριώδη αγκάθια και τα ρίχνει σε έναν κουβά, περιγράφουν ανταποκριτές του Reuters.
Στοιχεία
Κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας συντελείται μια δραματική αλλαγή. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ένα νέο μη γηγενές είδος εισέρχεται στη Μεσόγειο κάθε δύο εβδομάδες. Σύμφωνα με μελέτη της Κυπριακής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών που βασίστηκε σε δεδομένα από 11 χώρες, ο συνολικός αριθμός των μη γηγενών ειδών ανέρχεται πια σε πάνω από 1.000. Την περίοδο 2012-2017 είχαν καταγραφεί 800.
«Η μεταβολή είναι δραματική, ιδιαίτερα από το 2000», δηλώνει ο Περικλής Κλείτου, επιστήμονας στο Ινστιτούτο Θαλάσσιων Ερευνών της Μεγαλονήσου.
Το λεοντόψαρο είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα εισβολέα. Με τα αγκάθια του που θυμίζουν κούρεμα μοϊκάνα μοιάζει με «πανκ». Καταβροχθίζει τα μικρότερα ψάρια.
Στην Κύπρο, οι επιστήμονες δοκιμάζουν παγίδες που προσελκύουν λεοντόψαρα και μπλε καβούρια.
Στην Ελλάδα περισσότερα από 230 ξενικά είδη έχουν εισέλθει στα ελληνικά νερά τις τελευταίες δεκαετίες, σύμφωνα με την Παρασκευή Καραχλή, επικεφαλής έρευνας στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών.
Οι λαγοκέφαλοι καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες φυκιών, στερώντας από τα γηγενή φυτοφάγα ψάρια πολύτιμη τροφή. Με τοξίνες που μπορεί να είναι θανατηφόρες για τον άνθρωπο, θυμίζει νταή, τραμπούκο.
Προειδοποίηση
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι δεν υπάρχουν μαγικές, εύκολες λύσεις. Κάθε αλλαγή σε ένα σύνθετο οικοσύστημα ανατρέπει τις ισορροπίες. Αν και καλύπτει μόλις το 0,8% της συνολικής έκτασης των θαλασσών και ωκεανών, η Μεσόγειος φιλοξενεί ένα ποσοστό των θαλάσσιων ειδών του πλανήτη που, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, φτάνει έως και το 18% και οι εισβολείς το απειλούν.
Οικονομικά κίνητρα
Ελλάδα και Κύπρος έχουν προσφέρει οικονομικά κίνητρα στους ψαράδες για την απομάκρυνση λαγοκέφαλων, ενώ παράλληλα οι επιστήμονες αναζητούν τρόπους ώστε να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα και οι εισβολείς να μετατραπούν από απειλή σε οικονομικό πόρο. Ερευνητές εξετάζουν τη δυνατότητα χρήσης ορισμένων ειδών για παραγωγή ιχθυάλευρων, καλλυντικών, συμπληρωμάτων διατροφής και άλλων προϊόντων.
Τρώγονται…
Ένας τρόπος να γίνουν επωφελή τα νέα είδη στις θάλασσές μας είναι να προστεθούν στα βρώσιμα είδη. Το λεοντόψαρο είναι ασφαλές για κατανάλωση μετά την αφαίρεση των αγκαθιών και ήδη κερδίζει καταναλωτές σε Τουρκία και Λίβανο. Το μπλε καβούρι προστίθεται στο μενού εστιατορίων στην Τυνησία.
