Η έλλειψη επικοινωνίας και επίβλεψης στο οικογενειακό περιβάλλον φέρεται να έχει το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την αύξηση της νεανικής παραβατικότητας, σύμφωνα με έρευνα που έγινε το 2025 σε 1.400 ενήλικες και 600 νέους ηλικίας 16 έως 24 ετών από το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης και παρουσιάστηκε χθες στη Θεσσαλονίκη.
Η συντριπτική πλειονότητα των συμμετεχόντων εκτιμά ότι το φαινόμενο βρίσκεται σε άνοδο, καθώς το 95,3% του γενικού πληθυσμού και το 90,6% των νέων θεωρούν ότι η νεανική παραβατικότητα έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα, περισσότεροι από επτά στους δέκα αποδίδουν μέρος της διόγκωσης του προβλήματος στις κοινωνικές συνθήκες που διαμορφώθηκαν την τελευταία δεκαετία, με το 73,7% να συνδέει το φαινόμενο με τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης και το 69,5% με τις επιπτώσεις της πανδημίας.
Η εικόνα διαφοροποιείται όταν οι ερωτώμενοι καλούνται να απαντήσουν εάν γνωρίζουν προσωπικά κάποιο περιστατικό νεανικής παραβατικότητας. Στον γενικό πληθυσμό το 29,5% δήλωσε ότι γνωρίζει σχετικό περιστατικό, ενώ το ποσοστό ανέρχεται στο 43,1% μεταξύ των νέων ηλικίας 16 έως 24 ετών, γεγονός που δείχνει ότι οι νέοι έρχονται συχνότερα σε επαφή με τέτοιες συμπεριφορές στο σχολικό, κοινωνικό ή οικογενειακό τους περιβάλλον.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το εύρημα ότι τέσσερις στους δέκα από όσους δήλωσαν πως γνωρίζουν περιστατικό νεανικής παραβατικότητας ανέφεραν ότι αυτό δεν ήταν μεμονωμένο, αλλά επαναλήφθηκε περισσότερες από μία φορές, ενώ το 34,7% υποστήριξε ότι η επανάληψη σημειώθηκε ακόμη και μετά από παρεμβάσεις του σχολείου ή της Αστυνομίας!
Στην αξιολόγηση των παραγόντων που θεωρούνται ότι συμβάλλουν στην εκδήλωση παραβατικών συμπεριφορών, η οικογένεια καταλαμβάνει την πρώτη θέση. Το 64,9% των ενηλίκων χαρακτήρισε ως πολύ σημαντικό παράγοντα την έλλειψη επικοινωνίας και επίβλεψης στο οικογενειακό περιβάλλον και ακόμη ένα 23,4% την αξιολόγησε ως αρκετά σημαντική.
Ακολουθούν η κοινωνική αποστασιοποίηση και οι εθισμοί στο Διαδίκτυο, τα βιντεοπαιχνίδια και τις ουσίες με ποσοστά 61,3% και 23,1% αντίστοιχα, τα βίαια πρότυπα που προβάλλονται μέσω των μέσων ενημέρωσης, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών με 61,1% και 19,2%, η αξιακή κρίση και η κανονικοποίηση της βίας με 56,1% και 26%, καθώς και η κρίση του σχολείου και η υποβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας με 44,1% και 29,2%.
Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στις απαντήσεις των νέων. Σε κλίμακα αξιολόγησης από το 1 έως το 5, η έλλειψη επικοινωνίας και επίβλεψης στην οικογένεια συγκέντρωσε τη μεγαλύτερη βαθμολογία με 4,52, ακολουθούμενη από την κοινωνική αποστασιοποίηση και τους εθισμούς με 4,42, τα βίαια πρότυπα στα μέσα με 4,34, την αξιακή κρίση και την κανονικοποίηση της βίας με 4,33, την κρίση του σχολείου με 4,10 και την απουσία συνεργασίας μεταξύ σχολείου και οικογένειας με 4,05.
Αναφορικά με τη διαχείριση των περιστατικών, το σχολείο αναδεικνύεται ως ο βασικός φορέας αναφοράς, καθώς το 59,8% των περιστατικών γνωστοποιήθηκε στις εκπαιδευτικές αρχές και από αυτά το 60,5% αντιμετωπίστηκε με παρέμβαση του σχολείου. Στην Αστυνομία αναφέρθηκε το 37,2% των περιστατικών, με το 51,8% όσων απευθύνθηκαν σε αυτήν να αξιολογούν θετικά τις ενέργειές της.
Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο της ημερίδας «Νεανική Παραβατικότητα – Η στρατηγική της Αυτοδιοίκησης για την πρόληψη και την αντιμετώπισή της». Μιλώντας στην εκδήλωση, ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Νίκος Παπαϊωάννου, υπογράμμισε την ανάγκη δημιουργίας ενός ενιαίου δικτύου συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας, Αυτοδιοίκησης, σχολείων και πανεπιστημίων.
ΜΟΡΦΕΣ ΒΙΑΣ
Ως προς τις μορφές παραβατικότητας που συναντώνται συχνότερα, μεταξύ όσων γνώριζαν συγκεκριμένο περιστατικό το 48,7% ανέφερε λεκτική βία, το 46,8% έντονο εκφοβισμό και το 40,2% σωματική κακοποίηση ή ξυλοδαρμό. Σε επίπεδο γενικής αντίληψης, το 96,9% των ερωτηθέντων συνδέει τη νεανική παραβατικότητα με σωματική κακοποίηση και ξυλοδαρμούς, το 95,7% με το bullying, το 93% με ληστείες και κλοπές, το 91,8% με τη σεξουαλική παρενόχληση μέσω Διαδικτύου, ενώ ποσοστά άνω του 89% καταγράφονται για βανδαλισμούς, λεκτική βία, χουλιγκανισμό, διαδικτυακή βία και σύσταση συμμοριών.
Array
