Τι σηματοδοτεί το τέλος της εποχής Βούτσιτς και η επικράτηση της Λίστας των Φοιτητών στις εκλογές της Κυριακής
Ο σκληροπυρηνικός και αυταρχικός Αλεξάνταρ Βούτσιτς, πρώην πρόεδρος της Σερβίας και κυρίαρχη πολιτική προσωπικότητα για περισσότερο από μία δεκαετία, παραδέχτηκε το βράδυ της Κυριακής την ήττα του από το μαζικό κίνημα διαμαρτυρίας υπό την ηγεσία των φοιτητών στις βουλευτικές εκλογές της χώρας.
Εγκαινιάζεται μία νέα εποχή πολιτικής που θα είναι πιο στενά συνδεδεμένη με την Ευρώπη και μακριά από το Κρεμλίνο, τους Κινέζους και τον επίσης αποτυχόντα προ μηνών πρώην πρωθυπουργό της γειτονικής Ουγγαρίας, Ορμπαν.
Ο συνδυασμός Φοιτητική Λίστα-Οι φοιτητές νικούν! έλαβε το 52,9% των ψήφων και καταλαμβάνει τις 140 έδρες από τις 250 στο κοινοβούλιο. Ο συνασπισμός Ενωμένη Σερβία- Αλεξάνταρ Βούτσιτς έλαβε 38,8% και 103 έδρες. Τις υπόλοιπες έδρες μοιράζονται τα μειονοτικά κόμματα (3 έδρες οι Ούγγροι, 2 έδρες οι Μουσουλμάνοι, 2 έδρες οι Αλβανοί). Το Σοσιαλιστικό Κόμμα Σερβίας, που ίδρυσε ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, για πρώτη φορά στην ιστορία του δεν θα εκπροσωπηθεί στο κοινοβούλιο. Η συμμετοχή στις εκλογές ανήλθε σχεδόν στο 70% και ήταν η υψηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ μετά τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, το 1992.
Τα πρώτα συγχαρητήρια από το εξωτερικό έφτασαν από την Ε.Ε.
Σε κοινή δήλωση, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, συνεχάρησαν τη Φοιτητική Λίστα και επιβεβαίωσαν την ετοιμότητα των ευρωπαϊκών θεσμών να βοηθήσουν τη Σερβία να προχωρήσει στην πορεία της προς την Ε.Ε.
Ο Βούτσιτς, που τάχθηκε υπέρ της Ρωσίας στον πόλεμο της Ουκρανίας, επισκέφθηκε τη Μόσχα αρκετές φορές την τελευταία δεκαετία, αγόρασε οπλικά συστήματα από την Κίνα, επέτρεψε σε Κινέζους αστυνομικούς να κυκλοφορούν στο Βελιγράδι, ενεπλάκη με ύποπτα κεφάλαια Αράβων του Κόλπου, ενώ ήταν πάντοτε αρνητικός, ακόμα και σε σχετικά χαλαρές προτάσεις για το θέμα του Κοσόβου.
Πέραν του Ορμπαν, διατηρούσε σχέσεις με ακραίους ευρωπαϊκούς εθνικιστικούς κύκλους, με τον Λευκορώσο δικτάτορα Αλεξάντερ Λουκασένκο και εξέφρασε προχθές την οργή του για το αποτέλεσμα -αποκαλώντας το «βρόμικη δουλειά» από εκείνους στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη που αντιτίθενται στις πολιτικές του Τραμπ!
Η Σερβία διατηρεί μακροχρόνιους εθνοτικούς και θρησκευτικούς δεσμούς με τη Ρωσία, ενώ εξακολουθεί να έχει πολλούς υποστηρικτές του Πούτιν, καθώς και πολέμιους των κυρώσεων κατά του Κρεμλίνου. Ο Βούτσιτς έχει επαινέσει συχνά τον Τραμπ, δηλώνοντας σε ομιλία του στον ΟΗΕ, τον περασμένο μήνα, ότι «η Σερβία στηρίζει τις ενέργειες της κυβέρνησης του Τραμπ και βλέπει στο έργο του μια ευκαιρία για την εδραίωση μιας δικαιότερης παγκόσμιας τάξης, καθώς και για μια πιο υπεύθυνη στάση απέναντι στη Σερβία, η οποία υπήρξε στενός σύμμαχος των Αμερικανών και στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους».
Μία διακομματική ομάδα Αμερικανών νομοθετών πίεζε για αυστηρότερα μέτρα απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζουν ως δημοκρατική οπισθοδρόμηση, διαφθορά και αυξανόμενη ρωσική, κινεζική και ιρανική επιρροή στη Σερβία. Ο Βούτσιτς, ο οποίος στο παρελθόν δήλωνε υπερεθνικιστής, κυριαρχεί στη σερβική πολιτική σκηνή για περισσότερα από 14 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, εδραίωσε τον έλεγχό του στην εξουσία, επαναπροσδιορίζοντας τον εαυτό του ως μεταρρυθμιστή που ισορροπεί ανάμεσα στην επιδίωξη της Σερβίας για ένταξη στην Ε.Ε. και στη διατήρηση πολύ στενών δεσμών με τη Ρωσία και την Κίνα.
Η απομάκρυνση του Βούτσιτς είναι μόνο η αρχή. Η Σερβία οφείλει τώρα να αποσυναρμολογήσει το σύστημα διαφθοράς, παρακολούθησης των πολιτών, κυβερνοεπιθέσεων και αυταρχικού ελέγχου που στήριζε τη διακυβέρνηση του Βούτσιτς και του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος, και όχι απλώς να αντικαταστήσει τα πρόσωπα στην κορυφή.
Αυτή είναι η ευκαιρία της Σερβίας να οικοδομήσει βιώσιμους δημοκρατικούς θεσμούς και να θέσει τη χώρα σταθερά σε μια πορεία προς τη Δύση. Πλέον, η Ρωσία και η Κίνα κινδυνεύουν να χάσουν μετά τον Ορμπαν έναν βασικό σύμμαχο στα Βαλκάνια και ένα σημαντικό έρεισμα στην Ευρώπη, ενώ εκτιμάται ότι το Βελιγράδι υπό τη νέα πολιτική ηγεσία θα διευρύνει τις επαφές του με το ΝΑΤΟ και την Ε.Ε.
Ίδια δυναμική με την ανατροπή Μιλόσεβιτς
Δεν υπήρξε άμεση αντίδραση από τον Λευκό Οίκο για τις εκλογές στη Σερβία, αν και άλλες προσωπικότητες στις ΗΠΑ εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για το αποτέλεσμα. Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Τζο Γουίλσον, επικριτής του Βούτσιτς εδώ και χρόνια και συμπρόεδρος της Επιτροπής του Ελσίνκι, δήλωσε ότι «ο σερβικός λαός πέτυχε αυτή την απίστευτη νίκη χάρη στην ακλόνητη αποφασιστικότητά του και τη δέσμευσή του να αποκαταστήσει το κράτος δικαίου στη χώρα του».
«Αυτό εκτιμάται ότι θα περιλαμβάνει την απομάκρυνση της επιζήμιας επιρροής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας και τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τη Ρωσία. Πρόκειται για μία νέα αυγή για τη Σερβία, καθώς η χώρα αγκαλιάζει τη θέση της στον δυτικό πολιτισμό. Υπό τη διακυβέρνηση Τραμπ, οι δικτάτορες βρίσκονται σε υποχώρηση. Η Σερβία βιώνει την ίδια δυναμική που είδαμε όταν ανατράπηκε ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς», πρόσθεσε.
Πηγή
