Ταμείο ανάκαμψης: Μία μεγάλη ευκαιρία για την πράσινη ανάπτυξη

Τους τελευταίους 16 μήνες η πανδημία του COVID-19 άλλαξε τις ζωές μας σε όλα τα επίπεδα. Η ανθρωπότητα βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν αόρατο εχθρό στη μεγαλύτερη υγειονομική κρίση του τελευταίου αιώνα. Εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως έχασαν τη ζωή τους, προηγμένα συστήματα υγείας κατέρρευσαν και η οικονομία των περισσότερων κρατών κλονίστηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό.

Η χώρα μας παρά τις τεράστιες δυσκολίες και την πολύ μεγάλη πίεση που δέχτηκε το εθνικό σύστημα υγείας και η οικονομία άντεξε και στάθηκε στα πόδια της. Με μεγάλες απώλειες βέβαια που άφησαν πίσω πόνο, ψυχικά τραύματα και αρκετούς συνανθρώπους μας πιεσμένους από την οικονομική αστάθεια που δημιούργησε η πανδημία λόγω των μέτρων περιορισμού της διασποράς της πανδημίας, που επιβάλαν περιορισμό της οικονομικής δραστηριότητας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπροστά στον ορατό κίνδυνο κατάρρευσης των εθνικών οικονομιών ενέκρινε οικονομικό πρόγραμμα-μαμούθ για την στήριξη των οικονομιών των κρατών μελών. Μετά από άριστα συντονισμένες προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης που κατέθεσε έγκαιρα ένα από τα καλύτερα σχέδια αξιοποίησης των πόρων  η χώρα μας θα λάβει συνολικά πάνω από 70 δισεκατομμύρια ευρώ την επόμενη εξαετία με την εκταμίευση μάλιστα να ξεκινά μέσα στο καλοκαίρι. Πέρα από τη στήριξη της απασχόλησης, την ενδυνάμωση του κοινωνικού κράτους και την προσέλκυση επενδύσεων πολύ μεγάλα κονδύλια θα διατεθούν για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την πράσινη ανάπτυξη.

Ίσως αν αναλογιστούμε πως οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής είναι εμφανέστερες από ποτέ, το ταμείο ανάκαμψης αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη ευκαιρία και συνάμα πρόκληση όσον αφορά τη στροφή σε ένα πιο βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο. Τα χρήματα τα οποία θα είναι διαθέσιμα προς αξιοποίηση σε συνδυασμό με τις πολύ σημαντικές πρωτοβουλίες που έχουν ήδη λάβει χώρα (κίνητρα για απόκτηση ηλεκτροκίνητου οχήματος, απολιγνιτοποίηση, κατάργηση των πλαστικών μιας χρήσης κλπ.) μπορούν να αλλάξουν εντελώς το παραγωγικό μοντέλο ενθαρρύνοντας επενδύσεις που σέβονται το περιβάλλον. Η εξοικονόμηση ενέργειας που θεωρείται προτεραιότητα με βάση  και τις ευρωπαϊκές οδηγίες, αποτελεί ένα από τα πλέον σημαντικά στοιχεία της πορείας προς την πράσινη μετάβαση ενώ παρέχει και πληθώρα πλεονεκτημάτων για τους Έλληνες καταναλωτές και την ελληνική επιχειρηματικότητα. Οι θετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις είναι προφανείς, όπως επίσης προφανές είναι και το αντίστοιχο οικονομικό όφελος για τα ελληνικά νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τον Δημόσιο τομέα.

Επιπλέον, ένα πολύ σημαντικό ποσό από τους πόρους που αντιστοιχούν στην πράσινη μετάβαση θα αξιοποιηθεί στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών και την υπογειοποίηση του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και στην αύξηση της ισχύος υποσταθμών διανομής. Η βελτίωση του δικτύου είναι ζωτικής σημασίας για την ευρύτερη ανάπτυξη της χώρας στον ενεργειακό χάρτη, τη σταθεροποίηση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας και την αντιμετώπιση ακραίων καιρικών φαινομένων όπως αυτά που βιώσαμε το τελευταίο χρονικό διάστημα.

Εν κατακλείδι το φιλόδοξο σχέδιο της κυβέρνησης με “όπλο στη φαρέτρα” την επάρκεια των πόρων για να χρηματοδοτηθούν οι παραπάνω πρωτοβουλίες μπορεί να μας κάνει αισιόδοξους ότι οι επόμενες γενιές θα είναι οι πρώτες που θα ζήσουν σε ένα καλύτερο φυσικό περιβάλλον απολαμβάνοντας πολλαπλά οφέλη σε πολλές εκφάνσεις της ζωής τους. Προαπαιτούμενο για κάτι τέτοιο αποτελεί φυσικά όλα τα παραπάνω να πάρουν σάρκα και οστά για να μην χαθεί́ μια ιστορική ευκαιρία για την χώρα μας.

Στέργιος Σπάσος

Γεωγράφος

Αρμόδιος  Περιβάλλοντος & Κλιματικής Αλλαγής στο Πολιτικό Συμβούλιο της ΟΝΝΕΔ