Αλήθειες και μύθοι για την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ στην εκπαίδευση, του “δασκάλου”

Είμαστε όλοι μάρτυρες της αναταραχής που επικρατεί στη σχολική κοινότητα από την προσπάθεια εφαρμογής της αξιολόγησης (αυτοαξιολόγησης ή όπως αλλιώς θέλουν να την βαφτίσουν) στην εκπαιδευτική λειτουργία.

Να ξεκαθαρίσουμε από την αρχή ότι κανείς δεν μιλάει αρνητικά για την αξιολόγηση, αλλά για δυσλειτουργίες  και αρνητικές επιπτώσεις από τον τρόπο που θα εφαρμοστεί. Ακόμα και τα επιχειρήματα της Αριστεράς δεν εναντιώνονται στην ίδια την αξιολόγηση, αλλά σε πιθανές αρνητικές συνέπειες  από την εφαρμογή της. Στο σημείο αυτό στηρίζονται όσοι επιχειρηματολογούν υπέρ της αξιολόγησης θεωρώντας ότι θα πρέπει να ζητάμε επιδιόρθωση των ατελειών της διαδικασίας και όχι καθολική άρνηση της.

Πάμε λοιπόν να δούμε γιατί μπλοκάρεται η διαδικασία:

• Ξεκινάμε από τον όγκο της εργασίας που απαιτείται για την αξιολόγηση. Υπάρχει διάχυτη στην κοινωνία η άποψη ότι η εκπαιδευτική κοινότητα φυγοπονεί. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Θεωρητικά ο εκπαιδευτικός έχει υπαλληλικό ωράριο 30 ώρες εβδομαδιαίως (8-2 κάθε μέρα) από το οποίο το διδακτικό ωράριο είναι 18-23 ώρες (ανάλογα με την αρχαιότητα). Το υπόλοιπο ωράριο αφορά την προετοιμασία του μαθήματος (διάβασμα, προετοιμασία και διόρθωση διαγωνισμάτων κλπ) καθώς και εξωδιδακτικές δραστηριότητες (εφημερίες, γραμματειακή δουλειά για τη λειτουργία του σχολείου κλπ). Η προετοιμασία συνήθως γίνεται κατ’ οίκον (γιατί σχεδόν κανένα σχολείο δεν έχει τις απαραίτητες υποδομές να τη στηρίξει δηλ. υπολογιστή με internet και εκτυπωτή και προσωπικό χώρο για να εργαστεί με ηρεμία κάθε εκπαιδευτικός), δημιουργώντας την ψευδαίσθηση στην κοινωνία, ότι οι εκπαιδευτικοί δεν εργάζονται αρκετά. Οι εξωδιδακτικές δραστηριότητες πάλι δεν επιμερίζονται σωστά. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο φιλότιμος εκπαιδευτικός εργάζεται καθημερινά 8-2 το πρωί αδιαλείπτως, και το απόγευμα συνεχίζει την προετοιμασία στο σπίτι. Από αυτόν τον εκπαιδευτικό περιμένει η ηγεσία του υπουργείου να επιφορτιστεί το βάρος της αξιολόγησης. Για τον φυγόπονο δεν το συζητάμε, το θεωρούμε δεδομένο ότι θα είναι αρνητικός. Η διαδικασία θα πρέπει να απλοποιηθεί και να περιοριστεί σε ερωτηματολόγια τύπου multiple choise, διαφορετικά θα πρέπει να προβλεφθεί αμοιβή για όσους την υλοποιήσουν.
• Δεν έχουν αποσαφηνιστεί οι συνέπειες της αρνητικής αξιολόγησης σε ένα εκπαιδευτικό. Είναι διάχυτη η εντύπωση για πιθανές απολύσεις και υπάρχει ένα αρνητικό κλίμα αντίστοιχο της εποχής Αρβανιτόπουλου. Θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι πέρα από τη μη λήψη ενός επιδόματος παραγωγικότητας και τη μη λήψη της αντίστοιχης μοριοδότησης στις κρίσεις για διοικητικές θέσεις δεν θα υπάρχουν άλλες επιπτώσεις σε περίπτωση αρνητικής αξιολόγησης. Οι εκπαιδευτικοί δεν μπορούν να ζουν με το φόβο της απόλυσης.
• Δεν είναι γνωστές στους εκπαιδευτικούς οι αρμοδιότητες των Συλλόγων. Οι συνδικαλιστές της αριστεράς, οι οποίοι κυριαρχούσαν σε παλιότερες εποχές, έχουν περάσει την εντύπωση ότι οι σύλλογοι είναι ανεξάρτητα σώμα και αποφασίσουν ανεξέλεγκτα και για οτιδήποτε. Κάτι σαν τις συλλογικότητες των Εξαρχείων που βγάζουν ψηφίσματα για ότι θέλουν. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Ο Σύλλογος των Εκπαιδευτικών ενός σχολείου είναι διοικητικό και όχι συνδικαλιστικό όργανο. Οι αρμοδιότητές του καθορίζονται από ανάλογο άρθρο του Καθηκοντολογίου και αρμόδιος για την ημερήσια διάταξη είναι ο Διευθυντής του σχολείου. Ο Σύλλογος των Εκπαιδευτικών του σχολείου δεν αποφασίζει αν συμφωνεί με ένα νόμο, αλλά πώς θα τον εφαρμόσει. Δυστυχώς είχαμε πολλές περιπτώσεις που ο Σύλλογος των Εκπαιδευτικών ενός σχολείου αποφάσισε για θέματα που δεν είχε αρμοδιότητα, ακόμα και για ψήφισμα συμπαράστασης σε εκπαιδευτικούς που διώκονται ποινικά. Στη θεωρία δεν προβλέπεται άγνοια νόμου, στην πραγματικότητα όμως ισχύει το αντίθετο, γι’ αυτό η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στο θέμα αυτό κρίνεται επιβεβλημένη. Λαμβάνοντας υπ’ όψη την επιστημονική επάρκεια των εκπαιδευτικών, μια μεθοδευμένη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε θέματα νομοθεσίας μόνο θετικές επιπτώσεις μπορεί να έχει.

Το ερώτημα που προκύπτει από τα παραπάνω είναι γιατί το Υπουργείο Παιδείας δεν προχωράει στις απαραίτητες τροποποιήσεις, ώστε να κερδίσει την υποστήριξη των εκπαιδευτικών και να προχωρήσει η διαδικασία. Γιατί πολύ απλά δεν γνωρίζει την πραγματικότητα. Οι τεχνοκράτες με τα «βαριά» βιογραφικά, με μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές σε διάσημα πανεπιστήμια του εξωτερικού δεν έχουν καμιά επαφή με την ελληνική εκπαιδευτική διαδικασία.

Αν το υπουργείο σκύψει και σταθεί δίπλα στον εκπαιδευτικό, αφουγκραστεί τις ανησυχίες του και προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες, η αξιολόγηση θα προχωρήσει πανηγυρικά. Με τη συνεργασία των εκπαιδευτικών η αξιολόγηση θα αποδειχθεί ένα ισχυρό εργαλείο για την βελτίωση της εκπαίδευσης. Διαφορετικά θα εκφυλιστεί σε μια ακόμα γραφειοκρατική διαδικασία.

¨Ο Δάσκαλος”

#πισω_απο_τις_πορτες