Αμερική και Ευρώπη ξανά στον ίδιο δρόμο, του Αντώνη Λυριωτιάκη, Πολιτικού Επιστήμονα

Η αλλαγή ηγεσίας στο τιμόνι της Αμερικής έφερε όπως ήταν αναμενόμενο και αλλαγές στην εξωτερική πολιτική της χωράς. Δυστυχώς για τον Μπάιντεν η προηγούμενη κυβέρνηση ακολούθησε ένα μοναχικό μονοπάτι σε ότι αφορά την εξωτερική πολιτική βάζοντας την χώρα σε κίνδυνους. Ο πρώην Πρόεδρος Trump έκοψε σχεδόν κάθε δίαυλο επικοινωνία με τους παγκόσμιους οργανισμούς και κοίταξε αποκλειστικά το συμφέρον της Αμερικής με κάθε κόστος.

Αυτό έχει δυο πιθανά αποτελέσματα είτε η Αμερική να καταφέρει να ευδοκιμήσει από αυτό το μοναχικό μονοπάτι είτε να βρεθεί σε αδιέξοδο. Όταν όμως μια χώρα σαν την Αμερική αποφασίζει να φύγει από την “αγέλη“, άλλες χώρες  βρίσκουν την ευκαιρία να πάρουν την θέση της , όπως έκανε το Ιράν με τα πυρηνικά.  Το Ιράν εκμεταλλεύτηκε την αποχώρηση της Αμερικής από την συμφωνία για τα πυρηνικά και την παραβίασε με αποτέλεσμα τώρα, να έχει το πάνω χέρι στα πυρηνικά όπλα.

Σημαντική κίνηση από τον νέο Πρόεδρο ήταν ότι υπέγραψε από την πρώτη κιόλας μέρα τις διατάξεις επανένταξης σαν μια κίνηση καλής θέλησης. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι η γραμμή που θέλει να ακολουθήσει ο νέος Πλανητάρχης στην εξωτερική πολιτική είναι, να καταφέρει να επανεντάξει την Αμερική στην διεθνής σκακιέρα. Με αυτόν τον τρόπο θα καταφέρει δυο πράγματα. Το πρώτο είναι ότι θα μπορεί να συμμετέχει- επηρεάζει την κατεύθυνση των διεθνών οργανισμών. Με απώτερο σκοπό το δεύτερο κέρδος που θα έχει και επιδιώκει ο Μπάιντεν που είναι, να κάνει την χώρα του ξανά ηγετική δύναμη.

Όλη αυτή η αλλαγή στην στάση της Αμερικής ευνοεί και την Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς η Αμερική υπήρξε πάντα θερμός υποστηρικτής της. Οι δυο δύναμεις έχουν χαράξει από παλιότερα μια κοινή πορεία στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής.  Η Αμερική γνωρίζει καλά ότι η Ευρωπαϊκή Ένωσή είναι ανίκανη να χαράξει δικιά της εξωτερική πολιτική και έχει αναλάβει αυτή να βγαίνει μπροστά με της πλάτες της Ε.Ε όταν χρειαστεί. Αυτή η συνεργασία έχει ευδοκιμήσει καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση ουδέποτε δεν σήκωσε το ανάστημα της ενάντια της Αμερικής και ποτέ δεν αποτέλεσε δόλια απειλή για την οικονομία της όπως παράδειγμα είναι αυτή την στιγμή είναι η Κίνα.

Με τον νέο πρόεδρο η Ευρωπαϊκή Ένωσή βρήκε ξανά τον συνοδοιπόρο της και ετοιμάζονται για τις νέες προκλήσεις. Η εκλογική νίκη του Μπάιντεν και η διόρθωση της πορείας που έχει ήδη ξεκινήσει είναι έτοιμες να επισκευάσουν τη φήμη της Αμερικής στο εξωτερικό και να αποκαταστήσουν τη Διατλαντική αλληλεγγύη. Ο ερχομός όμως αυτός του νέου συμμάχου βρίσκει την Ευρώπη να αντιμετωπίζει τα δικά της προβλήματα και αυτό είναι ένα κάτι γνωρίζουν και οι δυο πλευρές. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει τα δικά της προειδοποιητικά σημάδια, όπως το Brexit, η τρέχουσα πολιτική αστάθεια της Ιταλίας και η ισχύς των φιλελεύθερων κυβερνήσεων στην Ουγγαρία και την Πολωνία. Ότι η Άνγκελα Μέρκελ θα παραιτηθεί σύντομα αυξάνει την αβεβαιότητα.

Παρατηρούμε λοιπόν ότι τόσο η Αμερική όσο και η Ευρώπη έχουν διάθεση συνεργασίας, αλλά πρώτα πρέπει να ασχοληθεί ο καθένας με τα του οίκου του, καθώς και οι δυο οίκοι εκπέμπουν S.O.S. Σαν πρώτο βήμα αυτό που θα μπορούσε να γίνει είναι, η κυβέρνηση του Μπάιντεν και οι Ευρωπαίοι εταίροι της να ξεκινήσουν μια προσπάθεια να σφυρηλατήσουν ένα ενιαίο μέτωπο στην Κίνα. Η ενασχόληση με την Κίνα έχει τη δυνατότητα να είναι το μοναδικό πιο διχαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η διατλαντική κοινότητα. Ο διατλαντικός διάλογος πρέπει να ξεκινήσει με την αντιμετώπιση των γεωπολιτικών επιπτώσεων της ανόδου της Κίνας. Επίσης η Ουάσιγκτον και η Ευρώπη πρέπει να αρχίζουν να σκέφτονται τον καλύτερο τρόπο για την διατήρηση ενός διεθνούς συστήματος που βασίζεται σε κανόνες.

Οι σημερινές κορυφαίες διεθνείς προτεραιότητες περιλαμβάνουν τη διαχείριση μιας παγκοσμιοποιημένης οικονομίας, τη σύλληψη της κλιματικής αλλαγής, το κλείσιμο τρομοκρατικών δικτύων, την καταπολέμηση της διάδοσης πυρηνικών, την προώθηση της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο και την προώθηση της δημόσιας υγείας. Όπως έχουν δείξει οι θανατηφόρες συνέπειες του Covid-19, η αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων απαιτεί οι φιλελεύθερες δημοκρατίες να συνεργαστούν εποικοδομητικά με τους φιλελεύθερους ομολόγους τους.

Τέλος, η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη της εξισορρόπησης στην μεταξύ τους σχέση.  Η Ευρώπη πρέπει να σηκώσει ανάστημα και να αρχίσει να αναλαμβάνει περισσότερη ευθύνη όσο αφορά την γεωπολιτική. Πρέπει να σταματήσει η στάση της στρατηγικής αυτονομίας από την μεριά της Ευρώπης. Από την σειρά του ο Μπαιντεν πρέπει να επισημάνει ποσό θερμός υποστηρικτής είναι του ΝΑΤΟ και να το στηρίξει. Όσο ισχυρότερη γίνεται η Ευρώπη γεωπολιτικά, τόσο καλύτερος εταίρος θα είναι για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Περισσότερη Ευρώπη θα οχυρώσει, όχι θα εξασθενίσει, τον διατλαντικό δεσμό.

Λυριωτάκης Αντώνης

Πολιτικός Επιστήμονας

Μεταπτυχιακός Φοιτητής (Διεθνών Σχέσων-Στρατηγικής-Ασφάλειας)

https://m.facebook.com/antonelos.luriotakis

https://www.instagram.com/antonis.lurio/

https://mobile.twitter.com/ALiriotakis