Η αποκλιμάκωση έρχεται μία ημέρα μετά από την αιφνιδιαστική αλλαγή τόνου του Τραμπ προς την Τεχεράνη. Ο πρόεδρος είπε χθες ότι έχει λάβει διαβεβαιώσεις πως το Ιράν «σταμάτησε να σκοτώνει» διαδηλωτές και ανέστειλε προγραμματισμένες εκτελέσεις κρατουμένων διαδηλωτών.
Οι δηλώσεις του Τραμπ ακολούθησαν την απομάκρυνση μέρους του προσωπικού από τη μεγαλύτερη στρατιωτική βάση των ΗΠΑ στην περιοχή, καθώς η πιθανότητα αμερικανικών επιθέσεων για να υποστηριχθούν οι αντικαθεστωτικοί διαδηλωτές είχε δημιουργήσει φόβους για ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.
Οι Άραβες αντίπαλοι του Ιράν στον Περσικό Κόλπο, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία, άσκησαν πιέσεις στην κυβέρνηση Τραμπ κατά ενός πλήγματος στην Τεχεράνη , αφότου οι ΗΠΑ τους προειδοποίησαν να είναι προετοιμασμένοι για μια τέτοια επίθεση.
Δημόσια, τα αραβικά κράτη του Κόλπου έχουν σιωπήσει σε μεγάλο βαθμό καθώς οι διαμαρτυρίες έχουν εξαπλωθεί σε όλη τη γειτονική Ισλαμική Δημοκρατία και ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανέφεραν ότι χιλιάδες έχουν χάσει τη ζωή τους στην καταστολή του καθεστώτος.
Τα αραβικά κράτη που βρέχονται από τον Περσικό Κόλπο προέτρεψαν τις ΗΠΑ να μην εξαπολύσουν στρατιωτική επίθεση στο Ιράν, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομική και πολιτική αστάθεια σε όλη την περιοχή, σύμφωνα με δημοσιεύματα του NY Times.
Η Σαουδική Αραβία, μαζί με το Ομάν και το Κατάρ, άσκησε πιέσεις στην κυβέρνηση Τραμπ, αφότου ο Λευκός Οίκος την προειδοποίησε να προετοιμαστεί για πιθανή δράση κατά της Τεχεράνης, σύμφωνα με την Wall Street Journal.
Ενώ αυτές οι χώρες έχουν παραμείνει σιωπηλές δημόσια την ώρα που το Ιράν συνέχιζε να αντιμετωπίζει μαζικές διαμαρτυρίες, παρασκηνιακά πίεσαν τους Αμερικανούς αξιωματούχους να επανεξετάσουν την απόφασή τους.
Σύμφωνα με αξιωματούχους του Αραβικού Κόλπου, οποιαδήποτε στρατιωτική προσπάθεια για την ανατροπή του καθεστώτος του Ιράν θα μπορούσε να διαταράξει σοβαρά τις παγκόσμιες μεταφορές πετρελαίου μέσω του Πορθμού του Ορμούζ, το οποίο είναι μια στρατηγική πλωτή οδός από την οποία διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Όπως είναι φυσικό υπήρξαν ανησυχίες για εγχώριες επιπτώσεις, οικονομικές αποτυχίες και πιθανά αντίποινα εάν οι αμερικανικές δυνάμεις δρούσαν.
Σαουδάραβες αξιωματούχοι φέρονται να έχουν δηλώσει στην Τεχεράνη ότι δεν θα συμμετάσχουν σε καμία σύγκρουση ούτε θα επιτρέψουν την πρόσβαση στον αμερικανικό εναέριο χώρο, με στόχο να κρατήσουν αποστάσεις από μια άμεση αντιπαράθεση.
«Ο πρόεδρος ακούει μια σειρά από απόψεις για οποιοδήποτε δεδομένο ζήτημα, αλλά τελικά παίρνει την απόφαση που θεωρεί καλύτερη», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε παροτρύνει τους Ιρανούς να «ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΝ ΤΙΣ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ» μέσω μιας ανάρτησης στην πλατφόρμα Truth Social, υποσχόμενος ότι «Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ».
Οι ηγέτες του Κόλπου ανησύχησαν για την απρόβλεπτη κατάσταση ενός Ιράν μετά τον Χαμενεΐ, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας μετατόπισης της εξουσίας στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ή για την πρόκληση περιφερειακού χάους.
«Δεν έχουν καμία αγάπη για το ιρανικό καθεστώς», δήλωσε ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ Μάικλ Ράτνεϊ, «αλλά έχουν επίσης μεγάλη αποστροφή για την αστάθεια».
Η Σαουδική Αραβία, επικεντρωμένη στο σχέδιο Vision 2030 για τη διαφοροποίηση της οικονομίας της, θεωρεί απαραίτητη την ηρεμία στην περιοχή. Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι το προτιμώμενο αποτέλεσμα για τον Κόλπο θα ήταν οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις στο Ιράν και όχι η κατάρρευση του καθεστώτος.
Το Ιράν συγκλονίζεται από κύματα διαμαρτυριών από τον περασμένο μήνα, ξεκινώντας στις 28 Δεκεμβρίου στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης, λόγω της απότομης υποτίμησης του ιρανικού ριάλ και της επιδείνωσης των οικονομικών συνθηκών. Οι διαδηλώσεις αργότερα εξαπλώθηκαν σε αρκετές άλλες πόλεις.
Κυβερνητικοί αξιωματούχοι έχουν κατηγορήσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι υποστηρίζουν τις «ταραχές» και την «τρομοκρατία».
Δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για τα θύματα, αλλά το Πρακτορείο Ειδήσεων Ακτιβιστών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRANA), μια αμερικανική οργάνωση υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εκτιμά ότι ο αριθμός των νεκρών έχει φτάσει τους 2.550, συμπεριλαμβανομένων των δυνάμεων ασφαλείας και των διαδηλωτών, με πάνω από 1.134 τραυματίες.
Το HRANA ανέφερε επίσης ότι τουλάχιστον 10.721 άτομα έχουν συλληφθεί και 18.434 άτομα έχουν τεθεί υπό κράτηση σε 585 τοποθεσίες σε όλη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων 187 πόλεων και στις 31 επαρχίες.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενημέρωσε την Τεχεράνη ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτεθούν στην Ισλαμική Δημοκρατία
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ενημέρωσε την Τεχεράνη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προτίθενται να πλήξουν τη χώρα και ζήτησε από το Ιράν να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, σύμφωνα με το πακιστανικό μέσο Dawn, επικαλούμενο τον πρέσβη του Ιράν στο Πακιστάν, Ρεζά Αμίρι Μογκαντάμ.
Η ανακοίνωση αυτή έρχεται μετά τις δηλώσεις του Τραμπ την Τετάρτη το βράδυ ότι είχε ενημερωθεί πως οι δολοφονίες κατά τη διάρκεια της καταστολής των διαδηλώσεων στο Ιράν μειώνονται.
«Μας ενημέρωσαν ότι οι δολοφονίες στο Ιράν σταματούν και δεν υπάρχει σχέδιο εκτελέσεων», δήλωσε ο Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο. «Μου το είπαν από αξιόπιστη πηγή. Θα το διαπιστώσουμε. Αν συμβεί, σίγουρα θα εξοργιστώ πολύ».
Το απόγευμα της Πέμπτης όπως αναφέρει η Jerusalem Post, ο Τραμπ ανήρτησε στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social ότι το Fox ανέφερε πως το Ιράν δεν θα εκτελέσει πλέον τον Ιρανό διαδηλωτή Έρφαν Σολτάνι.
«FoxNews: ‘Ο Ιρανός διαδηλωτής δεν θα καταδικαστεί πλέον σε θάνατο μετά από προειδοποιήσεις του Προέδρου Τραμπ. Το ίδιο ισχύει και για άλλους.’ Αυτά είναι καλά νέα. Ελπίζουμε να συνεχιστεί!», έγραψε ο Τραμπ.
Ο Σολτάνι, 26 ετών, είχε αρχικά καταδικαστεί σε θάνατο την Τετάρτη.
Ο Τραμπ είχε απειλήσει επανειλημμένα να διατάξει στρατιωτική επέμβαση για να υποστηρίξει τους διαδηλωτές στο Ιράν, όπου σύμφωνα με μη κυβερνητικές οργανώσεις έχουν σκοτωθεί χιλιάδες άνθρωποι στις κινητοποιήσεις που αρχικά είχαν οικονομικά αιτήματα αλλά μεταμορφώθηκαν σε εξέγερση εναντίον του καθεστώτος. Ωστόσο φάνηκε να διστάζει να υποστηρίξει τον Ρεζά Παχλαβί, ο πατέρας του οποίου είχε ανατραπεί όταν έγινε η ισλαμική επανάσταση του 1979.
Ο Τραμπ έχει δείξει απροθυμία να υποστηρίξει οποιονδήποτε αντίπαλο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, δηλώνοντας σε συνέντευξή του στο Reuters την Τετάρτη ότι «δεν έχουμε φτάσει ακόμα σε αυτό το σημείο».
Όταν ρωτήθηκε αν θα μπορούσε να υποστηρίξει τον ιρανό αντιπολιτευόμενο Ρεζά Παχλαβί, τον εξόριστο γιο του τελευταίου σάχη του Ιράν, ο Τραμπ απάντησε: «Δεν ξέρω αν η χώρα του θα δεχόταν την ηγεσία του, αλλά αν το έκαναν, δεν θα είχα κανένα πρόβλημα».
Η αντιπολίτευση στο Ιράν είναι κατακερματισμένη, με διάφορες αντίπαλες παρατάξεις, συμπεριλαμβανομένων κάποιων υποστηρικτών της μοναρχίας. Δεν μοιάζει να έχει ιδιαίτερη οργανωμένη παρουσία στην Ισλαμική Δημοκρατία.
