«Με χαρά ανακοινώνω ότι, λόγω του γεγονότος ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν συμμορφώνεται με τη μεταξύ μας πλήρως συμφωνημένη εμπορική συμφωνία, την επόμενη εβδομάδα θα αυξήσω τους δασμούς που επιβάλλονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση για αυτοκίνητα και φορτηγά που εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι δασμοί θα αυξηθούν στο 25%.
Είναι απολύτως κατανοητό και συμφωνημένο ότι, αν τα αυτοκίνητα και τα φορτηγά παράγονται σε εργοστάσια εντός των ΗΠΑ, δεν θα υπάρχει ΚΑΝΕΝΑΣ δασμός. Πολλά εργοστάσια αυτοκινήτων και φορτηγών βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή, με επενδύσεις που ξεπερνούν τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια, αριθμός ρεκόρ στην ιστορία της αυτοκινητοβιομηχανίας».
Με αυτή τη δήλωση ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι θα αυξήσει στο 25% τους δασμούς στα αυτοκίνητα και τα φορτηγά που εισάγονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, κατηγορώντας την ότι δεν συμμορφώνεται με τη μεταξύ τους εμπορική συμφωνία.
Υπενθυμίζουμε ότι η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε πέρυσι δασμούς 25% στις εισαγωγές αυτοκινήτων παγκοσμίως, βάσει του νόμου περί εθνικής ασφάλειας. Ωστόσο, τον Αύγουστο κατέληξε σε συμφωνία με την ΕΕ για μείωσή τους σε καθαρό επίπεδο 15%, συμπεριλαμβανομένων των προϋπαρχόντων δασμών.
Σε αντάλλαγμα, η ΕΕ συμφώνησε να καταργήσει δασμούς σε αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινήτων, και να αποδεχθεί τα αμερικανικά πρότυπα ασφάλειας και εκπομπών.
Γιατί ο Τραμπ κατηγορεί την ΕΕ ότι δεν τηρεί τη συμφωνία με τις ΗΠΑ
Παρότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προώθησε τον Μάρτιο τη σχετική νομοθεσία για την εφαρμογή των μειώσεων, η διαδικασία δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν από τον Ιούνιο, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών και της Ευρωβουλής για τα τελικά κείμενα.
Πολύ πιθανόν λοιπόν στο σημείο αυτό να στηρίζεται ο Τραμπ και να ισχυρίζεται ότι η ΕΕ δεν συμμορφώνεται με τη συμφωνία που έχει συνάψει με τις ΗΠΑ.
Επίσης είναι πολύ πιθανόν η δήλωση της Παρασκευής να αποτελεί απλά ένα μέσο πίεσης προς την Ευρώπη αυτή ακριβώς τη στιγμή που είναι σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη, προκειμένου να διασφαλιστεί η επιτυχής για τις ΗΠΑ ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Την ίδια στιγμή πιέζει τις ευρωπαϊκές εταιρείες να μεταφέρουν την παραγωγή τους σε αμερικανικό έδαφος, καθώς τα οχήματα που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ εξαιρούνται από το μέτρο.
Υπενθυμίζουμε ότι η αξία του εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ ανήλθε σε 1,68 τρισ. ευρώ το 2024, δηλαδή κατά μέσο όρο 4,6 δισ. ευρώ ημερησίως, σύμφωνα με τη Eurostat. Το εμπόριο αγαθών αποτέλεσε το 51,6% των συνολικών συναλλαγών με τις εξαγωγές ΕΕ προς ΗΠΑ να ανέρχονται στα 532,3 δισ. ευρώ και τις εισαγωγές ΕΕ από ΗΠΑ στα 334,8 δισ. ευρώ.(σ.σ: Σύνολο 867 δισ. ευρώ),
Επομένως είναι σημαντικό και για τις δύο πλευρές να μην υπάρξει σημαντικό ρήγμα μεταξύ των εμπορικών τους σχέσεων.
Με την ανακοίνωση όμως των νέων δασμών στο 25% από το προηγούμενο 15% την Παρασκευή, η κατάσταση έχει κλιμακωθεί γρήγορα. Ο Μπερντ Λάνγκε ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, χαρακτήρισε την κίνηση «απαράδεκτη», τονίζοντας ότι η ΕΕ τηρούσε τη συμφωνία και προειδοποιώντας για σαφή και δυναμική απάντηση.
Η Κομισιόν, μέσω του εκπροσώπου της Olof Gill, δήλωσε ότι «θα διατηρήσει όλες τις επιλογές ανοιχτές» για την προστασία των συμφερόντων της ΕΕ.
Η αλήθεια είναι ότι η ΕΕ έχει ήδη έτοιμο έναν κατάλογο αντιποίνων με αμερικανικά προϊόντα αξίας περίπου 93-95 δισ. ευρώ. Αυτός περιλαμβάνει:Μοτοσικλέτες (Harley-Davidson), τζιν, χυμό πορτοκαλιού, Bourbon, προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου, καθώς και χημικά προϊόντα.
Επίσης η ΕΕ αναμένεται να κινήσει διαδικασίες επίλυσης διαφορών μέσω του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, χαρακτηρίζοντας τα μέτρα των ΗΠΑ ως παραβίαση των διεθνών εμπορικών κανόνων.
Όμως αν ισχύει ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν τις δηλώσεις της Παρασκευής ως μια έμμεση πίεση προκειμένου να ολοκληρωθούν γρήγορα οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών και της Ευρωβουλής για τα τελικά κείμενα της περυσινής συμφωνίας, μήπως η Ευρώπη είναι καλύτερα πρώτα να προσπαθήσει να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις και όχι εμπορικό πόλεμο;
Aν και όπως παραδέχθηκε ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς αλλά και ο Ράιαν Ματζέρους, πρώην ανώτερος αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Εμπορίου και νυν συνεργάτης της King & Spalding, οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών είναι τεταμένες λόγω και άλλων ζητημάτων, όπως η στάση ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών απέναντι στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, εντούτοις είναι σημαντικό να αποφευχθεί άλλο ένα επεισόδιο εμπορικού πολέμου.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε εκτιμήσει ότι η διμερής συμφωνία με τις ΗΠΑ για δασμούς 15% θα εξοικονομούσε για τους Ευρωπαίους κατασκευαστές αυτοκινήτων περίπου 500 έως 600 εκατ. ευρώ τον μήνα. Δεδομένης της πίεσης που υφίσταται η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία για άλλη μια φορά από την αύξηση του ενεργειακού κόστους, αυτή η εξοικονόμηση θα ήταν καλό να μη χαθεί.
Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ήδη οι δασμοί που ίσχυαν μέχρι την Παρασκευή έχουν μεγάλο αποτύπωμα, για να ρισκάρουμε να γίνει ακόμα μεγαλύτερο.
Οι εκτιμήσεις της JP Morgan Global Research
Σύμφωνα με την ανάλυση του Ράιαν Μπρίνκμαν, Επικεφαλής Αυτοκινήτων και Ανταλλακτικών Αυτοκινήτων στις ΗΠΑ της JP Morgan Global Research τον Σεπτέμβριο που μας πέρασε, οι συνδυασμένοι δασμοί σε οχήματα και ανταλλακτικά θα ανέλθουν σε περίπου 41 δισεκατομμύρια δολάρια τον πρώτο χρόνο. Αυτό ισοδυναμεί με αύξηση περίπου 2.580 δολαρίων ανά όχημα — περίπου 5,8% της μέσης τιμής λιανικής.
Κατά το δεύτερο έτος, αυτό το ποσό θα αυξηθεί σε περίπου 45 δισεκατομμύρια δολάρια, που αντιστοιχεί σε περίπου 2.806 δολάρια επιπλέον ανά όχημα και περίπου στο 6,3% της μέσης τιμής λιανικής.
Κατά το τρίτο έτος, η συνολική επίπτωση των δασμών αναμένεται να είναι 52 δισεκατομμύρια δολάρια — αύξηση περίπου 3.258 δολαρίων ανά όχημα ή 7,3% της μέσης τιμής λιανικής.
Προκειμένου να κατανοήσουμε το ποσοστό που αναλογεί στην ΕΕ από τα παραπάνω νούμερα να αναφέρουμε ότι ΗΠΑ αποτελούν την κορυφαία αγορά για τα ευρωπαϊκά οχήματα σε επίπεδο αξίας – σε επίπεδο μονάδων είναι το Ηνωμένο Βασίλειο – και για το 2024 η αξία των εξαγωγών νέων επιβατικών οχημάτων έφτασε περίπου τα 38,5 δισ. ευρώ. Το 16,4% περίπου των εισαγωγών των ΗΠΑ σε επιβατικά αυτοκίνητα είναι από ευρωπαϊκές χώρες. (σσ1: Το Ηνωμένο Βασίλειο εισάγει πολύ μεγαλύτερο όγκο αυτοκινήτων, αλλά η μέση αξία ανά όχημα είναι χαμηλότερη σε σχέση με αυτά που αποστέλλονται στην αμερικανική αγορά, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ εισάγουν κυρίως πολυτελή και ακριβά ευρωπαϊκά μοντέλα, όπως Porsche, BMW, Mercedes. σσ2: Αν συνυπολογιστούν και τα επαγγελματικά οχήματα, τα ανταλλακτικά και τα εξαρτήματα οχημάτων η συνολική αξία του κλάδου της αυτοκινητοβιομηχανίας προς τις ΗΠΑ αγγίζει τα 53 δισ. ευρώ.)
Αν και για το 2025 δεν έχουν ολοκληρωθεί τα στοιχεία, εντούτοις σύμφωνα με προκαταρκτικές μετρήσεις κατά το πρώτο 9μηνο που χαρακτηρίστηκε από υψηλούς δασμούς έως 25% είχαμε σημαντική μείωση των εξαγωγών γερμανικών αυτοκινήτων -που αποτελούν το κύριο όγκο- κατά περίπου 15%.
Η ανάλυση της JP Morgan Global Research δείχνει ότι οι αυτοκινητοβιομηχανίες αποζημιώνουν σχεδόν εξ ολοκλήρου τους προμηθευτές για τυχόν άμεσο κόστος δασμών που προκύπτουν.
«Τα περιθώρια κέρδους των αντιπροσώπων θα μπορούσαν να μειωθούν κάπως, και τα περιθώρια κέρδους των προμηθευτών μπορεί να μειωθούν λίγο, αλλά ως επί το πλείστον, βλέπουμε τις αυτοκινητοβιομηχανίες και τους καταναλωτές να πληρώνουν ετησίως ένα ποσό 41 δισεκατομμυρίων δολαρίων», δήλωσε ο Μπρίνκμαν. «Ωστόσο, θα μπορούσε να υπάρξει κάποια δυσκολία ή καθυστέρηση στη μετακύλιση ορισμένων δαπανών δασμών, όπως αυτά που είναι θαμμένα βαθιά μέσα στην αλυσίδα εφοδιασμού».
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες και οι καταναλωτές αναμένεται να μοιραστούν το βάρος εξίσου, γεγονός που υποδηλώνει αύξηση 3% στον πληθωρισμό τιμών των νέων οχημάτων. Αυτό θα πλήξει σκληρά τους καταναλωτές, ειδικά όσους ήδη δυσκολεύονται να αγοράσουν νέα οχήματα. Επομένως αυτό συνεπάγεται λιγότερες πωλήσεις για τις αυτοκινητοβιομηχανίες.
Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η μέση τιμή συναλλαγής έχει αυξηθεί κατά 28%, αυξάνοντας τις μηνιαίες πληρωμές κατά 34% από την έναρξη της πανδημίας COVID-19. Επομένως, οι καταναλωτές έρχονται αντιμέτωποι με σοβαρές αυξήσεις τιμών μέσα σε βάθος 5ετίας, κάτι που είναι φυσικό να προκαλέσει κάποια στιγμή σοβαρή «κόπωση».
Η S&P Global Mobility εκτιμά ότι οι συνολικές πωλήσεις ελαφρών οχημάτων στις ΗΠΑ αναμένεται να μειωθούν κατά 3%, στις 15,8 εκατομμύρια μονάδες. Ένα σημαντικό μέρος αυτής της πτώσης αποδίδεται στα ευρωπαϊκά μοντέλα που δεν παράγονται τοπικά, καθώς οι τιμές τους θα αυξηθούν αναγκαστικά λόγω της επιβάρυνσης των δασμών.
Ποιες εταιρείες βρίσκονται πάλι στην πρώτη γραμμή του πυρός
Σύμφωνα με τις πρώτες επίσημες εκτιμήσεις, η τιμή ενός εισαγόμενου ευρωπαϊκού αυτοκινήτου πολυτελείας στις ΗΠΑ θα μπορούσε να αυξηθεί κατά $5.000 έως $10.000, επηρεάζοντας άμεσα δημοφιλή μοντέλα εταιρειών όπως η BMW (σειρά 3), η Mercedes (C-Class) και η Audi (Q7).
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες θα δεχθούν το ισχυρότερο πλήγμα, καθώς αποτελούν τους μεγαλύτερους εξαγωγείς προς την αμερικανική αγορά.
Η S&P Global Mobility πέρυσι τον Μάιο προέβλεπε ότι οι δασμοί που ίσχυαν ήδη θα μείωναν τις πωλήσεις ελαφρών οχημάτων κατά περίπου 1,05 εκατομμύρια μονάδες. Πόσο επί τα χείρω θα αναθεωρηθεί αυτό το νούμερο μετά τις δηλώσεις του Τραμπ την Παρασκευή;
Οι νέοι δασμοί του Τραμπ πλήττουν κυρίως όσους εισάγουν οχήματα στις ΗΠΑ από εργοστάσια της ΕΕ, ενώ ευνοεί ως ένα όμως μόνο σημείο όσους έχουν ήδη μεγάλες γραμμές παραγωγής στην Αμερική (π.χ. το εργοστάσιο της BMW στο Spartanburg ή της Mercedes στην Alabama).
Η Volkswagen θεωρείται από τις πιο ευάλωτες, με εκτιμώμενο extra κόστος που μπορεί να φτάσει τα 1,3 δισ. ευρώ λόγω της εξάρτησής της από εισαγόμενα μοντέλα. (σ.σ: Οι Audi & Porsche επηρεάζονται σημαντικά καθώς η πλειονότητα των οχημάτων τους για την αμερικανική αγορά παράγεται στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στη Γερμανία και Ουγγαρία). Ήδη εξετάζεται η επιβολή ειδικού «τέλους εισαγωγής» για να καλυφθεί μέρος του κόστους.
Αλλά και οι BMW & Mercedes-Benz παρόλο που έχουν μεγάλα εργοστάσια στις ΗΠΑ, εισάγουν ακόμα δημοφιλή μοντέλα πολυτελείας όπως η σειρά 7 ή η S-Class και έτσι θα δουν τις τιμές να αυξάνονται κατά $5.000-$10.000.
Όσον αφορά τώρα τη Stellantis μάρκες όπως η Alfa Romeo και η Maserati θα δουν το κόστος εισαγωγής τους να εκτοξεύεται, καθιστώντας τες λιγότερο ανταγωνιστικές απέναντι σε αμερικανικά ή ιαπωνικά μοντέλα.
Η αύξηση αυτή των δασμών αναμένεται να επιφέρει απώλειες περίπου 500-600 εκατ. ευρώ μηνιαίως για τους Ευρωπαίους κατασκευαστές.
Πού βρισκόμαστε τώρα
Η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία το πρώτο τρίμηνο του 2026 παρουσιάζει μια εικόνα δύο ταχυτήτων, με την Ευρώπη να δείχνει ανθεκτικότητα και ανάπτυξη, ενώ μεγάλες αγορές όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις.
Η Volkswagen Group που αποτελεί και έναν από τους σηματωρούς του κλάδου και στην οποία ανήκουν η Porsche και η Audi, έχει πληγεί από τους ήδη υψηλούς δασμούς των ΗΠΑ, και αγωνίζεται να ανακόψει την πτώση των πωλήσεων όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και στην Κίνα.
Ανακοίνωσε πτώση 14% στα λειτουργικά κέρδη με τις παγκόσμιες παραδόσεις να υποχωρούν κατά 4% λόγω των δυσκολιών κυρίως στην Κίνα. Γίνεται κατανοητό ότι αν ισχύσουν οι δασμοί που ανακοινώθηκαν την Παρασκευή από τις ΗΠΑ, στο δεύτερο τρίμηνο θα έχουμε ακόμα χειρότερη εικόνα.
Ήδη η Volkswagen προχωρά σε περικοπές περίπου 50.000 θέσεων εργασίας στη Γερμανία έως το 2030 για να ενισχύσει την κερδοφορία, με την εταιρεία να υπογραμμίζει ότι πρέπει να αναδιαμορφώσει ριζικά τις δραστηριότητές της, καθώς οι δασμοί, οι γεωπολιτικές αναταράξεις και η χαμηλή ζήτηση αυτοκινήτων πλήττουν τον κλάδο.
Στον αντίποδα η Stellantis παρουσίασε ανάκαμψη με αύξηση 12% στις παγκόσμιες αποστολές οχημάτων, καταγράφοντας άνοδο σε όλες τις περιοχές δραστηριοποίησής της με τη Citroën να εμφανίζει εξαιρετικά δυναμικό ξεκίνημα με 190.000 πωλήσεις παγκοσμίως, επιβεβαιώνοντας την επιστροφή της σε τροχιά ανάπτυξης.
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
