Η σπάνια διμερής παρέμβαση στην αγορά συναλλάγματος της Ιαπωνίας είχε σχεδιαστεί για να στηρίξει το γεν από το χαμηλότερο σημείο των 40 ετών έναντι του δολαρίου, ωστόσο είναι μία κίνηση που γεννά ερωτήματα σχετικά με τα κίνητρα Αμερικής.
Η Ιαπωνία αγωνίζεται να σταματήσει την επιταχυνόμενη διολίσθηση του γεν, η οποία ασκεί έντονη πίεση στην ήδη παραπαίουσα οικονομία της. Η Ιαπωνία εξαρτάται από τις εισαγωγές τόσο για τα αποθέματα ενέργειας όσο και για τα τρόφιμα, και ένα αδύναμο γεν κάνει το κόστος αυτών των εισαγωγών πιο ακριβό για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.
Η συνδρομή της κυβέρνησης Τραμπ στην αύξηση της αξίας του νομίσματος έρχεται καθώς η πρωθυπουργός Σαναέ Τακαΐτσι βρίσκεται υπό αυξανόμενη πολιτική πίεση να συγκρατήσει τον πληθωρισμό και να επαναφέρει τη βιώσιμη ανάπτυξη στην οικονομία.
Γιατί πέφτει το γεν
Χαρτονόμισμα γεν. REUTERS/Thomas White/Illustration/File Photo
Η Ιαπωνία έχει δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια από το 2022, προσπαθώντας να περιορίσει τη διολίσθηση του γεν, αλλά το νόμισμα συνεχίζει να καταγράφει νέα χαμηλά. Μέρος της πτώσης οφείλεται στο ότι οι επενδυτές συνεχίζουν να πουλούν το νόμισμα, ενώ τα παγκόσμια γεγονότα το έχουν ωθήσει ακόμη χαμηλότερα.
Η Ιαπωνία εξαρτάται από τις εξαγωγές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή και έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα από τη μείωση της ροής πετρελαίου και φυσικού αερίου από την περιοχή, εξαιτίας του πολέμου των ΗΠΑ κατά του Ιράν. Αυτό με τη σειρά του έχει ασκήσει πίεση στον πληθωρισμό, ενώ η κυβέρνηση προσπάθησε να ελαφρύνει την πίεση στους καταναλωτές δαπανώντας δισεκατομμύρια σε επιδοτήσεις καυσίμων.
Η Τράπεζα της Ιαπωνίας (BOJ) διατήρησε επίσης τα επιτόκια σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, γεγονός που συμβάλλει στη μείωση της αξίας του νομίσματος, καθώς το καθιστά λιγότερο ελκυστικό για τους διεθνείς επενδυτές.
Το δημόσιο χρέος αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα, σύμφωνα με τον Guardian. Η κυβέρνηση δαπανά δισεκατομμύρια περισσότερα από όσα εισπράττει από φόρους σε μέτρα για την τόνωση της στάσιμης οικονομίας και την αντιμετώπιση του γηράσκοντος πληθυσμού της. Το συνολικό δημόσιο χρέος της Ιαπωνίας ξεπερνά πλέον το 200% του ΑΕΠ της, το υψηλότερο επίπεδο μεταξύ των χωρών της ομάδας G20.
Γιατί παρενέβη η κυβέρνηση Τραμπ
Ντόναλντ Τραμπ και Σαναέ Τακαΐτσι Πηγή: REUTERS/Evelyn Hockstein
Οι πρώτες ενδείξεις ότι οι ΗΠΑ θα παρενέβαιναν εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου της κυβέρνησης Τραμπ την Παρασκευή (31.07), όταν ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ φωτογραφήθηκε με μια σημείωση που έγραφε: «To Do. Αγορά Ιαπωνικού Γεν (JPY) 5-10 δισ. $».
«Η Ιαπωνία ήταν πολύ καλή μαζί μας, με εξαίρεση, φυσικά, το Περλ Χάρμπορ», δήλωσε ο Τραμπ την Κυριακή (02/08), επιβεβαιώνοντας ότι το υπουργείο Οικονομικών είχε αγοράσει ιαπωνικά γεν αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά εδώ και 30 χρόνια που οι ΗΠΑ παρεμβαίνουν για να ενισχύσουν το νόμισμα με αυτόν τον τρόπο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η παρέμβαση θα ήταν «καλή για την παγκόσμια οικονομία», αλλά ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ ανησυχεί πως οι προσπάθειες της Ιαπωνίας να αγοράσει γεν, αυξάνοντας την αξία του νομίσματός της, θα μπορούσαν να πλήξουν την οικονομία των ΗΠΑ καθιστώντας τον κρατικό δανεισμό πιο ακριβό.
Για να αποδεσμεύσει τα κεφάλαια για την αγορά γεν, η Ιαπωνία πουλούσε αμερικανικά κρατικά ομόλογα. Πολλές χώρες κατέχουν αμερικανικά ομόλογα ως μέσο διακράτησης του εθνικού τους πλούτου, αλλά όταν αυτά πωλούνται σε μεγάλες ποσότητες, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των τόκων που πληρώνει το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών για το χρέος του.
Ουσιαστικά, αυτό καθιστά πιο ακριβό για τις ΗΠΑ να δανείζονται χρήματα για τη χρηματοδότηση των κρατικών δαπανών. Οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η παρέμβαση της κυβέρνησης Τραμπ θα μπορούσε να είναι μια προσπάθεια να περιοριστεί η ποσότητα των αμερικανικών κρατικών ομολόγων που πουλάει η Ιαπωνία.
«Βάλτε τον εαυτό σας στη θέση του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ», τόνισε η Ρεμπέκα Πάτερσον, ανώτερη ερευνήτρια στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (Council on Foreign Relations). «Είναι προς το συμφέρον του να κάνει ό,τι μπορεί για να βοηθήσει την Ιαπωνία να σταθεροποιήσει το γεν όσο το δυνατόν γρηγορότερα».
Ο ρόλος των πολιτικών της Τακαΐτσι
Σαναέ Τακαΐτσι Πηγή: REUTERS/Kim Kyung-Hoon/Pool TPX IMAGES OF THE DAY
Η πρωθυπουργός Σαναέ Τακαΐτσι δήλωσε πρόσφατα ότι περνάει όλη την ημέρα και το μεγαλύτερο μέρος της νύχτας σχεδιάζοντας την οικονομική ανάκαμψη της Ιαπωνίας, αλλά ταυτόχρονα, μάχεται για να ανακτήσει έδαφος στις εθνικές δημοσκοπήσεις, με το αυξανόμενο κόστος εισαγωγών, το ενεργειακό σοκ της Μέσης Ανατολής και το αδύναμο γεν να πλήττουν τη δημοτικότητά της στους ψηφοφόρους.
Σε μια πιθανή προσπάθεια να ανακόψει αυτή την πτώση, ανακοίνωσε τον Απρίλιο ότι η Ιαπωνία θα μειώσει προσωρινά τον φόρο επί των πωλήσεων στα τρόφιμα για να ελαφρύνει τις πιέσεις στο κόστος διαβίωσης. Αυτές οι περικοπές έρχονται την ίδια στιγμή που υπόσχεται επίσης να επενδύσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια σε τομείς σε ολόκληρη την οικονομία, ως μέρος μιας ατζέντας υπέρ της ανάπτυξης, η οποία έχει γίνει η εμβληματική πολιτική της νέας της κυβέρνησης.
Όμως, οι ανησυχίες για το πώς θα χρηματοδοτηθούν όλες αυτές οι δαπάνες, εν μέσω ήδη τεράστιων επιπέδων χρέους, έχουν προκαλέσει φόβους ότι οι πολιτικές της θα μπορούσαν να τινάξουν την οικονομία στον αέρα, προκαλώντας ένα «σοκ τύπου Λιζ Τρας». Οι ειδικοί αναφέρουν ότι αυτή η αβεβαιότητα έχει τροφοδοτήσει τη μεταβλητότητα των αγορών, γεγονός που με τη σειρά του πιέζει το γεν χαμηλότερα.
Πόσο ασυνήθιστη είναι αυτή η κίνηση της κυβέρνησης Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. REUTERS/Evan Vucci
Τον Οκτώβριο του περασμένου έτους, οι ΗΠΑ αγόρασαν πέσος Αργεντινής αξίας δισεκατομμυρίων για να βοηθήσουν στη στήριξη των οικονομικών της χώρας, εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες εκλογές για τον δεξιό πρόεδρο της χώρας Χαβιέρ Μιλέι, έναν ιδεολογικό σύμμαχο του Τραμπ.
Εκείνη την εποχή, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Μπέσεντ κατέστησε σαφές ότι η παρέμβαση έγινε για να διασφαλιστεί η επιτυχία της «μεταρρυθμιστικής ατζέντας» της Αργεντινής, ένα πρόγραμμα λιτότητας που περιγράφηκε από ορισμένους ως «θεραπεία σοκ», το οποίο προέβλεπε πάγωμα μισθών και περικοπές στις δημόσιες δαπάνες.
Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι στο πρόσωπο της Τακαΐτσι, ο Τραμπ βλέπει έναν ιδεολογικό σύμμαχο παρόμοιο με τον Μιλέι, γεγονός που θα μπορούσε να αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που συνέβαλε στην απόφαση για τη στήριξη του γεν.
Υπό την ηγεσία της Τακαΐτσι, η Ιαπωνία έχει εγκρίνει τη μεγαλύτερη στρατιωτική της ενίσχυση από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, με σχέδια για διπλασιασμό των αμυντικών δαπανών στο 2% του ΑΕΠ μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Η Ιαπωνία έχει βρεθεί στο στόχαστρο έντονης κριτικής για αυτά τα σχέδια, καθώς ερμηνεύονται ως εγκατάλειψη της ειρηνιστικής παράδοσης που επιβλήθηκε βάσει του μεταπολεμικού της συντάγματος. Αντιθέτως η κυβέρνηση Τραμπ, η οποία πιέζει τους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την εθνική τους άμυνα, υποδέχτηκε τα ιαπωνικά σχέδια με ικανοποίηση.
