Η πρώτη ιστορική καταγραφή μιας σοβαρής επιδημίας σύφιλης χρονολογείται από την άνοιξη του 1495, όταν ένας στρατός που είχε συγκεντρώσει ο Κάρολος Η’ της Γαλλίας για να εισβάλει στην ιταλική χερσόνησο προσβλήθηκε από μια άγνωστη ασθένεια. Μια ασθένεια με υψηλό ποσοστό θνησιμότητας, μέσα σε πέντε χρόνια είχε σαρώσει την Ευρώπη, αφήνοντας στους επιζώντες βλάβες που άλλαξαν τη ζωή τους στο σώμα και το μυαλό τους. Το ξέσπασμα είχε συμβεί λίγο μετά την επιστροφή του Χριστόφορου Κολόμβου και του πληρώματός του από τις πρώτες αποστολές τους στην Αμερική.

Ορισμένοι υποστήριξαν ότι ο Κολόμβος έφερε τη σύφιλη μαζί του στην Ισπανία, πιθανώς ήδη από το 1493, αλλά μια ανταγωνιστική θεωρία υποστήριξε ότι η λοίμωξη υπήρχε προηγουμένως στην Ευρασία, αλλά δεν είχε αναγνωριστεί. Η νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, κλίνει υπέρ της θεωρίας σχετικά με τον Κολόμβο. Επικεντρώνεται σε αρχαία ανθρώπινα οστά και δόντια που έχουν ανακτηθεί από το Μεξικό, τη Χιλή, το Περού και την Αργεντινή, τα οποία επίσης παρουσιάζουν αλλοιώσεις που φαίνεται να είναι συφιλιδικές.

«Γνωρίζουμε εδώ και αρκετό καιρό ότι οι λοιμώξεις που μοιάζουν με τη σύφιλη εμφανίζονταν στην αμερικανική ήπειρο εδώ και χιλιετίες, αλλά με βάση μόνο τις βλάβες είναι αδύνατο να χαρακτηρίσουμε πλήρως τη νόσο», δήλωσε ο δρ Κέισι Κέρκπατρικ, συν-συγγραφέας της μελέτης από το Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ στη Λειψία. Αρχαία βακτηριακά γονιδιώματα, ή γενετικές αναγνώσεις, που ανακτήθηκαν από τα λείψανα της Νότιας Αμερικής δείχνουν ότι στενοί γενετικοί συγγενείς όλων των γνωστών μορφών της οικογένειας των ασθενειών της σύφιλης κυκλοφορούσαν στην Αμερική πολύ πριν από την Κολομβιανή ανταλλαγή.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι το μικρόβιο που κατέστρεψε τα γαλλικά στρατόπεδα ήταν απόγονος παθογόνων μικροοργανισμών που είχαν κυκλοφορήσει στην Αμερική. Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και για δύο συγγενείς μη σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες: η τροπική μόρωση που απαντάται σήμερα σε τροπικές περιοχές, και η ενδημική σύφιλη, που είναι κοινές σε ξηρά κλίματα όπως η Μέση Ανατολή και η δυτική Αφρική της Σαχάρας.

«Τα δεδομένα υποστηρίζουν σαφώς ότι η σύφιλη και οι γνωστοί συγγενείς της έχουν τις ρίζες τους στην Αμερική, ενώ η εισαγωγή τους στην Ευρώπη από τα τέλη του 15ου αιώνα συνάδει με τα δεδομένα», δήλωσε η Δρ Kίρστεν Μπος, επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας, η οποία προέρχεται επίσης από το Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ. «Μολονότι οι ιθαγενείς της Αμερικής φιλοξενούσαν τις πρώτες μορφές αυτών των ασθενειών, οι Ευρωπαίοι συνέβαλαν καθοριστικά στην εξάπλωσή τους σε όλο τον κόσμο», πρόσθεσε.

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News Licensing