Κώστας Αστυρακάκης “Αυτοδιοίκηση σημαίνει αυτοδιοίκηση”

Όταν μιλάμε για αυτοδιοίκηση, ένα πράγμα κυριαρχεί στη σκέψη μας. Ότι αποτελεί τον θεσμό άμεσης δημοκρατίας και ότι η ποιότητα της δημοκρατίας κάθε χώρας αξιολογείται –  με κριτήριο κυρίως –  το θεσμικό πλαίσιο που καθορίζει τη λειτουργία της αυτοδιοίκησης και τις δυνατότητες που αυτό της δίνει.

Στη δεκαετία του ΄90 άνοιξε η συζήτηση για την μεγέθυνση  των ΟΤΑ  –  κάτι που υλοποιήθηκε και με τις ανάλογες θεσμικές αλλαγές και νομοθετικές πρωτοβουλίες-  προκειμένου γεωγραφικά και πληθυσμιακά κριτήρια να ενισχύσουν τη συμμετοχή ΟΤΑ  σε μεγάλα ευρωπαϊκά προγράμματα, για την πραγματοποίηση μεγάλων και σημαντικών έργων υποδομής  που θα υπηρετούν φιλόδοξα αναπτυξιακά σχέδια. Και αυτό το μέτρο, αλλά και η θεσμική κατοχύρωση διαδημοτικών συνεργασιών, διεύρυναν πράγματι τις δυνατότητες της αυτοδιοίκησης στον συγκεκριμένο τομέα. Μιλάμε για τη δημιουργία των αιρετών Περιφερειακών Συμβουλίων και των μεγάλων Δήμων. Στην εφαρμογή όμως, ακολουθώντας μια άκρως ποσοτική  προσέγγιση, συρρικνώσαμε και υποβαθμίσαμε τον ρόλο μικρότερων βαθμίδων αυτοδιοίκησης, όπως είναι οι Πρόεδροι και τα Κοινοτικά Συμβούλια, με αποτέλεσμα όχι μόνο να αδυνατίσει η αμεσότητα και η επαφή της αυτοδιοίκησης με τον πολίτη και τα προβλήματά του, αλλά και να μειωθεί η αποτελεσματικότητά της και η δυνατότητα παρέμβασής της σε μικρά έργα και σε καθημερινά προβλήματα του πολίτη. Να θυμίσουμε πως παλιά οι Κοινότητες είχαν δυνατότητες που προέκυπταν από χρηματοδοτήσεις, από εθνικούς πόρους, Υπουργεία, Νομαρχίες κλπ.

Σήμερα στο νέο αυτοδιοικητικό τοπίο, οι Κοινότητες ενισχυμένες θεσμικά, θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό και αποφασιστικό  ρόλο τόσο στη διαμόρφωση των περιφερειακών προγραμμάτων μέσω του Δήμου τους, όσο και στη διαχείριση κονδυλίων για μικρής κλίμακας έργα που σχετίζονται με την καθημερινότητα του πολίτη. Αντ’ αυτού με επανειλημμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες αφαιρούνται αρμοδιότητες τόσο σε επίπεδο αποφάσεων, όσο και σε επίπεδο διαχείρισης πόρων. Τελευταία μάλιστα νομοθετική πρωτοβουλία, τους στερεί τη δυνατότητα πλέον στοιχειώδους ανεξαρτησίας και αυτοδιάθεσης, εντάσσοντάς τους στα ψηφοδέλτια των Δημοτικών Παρατάξεων.

Έτσι μάλιστα ένας Πρόεδρος και ένα Κοινοτικό Συμβούλιο που παρουσίασαν μεγάλη δραστηριότητα, για να επανεκλεγούν και επιβραβευθούν από τους πολίτες, θα πρέπει να βρίσκονται στο Δημοτικό ψηφοδέλτιο που θα αναδείξει και τον Δήμαρχο (σε μεγάλο ποσοστό). Να σημειώσουμε ότι στην τελευταία αυτή αναφορά μας, μιλάμε για πρόθεση της κυβέρνησης που έχει εκφραστεί αλλά δεν έχει νομοθετηθεί ακόμα.

Συμπερασματικά η γιγάντωση των ΟΤΑ με τις ωφέλειες που προκύπτουν, δεν αναιρεί την ενίσχυση της υπόστασης των Προέδρων και Κοινοτήτων, αλλά αντίθετα αυτή η ενίσχυση δυναμώνει τη δημοκρατία, τη συμμετοχή του πολίτη, την εικόνα αμεσότητας της αυτοδιοίκησης. Ο πολίτης πρέπει να νιώθει πως είναι κοντά στα κέντρα λήψης αποφάσεων για ζητήματα που τον αφορούν τόσο σε επίπεδο καθημερινότητας, όσο και σε επίπεδο χάραξης μελλοντικών μεσοπρόθεσμων ή μακροπρόθεσμων αναπτυξιακών σχεδιασμών. Οι εκλεγμένοι Πρόεδροι και Τοπικοί Σύμβουλοι δεν μπορούν να περιφέρονται ανήμποροι στα χωριά τους, με τις όποιες αποφάσεις τους να έχουν εισηγητικό χαρακτήρα και η «επαιτεία» να κυριαρχεί στην ημερήσια διάταξη της καθημερινής τους δραστηριότητας. Η οργανική σύνδεσή τους με τις άλλες βαθμίδες αυτοδιοίκησης σε επίπεδα απόφασης και διαχείρισης, είναι επιβεβλημένη.

Οι Κοινότητες αποτελούν τον πυρήνα της αυτοδιοίκησης και η αυτοδιοίκηση τον πυρήνα της δημοκρατίας μας. Και όταν λείψει η αμεσότητα στην επαφή με τον πολίτη και στην δημιουργία, τότε η δημοκρατία μας εξασθενεί και ασθενεί.

Ο Επικεφαλής της Ανεξάρτητης Δημοτικής Παράταξης  Μυτιλήνης  «ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ»

Κώστας Αστυρακάκης