Μύχος Γιελκουάν: Το σπάνιο θαλασσοπούλι που ζει στην Λήμνο.

Το όνομά του προέρχεται από την τουρκική λέξη «Yelkovan», που σημαίνει «ανεμοδαρμένος», ένας ταιριαστός φόρος τιμής σε αυτό το χαριτωμένο ασπρόμαυρο θαλασσοπούλι που γλιστράει αβίαστα πάνω στα κύματα.

Ο μύχος Γιελκουάν, που επί του παρόντος κατατάσσεται ως ευάλωτος στον Κόκκινο Κατάλογο της IUCN, φωλιάζει κυρίως σε βραχώδη παράκτια και υπεράκτια νησιά και νησίδες διάσπαρτες από τη νότια Γαλλία και την ανατολική Αλγερία έως την Ελλάδα και τη Βουλγαρία.

Ιστορικά, το είδος υπέφερε σε μεγάλο βαθμό από την ανθρώπινη εκμετάλλευση: κυνηγιόταν για τα αυγά, το κρέας και το λίπος των νεοσσών του, ακόμη και ως δόλωμα για ψάρια. Τα τελευταία 60 χρόνια, εννέα αποικίες έχουν εξαφανιστεί και πολλές από αυτές που έχουν απομείνει βιώνουν ανησυχητικά χαμηλά ποσοστά αναπαραγωγικής επιτυχίας και επιβίωσης ενηλίκων.

Πολλοί Μύτες του Γιαλκούαν μεταναστεύουν εποχιακά στη Μαύρη Θάλασσα, εκμεταλλευόμενοι τα πλούσια αλιευτικά της πεδία. Μερικά από τα νεαρά πουλιά, ωστόσο, ακολουθούν διαφορετική διαδρομή, η οποία τα οδηγεί στο νησί της Λήμνου, στην Ελλάδα.

Η Λήμνος είναι ένα εκπληκτικό τοπίο που διαμορφώνεται από ηφαιστειακές δυνάμεις, όπου συγκλίνουν παράκτια και θαλάσσια οικοσυστήματα, υγρότοποι, λιβάδια, απομεινάρια αρχαίων δασών και γεωργικές εκτάσεις.

Τα νερά που το περιβάλλουν παίζουν κρίσιμο ρόλο στα πρώτα χρόνια της ζωής των νεοσσών του Μύκητα Γιελκουάν, παρέχοντας ένα ασφαλές έδαφος εκπαίδευσης για να μάθουν να βρίσκουν τροφή, να εντοπίζουν κατάλληλες περιοχές σίτισης, να πλοηγούνται σε μεταναστευτικές οδούς και να ενδυναμώνουν τα φτερά τους για ταξίδια μεγάλων αποστάσεων.

Δυστυχώς, τα ενδιαιτήματα της Λήμνου υποβαθμίζονται ραγδαία, λόγω της πίεσης από διάφορες απειλές, συμπεριλαμβανομένων των ανεξέλεγκτων τουριστικών δραστηριοτήτων, της παράνομης δόμησης και της πρόσφατης αύξησης του τουρισμού. Για να αντιστραφεί αυτή η παρακμή, ο Έλληνας Εταίρος μας, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία (ΕΟΕ), συνεργάστηκε μαζί μας και με άλλους ελληνικούς οργανισμούς (iSEA και Δήμος Λήμνου) και ξεκίνησε το Έργο Αποκατάστασης Θαλασσινού Τοπίου Λήμνου. Το έργο υποστηρίζεται από το Πρόγραμμα Απειλούμενων Τοπίων και Θαλασσογραφιών (ELSP), το οποίο διαχειρίζεται η Πρωτοβουλία Διατήρησης του Cambridge σε συνεργασία με την Arcadia.

«Οι δράσεις διατήρησης που έχουν αναληφθεί μέσω άλλων έργων, κατά τα οποία σημάνθηκαν οι νεοσσοί του Μύχου Γιελκουάν, έχουν παράσχει ζωτικές πληροφορίες που δείχνουν τη χρήση των υδάτων του Αιγαίου κατά τα διαφορετικά στάδια αναπαραγωγής του είδους. Τα δεδομένα παρακολούθησης καταδεικνύουν τη σημαντική σύνδεση μεταξύ των περιοχών αναπαραγωγής και αναζήτησης τροφής και την κρίσιμη σημασία της αναγνώρισης των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών», λέει η Δανάη Πορτόλου, Συντονίστρια Προγραμμάτων Θαλάσσιας και Παρακολούθησης στην Ορνιθολογική Εταιρεία.

Η στενή συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες και τα ενδιαφερόμενα μέρη βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του έργου, το οποίο στοχεύει στην προστασία και την αναζωογόνηση των εύθραυστων οικοσυστημάτων του νησιού. Μεταξύ άλλων μέτρων, θα διαφυλάξει τα θαλάσσια και παράκτια ενδιαιτήματα, θα αποκαταστήσει την απειλούμενη άγρια ​​ζωή, όπως τα θαλασσοπούλια, μειώνοντας τα τυχαία αλιεύματα, και θα απομακρύνει τα χωροκατακτητικά ξένα είδη που απειλούν την τοπική βιοποικιλότητα. Εξίσου σημαντικό είναι ότι επιδιώκει να ενδυναμώσει τους 16.000 κατοίκους της Λήμνου μέσω προσπαθειών αποκατάστασης με πρωτοβουλία της κοινότητας που ενισχύουν τόσο τα μέσα διαβίωσης όσο και το περιβάλλον.

Η μοίρα του Μύτη Γελκουάν είναι στενά συνδεδεμένη με αυτή της Λήμνου. Η αποκατάσταση των υγροτόπων και των θαλασσών του νησιού σημαίνει ότι δίνουμε σε αυτό το «ανεμοδαρμένο» και σε πολλά άλλα είδη την ευκαιρία να ευδοκιμήσουν ξανά.

Προστατεύοντας τη φυσική κληρονομιά της Λήμνου, διασφαλίζουμε επίσης ένα πιο υγιές και βιώσιμο μέλλον για τη φύση και τους ανθρώπους που την αποκαλούν σπίτι τους.

Φωτογραφία: Shutterstock, birdlife.org