Οδοιπορικό#5 Το Μετόχι των Ταξιαρχών της Κλοπεδής στην Αγία Παρασκευή ,του Ιγνάτη Γουδή

Μέσα από μια άλλη εποχή προβάλει σε απόσταση 1 χλμ περίπου βόρεια από τον αρχαιολογικό χώρο του Ιερού της Κλοπεδής, στην ομώνυμη περιοχή της περιφέρειας της Αγίας Παρασκευής, το Μετόχι των Ταξιαρχών της Κλοπεδής.

Βρίσκεται σε απόσταση 4 χλμ δυτικά της Αγίας Παρασκευής, όπου μας οδηγεί ένας πολύ καλός δρόμος, ο ίδιος που ακολουθούμε και για το Αιολικό Ιερό της Κλοπεδής. Ξεκινάμε από το δρόμο δίπλα ακριβώς από τον Δημοτικό Παιδικό Σταθμό στην είσοδο της Αγίας Παρασκευής. Στα 3 χλμ συναντάμε και περνάμε τη γέφυρα του ποταμού Τσικνιά στην περιοχή Πρυνή και 1 χλμ βορειότερα βρίσκουμε το Μετόχι.

Στην εκκλησιαστική ορολογία, «το Μετόχιον αποτελεί παράρτημα της Μονής στην οποία ανήκει, ακόμα και αν σ’ αυτό διαμένουν μόνιμα αρκετοί μοναχοί».

Το Μετόχι των Ταξιαρχών της Κλοπεδής είναι ένα μεγάλο μοναστηριακό συγκρότημα, ενδεικτικό της ευρωστίας του στα χρόνια της ακμής του, ανήκει στη Μονή του Αγίου Ιγνατίου, γνωστή ως Μονή Λειμώνος, η οποία ιδρύθηκε από την ίδιο τον Άγιο Ιγνάτιο τον Αγαλλιανό στις αρχές του 16ου αιώνα. Το καθολικό του (ο κεντρικός του ναός) είναι αφιερωμένος στους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ και πανηγυρίζει στις 6 Σεπτεμβρίου (ανάμνηση του Θαύματος του Ταξιάρχη Μιχαήλ στις Χώνες της Μικράς Ασίας).

Σύμφωνα με την παράδοση η έκταση, στην οποία βρίσκεται το μοναστήρι, στην περίοδο της τουρκοκρατίας και συγκεκριμένα το 16^ο αιώνα, ανήκε σε έναν πλούσιο τούρκο αγά της Αγίας Παρασκευής. Κάποτε το παιδί του αγά αρρώστησε βαριά και παρέλυσε. Σε όποιο γιατρό και αν πήγαινε, δεν μπορούσε να το γιατρέψει. Απελπισμένος ο αγάς απευθύνθηκε στον ίδιο τον Άγιο Ιγνάτιο, η φήμη του οποίου είχε εξαπλωθεί σε όλη την επαρχία Μηθύμνης, ικετεύοντάς τον να προσευχηθεί στον «Γραικό Θεό», με αντάλλαγμα να χαρίσει την έκταση αυτή, ώστε να χτιστεί εκκλησία. Με τις παρακλήσεις του Αγίου Ιγνατίου το παιδί του τούρκου αγά γιατρεύτηκε και αυτός με τη σειρά του χάρισε την έκταση, ευχαριστώντας με τον τρόπο αυτό τον Θεό. Χτίστηκε έτσι το μεγάλο μοναστήρι, το Μετόχι των Ταξιαρχών της Κλοπεδής. Έτσι η ευρύτερη περιοχή της Κλοπεδής πήρε το όνομά της από το περιστατικό της παραλυσίας του παιδιού του τούρκου αγά, που το «κουλό παιδί» του (συντομογραφία «κλοπεδή»), θεραπεύτηκε από τον Άγιο Ιγνάτιο.

Άξια λόγου είναι η αμφίστομη κρήνη στην είσοδο του μοναστηριού. Διαθέτει μεγάλη δεξαμενή για την τροφοδοσία σε νερό και ανάγλυφη μαρμάρινη επιγραφή του 1776 (ήταν σπασμένη και επιδιορθώθηκε κατά την τελευταία ανακαίνιση), η οποία κατά τον συγγραφέα Σταύρο Καρυδώνη (1900) ανέφερε «Ανεκαινίσθη εκ θεμελίου η παρούσα πηγή δι’ εξόδων των πατέρων». Εσωτερικά στην αυλή του μοναστηριού υπάρχει άλλη μία κρήνη (από την άλλη πλευρά της πρώτης). Η αυλή είναι λιθόστρωτη και το ένα από τα δύο παμπάλαια πηγάδια διαθέτει πολυγωνικό επιστόμιο.

Ο ναός των Ταξιαρχών εξωτερικά με την παλιά ξύλινη αυλόπορτα.

Το μοναστήρι μέχρι τη δεκαετία του 1930 είχε σημαντικό αριθμό μοναχών, που καλλιεργούσαν  τις εκτάσεις του μοναστηριού στη γύρω περιοχή. Με την έλευση των προσφύγων το 1922-23 το σύνολο σχεδόν των εκτάσεων αυτών διανεμήθηκε στους ακτήμονες πρόσφυγες.

Με τον καιρό άρχισε να παρακμάζει, εγκαταλείφθηκε, ερήμωσε και άρχισαν να γκρεμίζονται μεγάλα τμήματα των κτηριακών του εγκαταστάσεων. Τον Ιούλιο του 1951 ο ναός ανακαινίσθηκε από τα θεμέλια, επί ηγουμένου Πολύκαρπου Μωυσίδη, Αρχιμανδρίτη από τα Δάφια, όπως μας πληροφορεί σχετική επιγραφή στο υπέρθυρο του ναού.

Τη δεκαετία του 1980 μόνο ο ναός των Ταξιαρχών ήταν κάπως σε καλή κατάσταση. Το υπόλοιπο συγκρότημα είχε υποστεί σημαντικές φθορές, τα κελιά του ορόφου είχαν γκρεμιστεί και όλο το μοναστηριακό συγκρότημα είχε μετατραπεί σε στάβλο, ενώ βρισκόταν σε ερειπειώδη κατάσταση.

Τότε με το ενδιαφέρον και την προσωπική επιμέλεια του τότε ακούραστου και αεικίνητου Ηγουμένου της Μονής Λειμώνος αρχιμ. Νικοδήμου Παυλοπούλου, ξεκίνησε η επισκευή και ανοικοδόμησή του. Έτσι με πολύ κόπο κατάφερε τη δεκαετία του 1990 να επαναφέρει στην αρχική τους μορφή όσο ήταν επιτρεπτό τα κτίσματα, με καλαίσθητες παρεμβάσεις και να επεκτείνει το ναό, με τη γενναιόδωρη προσφορά στις δαπάνες ανοικοδόμησης του Νικόλαου Ζαγκλαβίρα από την Αθήνα και άλλων δωρητών.

Την περίοδο εκείνη χτίστηκε εξωτερικά του μοναστηριού και ένα ακόμη πέτρινο εκκλησάκι με 5 τρούλους, που τιμάται στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος.

Το εκκλησάκι της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, εξωτερικά του μοναστηριού

Το εσωτερικό του Ναού των Ταξιαρχών στο Μετόχι Κλοπεδής

Στον Ναό των Ταξιαρχών το ιερό βήμα από τον υπόλοιπο ναό χωρίζεται με ξύλινο τέμπλο, στο οποίο υπάρχουν εικόνες. Οι παλαιότερες εικόνες του τέμπλου έχουν μεταφερθεί για φύλαξη στη Μονή Λειμώνος.  Υπάρχουν επίσης στασίδια και από τις δύο μεριές, δύο αναλόγια, δεσποτικός θρόνος, προσκυνητάρια και παγκάρι. Μπροστά από το ναό υπάρχει νάρθηκας με τοξωτή ασπίδα.

Ο περίβολος της μονής είναι ένα πραγματικό στολίδι. Στη βόρεια πλευρά έχει ανακατασκευαστεί μία μεγάλη μαρμάρινη τραπεζαρία με καθίσματα. Στη νότια πλευρά υπάρχουν οκτώ κελιά στον όροφο με καταπληκτική θέα, ένα μεγάλο καθιστικό και βοηθητικοί χώροι στο ισόγειο, ενώ στη δυτική πλευρά η κουζίνα του μοναστηριού και ένας μεγάλος χώρος ημιτελής που προβλεπόταν να λειτουργήσει ως μουσείο.

Η μαρμάρινη τραπεζαρία του Μοναστηριού.

Από τη δεκαετία του 1990, ξεκίνησε να επαναλειτουργεί και το επισκεπτόταν αρκετός κόσμος, ενώ λειτουργίες τελούνταν, στη γιορτή του στις 6 Σεπτεμβρίου, στη γιορτή της Μεταμόρφωσης στις 6 Αυγούστου, αλλά και κάθε Πρωτομαγιά, μιας και το φυσικό περιβάλλον είναι τόσο πλούσιο και επιβλητικό, που προδιαθέτει τον επισκέπτη.

Την πραγματική του όμως ακμή τα τελευταία χρόνια γνώρισε το Μετόχι, όταν εγκαταστάθηκε σ’ αυτό το 1999 μετά τη συνταξιοδότησή του, ο π. Ιγνάτιος Σορόπος από την Αγία Παρασκευή, όπου παρέμεινε  σ’ αυτό για 17 χρόνια, μέχρι το 2016, όπου αναγκάστηκε να το εγκαταλείψει λόγω της προχωρημένης του ηλικίας.

Ο π. Ιγνάτιος Σορόπος στο Μετόχι

Στη διάρκεια αυτή καλλιεργήθηκαν τα περιβόλια γύρω από το μοναστήρι, που για δεκαετίες παρέμειναν εγκαταλειμμένα, η αυλή γέμισε με λουλούδια και πάντα η πόρτα του άνοιγε φιλόξενα στον κάθε επισκέπτη, που όλο και περισσότεροι το γνώριζαν και το επισκέπτονταν, ενώ άσβεστο παρέμενε και το καντήλι της εκκλησίας. Δυστυχώς μετά την αποχώρηση του π. Ιγνατίου το 2016 και τον θάνατο του Ηγουμένου π. Νικοδήμου Παυλοπούλου την ίδια χρονιά, έχει και πάλι εγκαταλειφθεί και περιμένει τη νέα περίοδο αναγέννησής του, που ελπίζουμε να μην αργήσει να έλθει. Παραμένει όμως πάντα ανοιχτό στον οδοιπόρο και στον επισκέπτη, που επιθυμεί να ανάψει ένα κεράκι στο απόμερο αυτό ησυχαστήριο.

Λεπτομέρεια από το εσωτερικό του Ναού.

ΠΗΓΕΣ – ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Δήμος Αγίας Παρασκευής Λέσβου, Αγία Παρασκευή – Νάπη, Γνωριμία με τον Τόπο και τους Κατοίκους του. Δήμος Αγίας Παρασκευής Λέσβου 2005.
2. Δήμος Αγίας Παρασκευής Λέσβου, Δήμος Αγίας Παρασκευής Λέσβου Γνωρίστε τον τόπο μας. Δήμος Αγίας Παρασκευής Λέσβου. Αγία Παρασκευή 2008.
3. Ηλεκτρονική σελίδα:

https://agiaparaskevilesvou.gr/

Φωτογραφίες: Στρατή Προδρόμου, Ιγν. Γουδή και από τις

ηλεκτρονικές σελίδες: https://agiaparaskevilesvou.gr/

https://oreias.gr/index.php/diadromes/pezoporiki-sezon-2016-2017/item/63-05-03-2017-iero-klopedis-gefyri-kremastis

https://www.lesvostrails.gr/diadromes/perpatontas-stin-koilada

Επιμέλεια: Ιγνάτης Γουδής

MSc Γεωπόνος