Τρίτη 28.03.2023

Θα μπορούσε όντως ο Πούτιν να προσαχθεί για εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία;

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν αποκάλεσε δημόσια τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν εγκληματία πολέμου. Ωστόσο νομικοί εμπειρογνώμονες υποστηρίζουν ότι η δίωξη του Πούτιν ή άλλων Ρώσων ηγετών θα αντιμετώπιζε μεγάλα εμπόδια και θα μπορούσε να πάρει χρόνια. Σε ανάλυσή του το Reutersπαρουσιάζει υπό ποιες συνθήκες και εάν είναι εφικτή η παραπομπή Πούτιν για εγκλήματα πολέμου.

Πώς ορίζεται ένα έγκλημα πολέμου;

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης ορίζει τα εγκλήματα πολέμου ως «σοβαρές παραβιάσεις» των μεταπολεμικών Συμβάσεων της Γενεύης, συμφωνίες που καθορίζουν τους διεθνείς ανθρωπιστικούς νόμους που πρέπει να τηρούνται σε καιρό πολέμου. Οι παραβιάσεις περιλαμβάνουν τη σκόπιμη στόχευση αμάχων και την επίθεση σε νόμιμους στρατιωτικούς στόχους όπου οι απώλειες αμάχων θα ήταν «υπερβολικές», αναφέρουν στο Reuters νομικοί εμπειρογνώμονες.

Η Ουκρανία και οι δυτικοί σύμμαχοί της κατηγορούν τις ρωσικές δυνάμεις ότι στοχεύουν αδιάκριτα αμάχους. Η Ρωσία, η οποία περιγράφει την εισβολή της στην Ουκρανία ως «ειδική επιχείρηση», αρνείται την κατηγορία και λέει ότι στόχος της είναι να «αποστρατιωτικοποιήσει και να αποναζιστικοποιήσει» την Ουκρανία, ισχυρισμοί που το Κίεβο και η Δύση χαρακτηρίζουν ως αβάσιμους.

Η ΕΣΣΔ επικύρωσε τη Σύμβαση της Γενεύης το 1954. Η Ρωσία το 2019 ανακάλεσε την αναγνώριση ενός από τα πρωτόκολλα, αλλά η υπογραφή της παραμένει στις υπόλοιπες συμφωνίες. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, που ιδρύθηκε το 2002, διαφέρει από το Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης, ένα όργανο των Ηνωμένων Εθνών που εκδικάζει διαφορές μεταξύ των κρατών.

Με ποιο τρόπο μπορεί να σταθεί μια τέτοια κατηγορία;

Ο γενικός εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, Καρίμ Χαν, δήλωσε αυτόν τον μήνα ότι άνοιξε έρευνα για πιθανά εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία.

Ούτε η Ρωσία ούτε η Ουκρανία είναι μέλος του ΔΠΔ και η Μόσχα δεν αναγνωρίζει το συγκεκριμένο δικαστήριο. Ωστόσο, η Ουκρανία έχει δώσει την έγκρισή της να εξετάσει εικαζόμενες θηριωδίες στο έδαφός της που χρονολογούνται από την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014.

Η Ρωσία μπορεί να αποφασίσει να μην συνεργαστεί με το ΔΠΔ και οποιαδήποτε δίκη θα καθυστερούσε έως ότου συλληφθεί ένας κατηγορούμενος.

«Αυτό δεν πρόκειται να σταματήσει το διεθνές δικαστήριο από το να συνεχίσει τη δίωξή του και να εκδώσει εντάλματα σύλληψης», δήλωσε η καθηγήτρια Νομικής του Αμερικανικού Πανεπιστημίου, Ρεμπέκα Χάμιλτον.

Ποιο είναι το βάρος της απόδειξης;

Το ΔΠΔ θα εκδώσει ένταλμα σύλληψης εάν οι εισαγγελείς μπορέσουν να αποδείξουν «εύλογους λόγους να πιστεύουν» ότι διαπράχθηκαν εγκλήματα πολέμου. Για να καταδικαστεί, ο εισαγγελέας θα πρέπει να αποδείξει την ενοχή ενός κατηγορούμενου πέρα ​​από εύλογη αμφιβολία, εκτιμούν οι ειδικοί.

Για τις περισσότερες χρεώσεις, αυτό απαιτεί να αποδειχθεί η πρόθεση. Ένας τρόπος για να γίνει αυτό θα ήταν να δείξει ένας εισαγγελέας ότι δεν υπήρχαν στρατιωτικοί στόχοι στην περιοχή μιας επίθεσης και ότι δεν ήταν ατύχημα.

«Αν συνεχίζει να συμβαίνει ξανά και ξανά και η στρατηγική φαίνεται να είναι να στοχεύει αμάχους σε αστικές περιοχές, τότε αυτό μπορεί να είναι πολύ ισχυρή απόδειξη της πρόθεσης να γίνει αυτό», δήλωσε ο Άλεξ Γουάτινγκ, επισκέπτης καθηγητής στη Νομική Σχολή του Χάρβαρντ.

Σε ποιον θα μπορούσαν να απαγγελθούν κατηγορίες;

Μια έρευνα εγκλημάτων πολέμου μπορεί να επικεντρωθεί σε στρατιώτες, διοικητές και αρχηγούς κρατών, αναφέρουν ειδικοί.

Ένας εισαγγελέας θα μπορούσε να παρουσιάσει στοιχεία ότι ο Πούτιν ή άλλος ηγέτης του κράτους διέπραξε έγκλημα πολέμου διατάζοντας απευθείας μια παράνομη επίθεση ή πως γνώριζε ότι διαπράττονταν εγκλήματα και απέτυχε να τα αποτρέψει.

Η Άστριντ Ρέισινγκερ Κορασίνι, λέκτορας στο Τμήμα Διεθνούς Δικαίου του Πανεπιστημίου της Βιέννης, είπε ότι η ομάδα του ΔΠΔ αντιμετωπίζει μια πρόκληση στο να παρουσιάσει αποδεικτικά στοιχεία που να συνδέουν τα εγκλήματα στο πεδίο με τις εντολές των υψηλόβαθμων ηγετών.

«Και όσο ψηλά πηγαίνει, τόσο πιο δύσκολο γίνεται», σημειώνει.

Τι καθιστά δύσκολη την καταδίκη κάποιου για εγκλήματα πολέμου;

Νομικοί εμπειρογνώμονες είπαν ότι οι βομβαρδισμοί στη Μαριούπολη ενός μαιευτηρίου και ενός θεάτρου που χαρακτηρίζονταν ως καταφύγια παιδιών, φαίνεται να εμπίπτουν στον ορισμό των εγκλημάτων πολέμου. Αλλά η εξασφάλιση μιας καταδίκης μπορεί να είναι δύσκολη υπόθεση.

Εκτός από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, αποδεικνύοντας την πρόθεσή τους σε πολλές περιπτώσεις και συνδέουν τους ηγέτες απευθείας με συγκεκριμένες επιθέσεις, οι εισαγγελείς μπορεί να δυσκολευτούν στην απόκτηση αποδεικτικών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων από μάρτυρες που μπορεί να εκφοβίζονται ή να διστάζουν να μιλήσουν.

Στην περίπτωση της Ουκρανίας, οι εισαγγελείς του ΔΠΔ θα εξετάσουν τα διαθέσιμα στο κοινό βίντεο και φωτογραφίες.

«Δεν είναι μια γρήγορη διαδικασία σε καμία περίπτωση. Το γεγονός ότι τα πράγματα ήδη κινούνται είναι ένα πολύ ισχυρό σημάδι», λέει ο Χάμιλτον.

Η προσαγωγή κατηγορουμένων σε δίκη μπορεί επίσης να αποδειχθεί μια δύσκολη δουλειά. Η Μόσχα είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αρνηθεί να συμμορφωθεί με τα εντάλματα σύλληψης. Το ΔΠΔ θα πρέπει να παρακολουθεί πιθανούς κατηγορούμενους για να δει αν ταξιδεύουν σε χώρες όπου μπορούν να συλληφθούν.

Υπάρχει προηγούμενο;

Από τότε που ιδρύθηκε το ΔΠΔ, έχει επιβλέψει 30 υποθέσεις, ορισμένες με πολλούς κατηγορούμενους, σύμφωνα με τον ιστότοπό του. Οι δικαστές του ΔΠΔ έχουν καταδικάσει πέντε άτομα για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία και αθώωσαν άλλους τέσσερις. Ο πολέμαρχος του Κονγκό Τόμας Λουμπάνγκα καταδικάστηκε το 2012.

Το δικαστήριο εξέδωσε εντάλματα σύλληψης για αρκετούς κατηγορούμενους που παραμένουν ελεύθεροι, συμπεριλαμβανομένου του Τζόζεφ Κόνι, επικεφαλής της αντάρτικης ομάδας του Στρατού Αντίστασης του Κυρίου, στην Ουγκάντα.

Τα Ηνωμένα Έθνη το 1993 δημιούργησαν το ξεχωριστό Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία για να εξετάσει εικαζόμενα εγκλήματα που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων. Αυτό το δικαστήριο, το οποίο έκλεισε το 2017, εξέδωσε 161 κατηγορητήρια και καταδίκασε 90 άτομα.

Πηγή άρθρου και φωτογραφίας :

https://www.cnn.gr

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ