Το 5ο Γυμνάσιο Μυτιλήνης «εξερεύνησε» τα νερά της Λέσβου

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον περιβαλλοντικό πρόγραμμα με τίτλο «Εξερευνώντας τα νερά του νησιού μας» υλοποίησε το 5ο Γυμνάσιο Μυτιλήνης, δίνοντας στους μαθητές την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα το υδρογραφικό δίκτυο της Λέσβου, τις υδρολογικές λεκάνες του νησιού, αλλά και τη σχέση των ποταμών και των ρεμάτων με τη φύση, την ιστορία και την τοπική παράδοση.

Το πρόγραμμα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τον επιστημονικό συνεργάτη κ. Απόστολο Μακαρατζή. Στο πλαίσιό του, οι μαθητές μελέτησαν το υδρογραφικό δίκτυο της Λέσβου και τις αντίστοιχες υδρολογικές λεκάνες, ενώ για τις ανάγκες της δράσης δημιουργήθηκαν δύο χάρτες κλίμακας 1:200.000.

Στον πρώτο χάρτη αποτυπώνεται το υδρογραφικό δίκτυο του νησιού, δηλαδή τα ποτάμια και τα ρέματα, με διαφορετικό χρώμα ανάλογα με την υδρολογική λεκάνη την οποία αποστραγγίζουν. Στον δεύτερο χάρτη σημειώνονται οι υδρολογικές λεκάνες της Λέσβου και κατατάσσονται, ανάλογα με το εμβαδόν τους, σε έξι κατηγορίες, από 1 τετραγωνικό χιλιόμετρο έως και 95 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Παράλληλα, αναδεικνύονται οι τριάντα μεγαλύτερες λεκάνες του νησιού, με τις αντίστοιχες ονομασίες τους.

Εκτός από την έντυπη μορφή των χαρτών, δημιουργήθηκε και ψηφιακός διαδραστικός χάρτης, ο οποίος είναι διαθέσιμος στη διεύθυνση:
https://actus.great-site.net/hydrology/index.html

Ιδιαίτερη σημασία είχε και το εργαστήριο χαρτογράφησης του υδρογραφικού δικτύου και ταξινόμησής του με τη μέθοδο Strahler. Για το εργαστήριο χρησιμοποιήθηκαν τοπογραφικοί χάρτες κλίμακας 1:50.000, πάνω στους οποίους οι μαθητές χρωμάτισαν με διαφορετικό χρώμα τις διαφορετικές τάξεις των ρεμάτων.

Οι μαθητές εργάστηκαν σε ομάδες των πέντε ατόμων και μελέτησαν πέντε υδρολογικές λεκάνες: του Αγίου Ιγνατίου, γνωστού και ως ποταμού της Μήθυμνας, του ποταμού της Τάψας, βόρεια του Σιγρίου, του Μαλλιόντα ή ποταμού του Κρούσου, του Μακαρίσιου στην περιοχή Άγρας – Μάκαρας και του Σελαντά, ποταμού της Μελίντας.

Τα αποτελέσματα του εργαστηρίου ψηφιοποιήθηκαν και αναρτήθηκαν σε διαδικτυακό χάρτη, διαθέσιμο στη διεύθυνση:
https://actus.great-site.net/hydrology/strahler/index.html

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσίασαν και οι εργασίες των μαθητών, οι οποίοι πραγματοποίησαν συνεντεύξεις με οικεία τους πρόσωπα σχετικά με τις ονομασίες ποταμών και ρεμάτων της Λέσβου. Μέσα από τις εργασίες αυτές αναδείχθηκε ότι πολλές ονομασίες συνδέονται με χαρακτηριστικά της φύσης, την τοπική μνήμη, την ιστορία και την παράδοση.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο ποταμός Βουβάρης, που εκβάλλει στον Κόλπο Καλλονής και η ονομασία του προέρχεται από τη λατινική λέξη «vivarium», που σημαίνει ιχθυοτροφείο, καθώς κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο υπήρχε εκεί εκτροφή ψαριών. Αντίστοιχα, ο παραπόταμος του Ευεργέτουλα με την ονομασία Βουβός Ποταμός φαίνεται πως ονομάστηκε έτσι λόγω της πολύ ήρεμης ροής του, που σχεδόν δεν ακούγεται, γεγονός που σχετίζεται με το ιδιαίτερα πεδινό ανάγλυφο της περιοχής.

Αναφορά έγινε και στον Τσικνιά, τον μεγαλύτερο ποταμό της Λέσβου, με μέγιστο μήκος 19 χιλιομέτρων, περίμετρο 58 χιλιομέτρων και εμβαδόν λεκάνης 95 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Ο Τσικνιάς μεταφέρει τα νερά από τις κορυφές του Λεπετύμνου στον Κόλπο Καλλονής, όπου και εκβάλλει. Η ονομασία του πιθανότατα συνδέεται με το πλήθος των ερωδιών, γνωστών και ως τσικνιάδων, που συναντώνται διαχρονικά στις όχθες και στις εκβολές του.

Στο πλαίσιο του προγράμματος πραγματοποιήθηκε επίσης εκπαιδευτική εκδρομή στον καταρράκτη της Μανικάτσας, στους υγροτόπους Καλλονής και συγκεκριμένα στο Παρατηρητήριο Ορνιθοπανίδας 3, καθώς και στον αρχαιολογικό χώρο του Ιερού του Μέσσου.

Το 5ο Γυμνάσιο Μυτιλήνης ευχαριστεί τον κ. Απόστολο Μακαρατζή για την πολύτιμη συνεργασία, καθώς και τις εταιρείες «Mr Phone» και «Synthesis Estates» για την υλική υποστήριξη του προγράμματος.

Υπεύθυνη καθηγήτρια του προγράμματος ήταν η Κλεονίκη Χατζησάββα, χημικός.

πηγή: aeolos tv