Με αυστηρό τόνο η Κυπριακή Δημοκρατία αντιδρά στην πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει το αμφιλεγόμενο τουρκo-λιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Με επίσημη επιστολή της Μόνιμης Αντιπροσώπου της Κύπρου στα Ηνωμένα Έθνη, Μαρίας Μιχαήλ, προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, η Λευκωσία υπογραμμίζει ότι η εξέλιξη αυτή απειλεί την περιφερειακή σταθερότητα και παραβιάζει κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο.
Σοβαρά ερωτηματικά για το timing και τις γεωπολιτικές σκοπιμότητες
Η Λευκωσία επισημαίνει ότι η χρονική συγκυρία κατά την οποία η λιβυκή Βουλή προχώρησε στην έγκριση του μνημονίου προκαλεί έντονο προβληματισμό. Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, η ανεξαρτησία, η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα της Λιβύης δεν πρέπει να υποτάσσονται στους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς και τις φιλοδοξίες τρίτων κρατών.
Η Τουρκία κατηγορείται ότι εκμεταλλεύεται την εύθραυστη πολιτική και θεσμική κατάσταση της Λιβύης προκειμένου να προωθήσει παράνομους θαλάσσιους ισχυρισμούς, οι οποίοι υπερβαίνουν κάθε γεωγραφικά εύλογο όριο.
Σύμφωνα με την κυπριακή πλευρά, οι ενέργειες αυτές συνιστούν εσκεμμένη πολιτική κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσογείο, υπονομεύοντας την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια.
Ανυπόστατο νομικά το μνημόνιο – Αγνοούνται τα νησιά και το Δίκαιο της Θάλασσας
Στην επιστολή επαναλαμβάνεται η πάγια θέση ότι το εν λόγω «μνημόνιο» δεν συνάδει ούτε με το διεθνές δίκαιο για τη σύναψη συνθηκών ούτε με το Δίκαιο της Θάλασσας, όπως αυτό αποτυπώνεται στη σχετική Σύμβαση του ΟΗΕ (UNCLOS).
- Έλλειψη νομικών συνεπειών: Το κείμενο τονίζει ότι η συμφωνία δεν παράγει καμία νομική συνέπεια για τρίτα κράτη, ούτε θίγει τα κυριαρχικά τους δικαιώματα επί των θαλάσσιων ζωνών.
- Γεωγραφική απουσία ακτών: Το μνημόνιο επιχειρεί οριοθέτηση μεταξύ κρατών που δεν διαθέτουν απέναντι ή παρακείμενες ακτές, κατασκευάζοντας τεχνητά θαλάσσια σύνορα.
- Παραβίαση δικαιωμάτων νησιών: Αγνοεί επιδεικτικά την παρουσία και τα θαλάσσια δικαιώματα άλλων παράκτιων κρατών της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των ελληνικών νησιών.
Η Κυπριακή Δημοκρατία υπενθυμίζει το άρθρο 121 παράγραφος 2 της Σύμβασης —το οποίο αντανακλά το εθιμικό διεθνές δίκαιο και δεσμεύει ακόμα και τα μη συμβαλλόμενα μέρη—, το οποίο ορίζει ρητά ότι τα νησιά δικαιούνται αιγιαλίτη ζώνη, συνορεύουσα ζώνη, υφαλοκρηπίδα και αποκλειστική οικονομική ζώνη.
Κάλεσμα για σεβασμό στη νομιμότητα
Καταλήγοντας, η Λευκωσία υπενθυμίζει ότι οι συμφωνίες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών πρέπει να συνάπτονται μεταξύ κρατών με απέναντι ή παρακείμενες ακτές, με καλή πίστη, σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και με γνώμονα τη διεθνή νομολογία. Η επιστολή ζητήθηκε να κυκλοφορήσει ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης και του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Αναλυτικά η επιστολή:
