Έξαρση κρουσμάτων κοκκύτη στην Ελλάδα και την Ευρώπη-Ανάγκη εμβολιασμού των επίνοσων εγκύων και των ενηλίκων με το εμβόλιο TdaP

Η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας Λέσβου, σας ενημερώνει για την εγκύκλιο που εκδόθηκε από το Υπουργείο Υγείας με θέμα «Έξαρση κρουσμάτωνκοκκύτη στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Ανάγκηεμβολιασμού των επίνοσων εγκύων και των ενηλίκων με το εμβόλιο TdaP»

Ο κοκκύτης είναι μια ενδημική νόσος με εξάρσεις της νόσου κάθε τρία έως πέντε χρόνια,     ακόμη καισε περιοχές με υψηλή εμβολιαστική κάλυψη. Ταμικρά βρέφη ηλικίας έως έξι μηνών,   διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου και εμφάνισης επιπλοκών, όπως πνευμονία, άπνοια,επιληπτικές κρίσεις, εγκεφαλοπάθεια και θάνατο, μεποσοστό θνητότητας 2%.       Αξίζει να σημειωθείότι το 67% των θανάτων που δηλώθηκαν στο Eυρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και ΠρόληψηςΝοσημάτων (ΕCDC) κατά τα έτη 2011-22, αφορούνσε βρέφη, με το 95,5% των βρεφικών θανάτων νακαταγράφεται σε βρέφη ηλικίας μικρότερης των έξιμηνών. Υπενθυμίζεται ότι ο σημαντικότερος τρόπος προστασίας των βρεφών από τη νόσηση με κοκκύτη είναι μέσω του εμβολιασμού των εγκύων.

Τους τελευταίους μήνες, αρκετές χώρες της Ευρώπης (Δανία, Βέλγιο, Κροατία, Τσεχία, Νορβηγία, Ισπανία, Σουηδία, Μαυροβούνιο,Ηνωμένο Βασίλειο, Ελβετία, Σερβία), μεταξύ των οποίων και η χώρα μας, καταγράφουν αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων κοκκύτη σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια. Η αύξηση των δηλωθέντων κρουσμάτων κοκκύτη, πιθανώς συνδέεται με τη μηέγκαιρη ανοσοποίηση ορισμένων ηλικιακών ομάδων,καθώς και τη χαμηλότερη κυκλοφορία του παθογόνου κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία από το ECDC, οι ηλικιακές ομάδες που προσβάλλονται περισσότερο είναι τα παιδιά, οι νεαροί έφηβοι, καθώς και τα βρέφη που δεν έχουν εμβολιαστεί ή δεν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους. Σχεδόν το 80% των νοσηλειών με κοκκύτη αφορούν σε βρέφη ηλικίας έως έξι μηνών.

Το ECDC στην πρόσφατη εκτίμηση κινδύνου (RAPIDRISK ASSESSMENT, 05/2024) με βάση την ανάλυση των διαχρονικών επιδημιολογικών δεδομένων, εκτιμά ότι στην παρούσα φάση ο συνολικόςκίνδυνος για τα βρέφη ηλικίας έως έξι μηνών, ταοποία είναι μη ανοσοποιημένα ή μερικώςανοσοποιημένα είναι αυξημένος. Συνήθως πηγήμόλυνσης είναι ο γονέας, το αδελφάκι ή το άτομο που τα φροντίζει εφόσον έχει λοίμωξη από κοκκύτη.

Ο εμβολιασμός των επίνοσων ατόμων αποτελείσημαντικό μέτρο στην πρόληψη της νόσου. Με βάση τα παραπάνω, η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών (ΕΕΕ) και ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), συνιστούν τον άμεσο εμβολιασμό όλων των επίνοσων ατόμων και ιδιαίτερα των εγκύων,σύμφωνα με τα ισχύοντα Εθνικά ΠρογράμματαΕμβολιασμών Παιδιών, Εφήβων και Ενηλίκων και την εγκύκλιο με θέμα «Εμβολιασμός έναντι του κοκκύτη-Συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών» (Σχετικό 8).

Ειδικότερα, οι έγκυες θα πρέπει να εμβολιάζονται σε κάθε κύηση με μια δόση εμβολίου TdaP (ή TdaP-IPV, επί ελλείψεως TdaP), κατά προτίμηση από την 27η έως την 36η εβδομάδα κύησης,ανεξάρτητα από το μεσοδιάστημα πουμεσολάβησε από προηγούμενο εμβολιασμό με TdaP. Mε τα ίδια εμβόλια μπορούν να εμβολιαστούν και οι λεχωΐδες, που δεν εμβολιάστηκαν κατά τη διάρκεια της κύησης και τα μέλη της οικογένειας, τουλάχιστον δύο εβδομάδες πριν έρθουν σε επαφή με νεογνά καιβρέφη.

Τονίζεται ότι ο εμβολιασμός των εγκύων και τωνμελών της οικογένειας, είναι το μοναδικό μέτρο αποτελεσματικής προστασίας των μικρών βρεφών ηλικίας έως τριών μηνών που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου, επιπλοκών, ακόμα και θανάτου. Ο εμβολιασμός της εγκύου έχειως αποτέλεσμα την παραγωγή μητρικώναντισωμάτων σε χρονικό διάστημα δύο εβδομάδων, τα οποία μεταφέρονται μέσω του πλακούντα στο έμβρυο και προστατεύουν το βρέφος από τη γέννησή του. Μητρικά αντισώματα έναντι του κοκκύτη μπορούν επίσης να μεταφερθούν στο βρέφος μέσω του μητρικού γάλακτος. Επιπρόσθετα, το εμβόλιο προστατεύει την έγκυο από τη νόσηση και μειώνει την πιθανότητα μετάδοσης του κοκκύτη από τη μητέρα στο βρέφος μετά τη γέννηση. Επισημαίνεται ότι τα διαθέσιμα εμβόλια έναντι του κοκκύτη είναι ασφαλή και έχουν ενταχθεί στα προγράμματα εμβολιασμού των εγκύων πολλώνΕυρωπαϊκών χωρών, μεταξύ των οποίων και στηχώρα μας.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο εμβολιασμός τωνεπαγγελματιών υγείας με μια αναμνηστική δόσηTdaP ανά δεκαετία. Ο κοκκύτης όπως είναιγνωστό, παρουσιάζει υψηλή μεταδοτικότητα και καταγράφονται συρροές κρουσμάτων σε επαγγελματίες υγείας σε χώρους παροχής φροντίδας υγείας. H πρόληψη της διασποράς του κοκκύτη στους χώρους αυτούς με τον έγκαιρο εμβολιασμό των επαγγελματιών υγείας, είναι κρίσιμης σημασίας για την προστασία των ευάλωτων ατόμων με αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσου και επιπλοκών.

Η τήρηση όλων παραπάνω θα συμβάλλει σημαντικά στην αντιμετώπιση της έξαρσης κρουσμάτων του κοκκύτη στη χώρα μας καθώς και στη προστασία των βρεφών από τη νόσηση από κοκκύτη.