Ο Συριακός Πόλεμος. Αραβική άνοιξη ή χειμώνας;Του Αντώνη Λυριωτάκη, Πολιτικού Επιστήμονα

Ο πόλεμος στην Συρία ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2011 και με ένα ντόμινο συμφερόντων από νωρίς σε αυτόν τον πόλεμο συμμετείχαν αρκετοί διεθνείς δρώντες( ΗΠΑ, Ρωσία, Τουρκία, Ιράν, Ισραήλ, Λίβανος). Η Συρία όμως με την γεωγραφική της θέση , είδε έναν εσωτερικό εμφύλιο να μετατρέπεται σε διεθνή πόλεμο. Όλο αυτό ξεκίνησε αρχικά σαν μια προσπάθεια εξέγερσης και ανατροπής κατά του προέδρου Assad καθώς τα εσωτερικά προβλήματα της χώρας ήταν αρκετά. Το όνομα που δόθηκε σε όλη αυτήν την προσπάθεια που έγινε ονομάστηκε Αραβική άνοιξη και καθώς ο πόλεμος φτάνει κοντά στο τέλος του , τα αποτελέσματα αυτού μοιάζουν ποιο πολύ με Αραβικό χειμώνα. Σε αυτό το άρθρο θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε μιας και ο πόλεμος φτάνει σιγά σιγά στο τέλος του, να αναλύσουμε τους βασικούς συμμετέχοντες.

Αρχικά έχουμε την Ρωσία είναι από τους βασικούς πρωταγωνιστές σε αυτόν τον πόλεμο και τάχθηκε στο πλευρό του καθεστώς Assad που ήταν ενάντια στο ονομαζόμενο Ισλαμικό κράτος και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Η Ρωσία ένωσε της δυνάμεις με το καθεστώς του Assad και παρείχε σε αυτό τόσο στρατιωτική δύναμη, οικονομική ενίσχυση, τεχνολογία όσο και διπλωματική βοήθεια. Επιπλέον η Ρωσία ήθελε να έχει αυτή τα ινία της περιοχής και να περιορίσει τα συμφέροντα της Αμερικής κάτι που έχει καταφέρει πλέον σχεδόν ολοκληρωτικά. Η Ρωσία έβλεπε ότι μέσω ενός ισχυρού Συριακού κράτους θα έχει την ευκαιρία να είναι ο δορυφόρος της περιοχής. Αυτό αυτόματος κάνει την Ρωσία από τους μεγαλύτερους νικητές καθώς έχει καταφέρει να εξασφαλίσει ενεργειακά συμφέροντα στην περιοχή και πλέον έχει αποκτήσει το ελεύθερο να παρεμβαίνει σε ότι αφορά την Μέση Ανατολή.

H Αμερική δεν θα μπορούσε να λείπει, είχε δείξει από παλιότερα το ενδιαφέρον της να αποκτήσει δικαιώματα στην περιοχή με την εισβολή στο Ιράκ από το 2003. Τον ίδιο δρόμο ακολουθήσε και στον πόλεμο της Συρίας. Συμμετείχε ενεργά τόσο στρατιωτικά όσο και πολιτικά καθώς επέπληξε με οικονομικές κυρώσεις το καθεστώς Assad.  Η περιοχή των πετρελαϊκών πεδίων είναι κομβικής σημασίας και η προστασία της ήταν ο αρχικός στόχος των δυνάμεων της. Η Αμερική είχε καταλάβει από νωρίς ότι ο χάρτης της περιοχής θα άλλαζε και ήθελε να έχει και αυτή ένα μερίδιο από την πίτα. Ένας ακόμα στόχος της ήταν η καταπολέμηση του ISIS και της τρομοκρατίας. Μετά την εισβολή της Αραβικής άνοιξης επί συριακού εδάφους η Αμερική απόκτησε ισχυρή στρατιωτική δύναμη στην περιοχή, με αυτόν τον τρόπο κατάφερε να ενισχύσει τους συμμάχους της(Κούρδους). Τάχθηκε ανοιχτά υπέρ στην δημιουργία ενός κουρδικού κράτους καθώς θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα της στην περιοχή. To 2015 βοηθά στη δημιουργία της SDF (Δημοκρατικές Δυνάμεις της Συρίας). Οι SDF αποτελείται κυρίως από Κούρδους και Άραβες και υπάγεται διευθυντικά στρατιωτικά από της Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG) , μια κυρίως Κουρδικής πολιτοφυλακής. Το 2018 και υπό την προεδρία Trump η SDF παίρνει εντολή να επενέβει καθώς κατηγορεί τον καθεστώς του Assad ότι χρησιμοποιεί χημικά όπλα. Στο τέλος του ιδίου έτους όμως η Αμερική αποσύρει τα στρατεύματα της από την περιοχή. Στον τελικό απολογισμό η Αμερική δεν κατάφερε να ελέγξει την περιοχή καθιστώντας την έτσι στην πλευρά των ηττημένων καθώς το καθεστώς του Assad που προσπάθησε να ανατρέψει φαίνεται να κερδίζει τον πόλεμο. Από το 2019 μάλιστα έχει μείνει σχεδόν αμέτοχη με μόνο μεγάλο κέρδος της από όλο αυτό να είναι ο περιορισμός του ISIS.

Από την μεριά της η Τουρκία βλέπει θετικά ένα ανίσχυρο και διαλυμένο κράτος στην Συρία και τάσσεται υπέρ της πτώσης του Assad. Παρατηρούμε μέχρι τώρα ότι τα συμφέροντα μεταξύ Τουρκίας και Αμερικής συγκλίνουν και για αυτόν τον λόγο η Τουρκιά αποτέλεσε ίσως τον μεγαλύτερο σύμμαχο των ΗΠΑ στην περιοχή. Το χειρότερο σενάριο για την Τουρκία θα ήταν η δημιουργία ενός Κουρδικού κράτους. Το Κουρδιστάν θα αποτελούσε πρόβλημα για την Τουρκία τόσο εντός όσο και εκτός  των συνόρων της. Η Τουρκία κατάφερε να αποδυναμώσει τις Κουρδικές δυνάμεις έχασε όμως την στήριξη του ΝΑΤΟ για τα ζητήματα της περιοχής. Σε αντίδοτο του Κουρδικού κράτους η Τουρκία πρόσφερε στην Αμερική την δυνατότητα συνεργασίας με σκοπό την δημιουργία μιας ζώνης ασφάλειας κοντά στα Τουρκικά σύνορα, που θα ελέγχεται και από τις δύο δυνάμεις. Σκοπός τους είναι η επιτήρηση σε περιοχές που κατέχουν οι YPG. Απώτερος στόχος της Τουρκίας είναι να ελέγχει την περιοχή και να ένταξη στην σφαίρα επιρροής της την Συρία. Το παράδοξο στην συμπεριφορά της Τουρκίας είναι ότι βοηθάει υπόγειος το ISIS με οικονομικές συνεργασίες. Αυτή η πολύπλευρη συμπεριφορά της Τουρκίας την καθιστά πολύ σημαντικό παράγοντα σε ότι αφορά την συριακή κρίση. Στον τελικό απολογισμό η Τουρκία έχει καταφέρει να περιορίσει την δημιουργία του Κουρδικού κράτους αλλά βγαίνει από όλη αυτήν την εμπλοκή με τρομερές απώλειες σε οικονομικό και στρατιωτικό επίπεδο.

Το Ιράν μπήκε δυνατά στον πόλεμο και τάχθηκε υπέρ του Assad και της Συρίας. Παρείχε στην Συρία στρατιωτική ισχυρή, οικονομική βοήθεια και εξοπλισμούς. Μέσο της πολιτικής συνεργασίας του με την Ρωσία ελπίζει ότι μετά τον πόλεμο θα έχει νόμιμη παρουσία στην Συρία. Προς το παρόν βρίσκεται στην μεριά των νικητών καθώς η Ρωσία αποχτά τον έλεγχο της περιοχής.

Το Ισραήλ προσπαθεί να ισορροπήσει αναμεσά στις δύο μεγάλες δυνάμεις ΗΠΑ-Ρωσία και δεν δείχνει να τάσσετε υπέρ κάποιας. Το προσωπικό του όφελος θα ήταν να περιορίσει τις δυνάμεις του Ιράν και της Χεζμπολάχ στην περιοχή. Ο λόγος που ήθελε αυτές τις δυο χώρες μακριά από την περιοχή της Συρίας ήταν για να μην πέσουν σε λάθος χέρια το χημικό οπλοστάσιο της Συρίας. Ο κυρίως λόγος εμπλοκής του στον πόλεμο είναι αποτροπή μιας πιθανής συνεργασίας μεταξύ Ιράν και Λίβανου. Μέχρι στιγμής φαίνεται να πετυχαίνει τους στόχους του.

Ο Λίβανος ή αλλιώς Χεζμπολάχ, αν και στηρίζεται οικονομικά από το Ιράν, παρέχει και αυτός της δυνάμεις του υπέρ της Συρίας. Το στρατιωτικό τμήμα της οργάνωσης παρέχει υποστήριξη με μαχητές στις δυνάμεις του Assad στην Συρία κατά του Ισλαμικού κράτους. Πλέον κατατάσσεται στην λίστα με τις ποιο επικίνδυνες τρομοκρατικές οργανώσεις.

Οι στόχοι της Σαουδικής Αραβίας είναι η ενίσχυση των σουνιτών εξτρεμιστών ανταρτών που χάνουν συνεχώς έδαφος στην βόρεια Συρία και κινδυνεύουν να αποκλειστούν. Η Σαουδική Αραβία, κύριος σύμμαχος των Σύριων ανταρτών, εξακολουθεί να υποστηρίζει μια διεθνή συμφωνία για το μέλλον της Συρίας και ότι ο πρόεδρος της Συρίας Assad δεν θα πρέπει να έχει καμία συμμετοχή σε τυχούσα μετάβαση της εξουσίας για να τερματιστεί ο πόλεμος. Στους βαθιά ηττημένους του πολέμου εντάσσεται ο Συριακός λαός, η χώρα που εδάφη της επικράτειας της μετατρέπονται σε πολεμικό τερέν, άσχετα με το αποτέλεσμα του πολέμου πάντα φέρει βαριές πληγές στο εσωτερικό της. Είτε αυτό συνεπάγεται με υποχρεωτική μετανάστευση, είτε ότι με το πέρας του πολέμου οι εσωτερικές υποδομές της θα είναι διαλυμένες.

Λυριωτάκης Αντώνης

Πολιτικός Επιστήμονας

Μεταπτυχιακός Φοιτητής (Διεθνών Σχέσων-Στρατηγικής-Ασφάλειας)

https://m.facebook.com/antonelos.luriotakis

https://www.instagram.com/antonis.lurio/

https://mobile.twitter.com/ALiriotakis