Κυριακή 25.02.2024

Ομάδα Αίματος: Τι αποκαλύπτει για τα νοσήματα που απειλούν την υγεία μας

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν σκεφτόμαστε την ομάδα αίματός μας εκτός εάν χρειαστει να υποβληθούμε σε χειρουργική επέμβαση ή σχεδιάζουμε να δώσουμε αίμα. Η ομάδα αίματός μας ωστόσο μπορεί να αποκαλύψει πού περισσότερα από το αν μπορούμε να κάνουμε με ασφάλεια μετάγγιση αίματος. Χρησιμοποιώντας μεγάλες πληθυσμιακές έρευνες οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Tufts διαπίστωσαν ότι ορισμένες ομάδες αίματος σχετίζονται με υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών ή εγκεφαλικών επεισοδίων και ορισμένων τύπων καρκίνου.

«Τα ευρήματά μας δεν θα βοηθήσουν βέβαια στη λήψη συγκεκριμένων αποφάσεων για έναν μεμονωμένο ασθενή. Αποτελούν περισσότερο συσχετισμούς που ανοίγουν νέους ερευνητικούς ορίζοντες  για την καλύτερη κατανόηση αυτών των νόσων και τους κινδύνους για διάφορους πληθυσμούς» εξηγεί ο αιματολόγος Raymond Comenzo, καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Tufts και ιατρικός διευθυντής της Τράπεζας Αίματος Ιατρικού Εργαστηρίου Μεταγγίσεων στο Tufts Medical Center.

Το αίμα χωρίζεται σε διάφορες ομάδες, ανάλογα με την παρουσία αντιγόνων στην επιφάνεια των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Τα δύο πιο σημαντικά αντιγονικά συστήματα, από κλινικής απόψεως, είναι το σύστημα ΑΒΟ και το σύστημα ρέζους (Rh). Το σύστημα ΑΒΟ καθορίζει αν η ομάδα αίματος είναι Α, Β, ΑΒ ή Ο. Η ομάδα αίματος προσδιορίζεται από την ύπαρξη των αντιγόνων στην επιφάνεια των ερυθρών αιμοσφαιρίων και των αντίστοιχων αντισωμάτων στο πλάσμα.

Στο site του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας διαβάζουμε ότι κάθε άνθρωπος ανήκει σε μία από τις οκτώ ομάδες αίματος. Αυτές οι ομάδες, αποτελούν υποκατηγορίες των τεσσάρων κύριων ομάδων του συστήματος ΑΒΟ – A, B, AB ή O. Το σύστημα ρέζους (Rh) διαχωρίζει περαιτέρω αυτές τις τέσσερεις ομάδες σε Rh θετικό(+) ή Rh αρνητικό(-), δημιουργώντας οκτώ βασικούς τύπους ή ομάδες αίματος: O-, O+, B-, B+, A-, A+, AB- ή AB+. Η πιο συχνή ομάδα αίματος είναι η O+ και η σπανιότερη η AB-.

Τι έδειξε η ανάλυση των δεδομένων αναφορικά με τους κινδύνους υγείας που σχετίζονται με την ομάδα αίματος;

Καρκίνοι. Έρευνες δείχνουν ότι τα άτομα με ομάδα αίματος Α διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν ορισμένους καρκίνους του στομάχου. Οι βακτηριακές λοιμώξεις από το E.pylori είναι πιο συχνές σε ασθενείς με ομάδα αίματος Α και αυτές οι λοιμώξεις μπορεί να προκαλέσουν έλκη στομάχου, φλεγμονές και μερικές φορές να οδηγήσουν σε καρκίνο, επισημαίνει ο καθηγητής Comenzo. Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (E.pylori) μπορεί επίσης να συνδέεται με υψηλότερα ποσοστά καρκίνου του παγκρέατος στους τύπους αίματος Α, Β και ΑΒ.

Αυτοί οι τρεις τύποι αίματος μπορεί να επηρεάσουν τον κίνδυνο και άλλων καρκίνων. «Για ασθενείς με ομάδα αίματος Α, Β ή ΑΒ, το γονίδιο ABO μπορεί επίσης να παίξει ρόλο στην αύξηση του κινδύνου ορισμένων καρκίνων, ιδιαίτερα του πνεύμονα, του μαστού, του παχέος εντέρου και του τραχήλου της μήτρας», εξηγεί ο καθηγητής Comenzo. Αλλά οι ερευνητές εξακολουθούν να μην είναι σίγουροι πώς ακριβώς συνδέονται αυτοί οι τύποι καρκίνου με την ομάδα αίματος.

Καρδιαγγειακά νοσήματα. Σύμφωνα με την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία, οι ομάδες αίματος Α, Β και ΑΒ σχετίζονται με μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιακής προσβολής λόγω στεφανιαίας νόσου σε σχέση με την ομάδα αίματος Ο. Συγκεκριμένα, τα άτομα με ομάδα αίμαοτος ΑΒ φαίνεται να διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο. Αυτοί οι τύποι αίματος έχουν επίσης συνδεθεί με υψηλότερα ποσοστά διαταραχών πηκτικότητας του αίματος.

Εγκεφαλικό επεισόδιο. Πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι τα άτομα με ομάδα αίματος Α είχαν ελαφρώς περισσότερες πιθανότητες να πάθουν εγκεφαλικό επεισόδιο πριν από την ηλικία των 60 ετών συγκριτικά με τα άτομα με ομάδα αίματος Ο. Απαιτείται περισσότερη έρευνα για να προσδιοριστεί τι μπορεί να προκαλεί αυτή τη σύνδεση, αλλά οι ερευνητές εικάζουν πώς οι διαφορετικοί τύποι αίματος συμβάλλουν σε διαφορετικούς παράγοντες πήξης.

Κουνούπια. Σε εργαστηριακά πειράματα, τα κουνούπια φαίνεται να «προτιμούν»  άτομα με ομάδα αίματος Ο, αν και άλλοι γενετικοί παράγοντες παίζουν επίσης ρόλο.

Κορωνοϊός. Σε μεγάλη μελέτη ευρωπαίων ασθενών, η ανάλυση έδειξε ότι οι ασθενείς με ομάδα αίματος Ο διέτρεχαν ελαφρώς χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από COVID-19.«Βέβαια πρόκειται για δεδομένα πριν αρχίσουμε τους εμβολιασμούς» επισημαίνει ο Comenzo. «Δεν αφορά τον πραγματικό κίνδυνο ενός μεμονωμένου ασθενούς, επειδή ο σχετικός κίνδυνος είναι τόσο μικρός» εξηγεί.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα ευρήματα αυτά δεν αφορούν μεμονωμένα άτομα και γι’ αυτό το λόγο δεν πρέπει να προκαλούν ανησυχία. Πρόκειται για δεδομένα που αφορούν τον τρόπο διαχείρισης ασθενειών σε επίπεδο πληθυσμού. «Υπάρχουν πλήθος τρόπων που τα άτομα με αυτές τις ομάδες αίματος μπορούν να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο» τονίζει ο καθηγητής Comenzo και αυτοί είναι μεταξύ άλλων, η άσκηση, η δίαιτα και η διακοπή του καπνίσματος.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ