Σάββατο 04.02.2023

Όταν η γρίπη φεύγει, έρχεται η KRAKEN

Σε μπρα ντε φερ μεταξύ δύο δυνατών αντιπάλων παραπέμπει η επιδημιολογική αναμέτρηση γρίπης και κορωνοϊού. Οι ιοί της γρίπης και του SARS-CoV2 βρίσκονται από τον περασμένο Οκτώβριο αντίπαλοι σε ένα σκληρό παιχνίδι δύναμης, που αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τα μέσα Μαρτίου στη χώρα μας. Ο ισχυρότερος μέχρι και τις τελευταίες εβδομάδες του περασμένου έτους ιός της γρίπης αρχίζει να χάνει την ισχύ του, αφήνοντας έτσι χώρο στον κορωνοϊό, όπως είχε συμβεί και στα μέσα του περασμένου Νοεμβρίου. Σε κάθε περίπτωση, από την αναμέτρηση πλήττονται μόνο οι… θεατές, δηλαδή οι πολίτες που νοσούν είτε από τον έναν είτε από τον άλλον ιό όλο αυτό το διάστημα.

Στη συγκεκριμένη συγκυρία που ο κορωνοϊός φαίνεται να κερδίζει έδαφος, έχει ιδιαίτερη σημασία ο εντοπισμός και στην Ελλάδα της υποπαραλλαγής XBB.1.5, γνωστής ως Kraken, που έχει θορυβήσει τις υγειονομικές αρχές παγκοσμίως, καθώς εξαπλώνεται ταχύτατα και είναι ιδιαίτερα μεταδοτική. Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) ανακοίνωσε την περασμένη Πέμπτη την ανίχνευση της υποπαραλλαγής σε έξι δείγματα κορωνοϊού, τα τρία εκ των οποίων προέκυψαν από αναδρομικό έλεγχο. Οπως είναι επόμενο, οι ειδικοί παρακολουθούν με προσοχή την πορεία της υποπαραλλαγής Kraken και αναμένουν να δουν την επίπτωσή της στη συνολική δυναμική του κορωνοϊού τις επόμενες εβδομάδες.

«Είμαστε σε περίοδο υψηλού κινδύνου σε ό,τι αφορά τις μολύνσεις και τις νοσήσεις, κυρίως λόγω γρίπης και κορωνοϊού. Στην επιδημιολογική επιτήρηση περιλαμβάνεται και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός RSV, ο οποίος όμως πλέον δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες αυξομειώσεις. Ωστόσο, η εικόνα πλέον είναι ξεκάθαρη για το πώς ανταγωνίζονται γρίπη και κορωνοϊός και το ποιος θα επικρατήσει», δηλώνει στο «ΘΕΜΑ» ο αντιπρόεδρος του ΕΟΔΥ, καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Δημήτρης Παρασκευής.

Την τελευταία εβδομάδα φαίνεται ότι έχει ανακοπεί η δυναμική της γρίπης. Αν αυτό συνεχιστεί και την εβδομάδα που διανύουμε, ουσιαστικά θα αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για την αποδρομή της. «Εφόσον επιβεβαιωθεί η σταθεροποίηση των κρουσμάτων γρίπης, αναμένεται η μείωσή τους τις επόμενες εβδομάδες. Θα χρειαστούν τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες για να αποτυπωθεί αυτό στις μολύνσεις στην κοινότητα και τις νοσηλείες», εξηγεί ο καθηγητής. Από τις αρχές Οκτωβρίου που ξεκίνησε το μπρα ντε φερ κορωνοϊού και γρίπης έχουν νοσηλευτεί σε ΜΕΘ 36 άτομα με σοβαρή μορφή της νόσου και επιπλοκές της και έχουν καταγραφεί εννέα θάνατοι. Επτά επιβεβαιωμένα κρούσματα γρίπης Α(Η3Ν2) -είναι η κυρίαρχη φέτος- που χρειάστηκαν νοσηλεία σε ΜΕΘ, καθώς και δύο θάνατοι είναι ο απολογισμός της τελευταίας εβδομάδας. Σημειώνεται ότι στην επιδημιολογική επιτήρηση της γρίπης δεν καταγράφονται οι νοσηλείες σε απλές κλίνες παρά μόνο σε ΜΕΘ. Ωστόσο, ο αριθμός τους είναι πολύ μεγάλος, όπως μαρτυρούν τα ασφυκτικά γεμάτα νοσοκομεία παίδων και ενηλίκων σε όλη τη χώρα, αλλά και τα ράντζα που αναπτύσσονται για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών.

Η υποχώρηση της γρίπης, όμως, έδωσε χώρο στον κορωνοϊό. Από την επιδημιολογική επιτήρηση του ΕΟΔΥ προκύπτει αύξηση στη θετικότητα του ιού στην κοινότητα, ενώ ανοδική τάση καταγράφεται και στους σκληρούς δείκτες της λοίμωξης COVID σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το «ΘΕΜΑ», την περασμένη Πέμπτη έγιναν 293 νέες εισαγωγές ασθενών με σοβαρή λοίμωξη COVID στα νοσοκομεία, που αφορούσαν κυρίως ηλικιωμένα και ευάλωτα άτομα. Στις ΜΕΘ βρίσκονται πάνω από 370 ασθενείς, εκ των οποίων οι 144 διασωληνωμένοι. Σε απλές κλίνες νοσηλεύονται με λοίμωξη COVID περισσότεροι από 1.500 ασθενείς.

Την τελευταία εβδομάδα επιτήρησης καταγράφηκε ο ίδιος, δραματικά υψηλός αριθμός θανάτων, 149, όπως και το προηγούμενο διάστημα. Οι θάνατοι καταγράφονται κυρίως σε όσους ανήκουν στις ηλικιακές ομάδες άνω των 70 ετών ή σε άτομα ευάλωτα με συνοσηρότητες ανεξάρτητα από την ηλικία τους. Το γεγονός ότι το 75% των ηλικιωμένων δεν έχει πλήρη ανοσιακή κάλυψη, με όλες τις αναμνηστικές δόσεις του εμβολίου, συσχετίζεται με τις βαριές απώλειες που καταγράφονται, ενώ στη μοιραία αυτή εξίσωση δεν μπορεί να παραβλεφθεί ο παράγοντας της νοσηλείας. Οπως έχει αναφερθεί και από τους ειδικούς, ο κίνδυνος της ενδονοσοκομειακής λοίμωξης είναι πολύ υψηλός για τους νοσηλευόμενους, με απρόβλεπτη έκβαση.

Η υποπαραλλαγή ΧΒΒ.1.5 ή Kraken εντοπίστηκε στην Αττική. Ο αναδρομικός δειγματοληπτικός έλεγχος ανέδειξε τέσσερα κρούσματα κορωνοϊού με τη συγκεκριμένη υποπαραλλαγή στον Βόρειο Τομέα του Λεκανοπεδίου και άλλα δύο στον Δυτικό Τομέα. Επίσης, τα τρία δείγματα ανιχνεύτηκαν με αναδρομικό έλεγχο και τα υπόλοιπα σε έλεγχο σε real time.

«Είναι πολύ σημαντικό ότι η υποπαραλλαγή ανιχνεύτηκε σε δείγματα κορωνοϊού από τις αρχές Δεκεμβρίου. Πλέον έχει διανυθεί ένα ικανό διάστημα, στη διάρκεια του οποίου και όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος δεν έχει αλλάξει η δυναμική της συγκεκριμένης υποπαραλλαγής. Από τη γονιδιωματική επιτήρηση στα τρέχοντα δείγματα κορωνοϊού μετά τον αναδρομικό έλεγχο δεν παρουσιάζεται αυξητική τάση. Το ίδιο φαίνεται και από την ανίχνευση της ΧΒΒ.1.5 στην Ευρώπη», τονίζει ο κ. Παρασκευής, σημειώνοντας βεβαίως πως η επιστημονική κοινότητα δεν εφησυχάζει.

Η υποπαραλλαγή ΧΒΒ και η BA.2.75, γνωστή ως «Κένταυρος», αποτελούν τις δύο συχνότερες στην κυκλοφορία υποπαραλλαγές του στελέχους ΒΑ.2 της μετάλλαξης Omicron του κορωνοϊού. Ωστόσο, το συχνότερο στέλεχος της Omicron παραμένει το ΒΑ.5, έχοντας δώσει αρκετές υποπαραλλαγές, με βασική και κυρίαρχη στη χώρα μας τη BQ.1.1. Μαζί με την υποπαραλλαγή ΧΒΒ αναδεικνύονται στις υποπαραλλαγές με τη μεγαλύτερη αντίσταση στα αντισώματα μέχρι σήμερα. Βάσει αυτού του χαρακτηριστικού τους, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι η ΧΒΒ.1.5 πιθανώς θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση περιστατικών.

Ωστόσο, η πιθανότητα η νέα υποπαραλλαγή να προκαλέσει νέο κύμα λοιμώξεων COVID-19 σε μια κοινότητα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. «Παίζει ρόλο το επίπεδο της συλλογικής ανοσίας και τα μέτρα προστασίας που λαμβάνονται. Η χρήση μάσκας παραμένει σημαντική. Η αυξημένη μεταδοτικότητα δεν σημαίνει ότι τα συμπτώματα που προκαλεί η ΧΒΒ.1.5 είναι πιο σοβαρά συγκριτικά με προηγούμενες παραλλαγές. Ωστόσο, οι ευάλωτοι και οι ηλικιωμένοι συγκαταλέγονται σε ιδιαίτερη ομάδα σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό αναφορικά με τον κίνδυνο που διατρέχουν», καταλήγει ο κ. Παρασκευής.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ