Πώς η συμφωνία Τραμπ για το ντίζελ προσφέρει διπλωματική «ανάσα» στη Ρωσία και στριμώχνει την Ουκρανία

ντιμέτωπη με σοβαρά εμπόδια στην προσπάθειά της να συνεχίσει τον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας βρίσκεται η Ουκρανία, καθώς μια σειρά κινήσεων του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ έχει εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με την αξιοπιστία της Ουάσιγκτον ως του σημαντικότερου στρατιωτικού εταίρου του Κιέβου.

Η συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν για τη χαλάρωση των κυρώσεων, ώστε η Ρωσία να προμηθεύσει τις παγκόσμιες αγορές με ντίζελ, καθώς και οι περιορισμοί στην ανταλλαγή πληροφοριών των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών με τις ουκρανικές δυνάμεις, έχουν θέσει τον Ζελένσκι σε δύσκολη θέση, καθώς πλησιάζει ο χειμώνας.

Οι υψηλότερες τιμές του ντίζελ – που είναι απαραίτητο για τη μεταφορά εμπορευμάτων και την αγροτική παραγωγή – τείνουν να αυξάνουν το κόστος σε ολόκληρη την οικονομία και να τροφοδοτούν τον πληθωρισμό. Με τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο να πλησιάζουν, ο Τραμπ βρίσκεται υπό πίεση να μειώσει το κόστος των καυσίμων.

Ωστόσο, ειδικοί δήλωσαν στο CNBC ότι η συμφωνία για το ντίζελ θα αποφέρει μόνο οριακό οικονομικό όφελος στη Ρωσία, η οποία φέρεται να κερδίζει περισσότερα στο διπλωματικό πεδίο.

Συμφωνία για το ντίζελ

Η συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν προέβλεπε την προμήθεια από τη Ρωσία 4,8 εκατομμυρίων μετρικών τόνων ντίζελ στην παγκόσμια αγορά, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε δέκα ημέρες εγχώριας ζήτησης στις ΗΠΑ ή περίπου σε μία ημέρα παγκόσμιας ζήτησης. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτό δεν θα επηρεάσει σημαντικά τις τιμές.

«Δεν έχει καμία ουσιαστική επίδραση – είναι πολύ, πολύ μικρή ποσότητα», δήλωσε ο Νιλ Άτκινσον, πρώην επικεφαλής του τμήματος πετρελαϊκής βιομηχανίας και αγορών του ΔΟΕ.

Ο Σεργκέι Αλεξάσενκο, ανώτερος ερευνητής και επικεφαλής του τμήματος οικονομικών του Κέντρου NEST εκτίμησε ότι το αρχικό στάδιο της σταδιακής συμφωνίας, το οποίο αφορά 1,8 εκατομμύρια μετρικούς τόνους ντίζελ, θα μπορούσε να αποφέρει έως και 1,25 δισεκατομμύρια δολάρια σε πρόσθετα έσοδα από εξαγωγές σε διάστημα τριών μηνών, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 1% των εσόδων της Ρωσίας από εξαγωγές πρώτων υλών κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Τα πολιτικά οφέλη για τη Μόσχα

(Mikhail Metzel/Sputnik, Kremlin Pool Photo via AP)

Αντίθετα, το κύριο όφελος για τη Μόσχα είναι πολιτικό, καθώς μείωσε την πίεση των κυρώσεων και υπονόμευσε την ενότητα της Δύσης, χωρίς να απαιτηθεί από τον Πούτιν να κάνει παραχωρήσεις σχετικά με την Ουκρανία.

«Αντί να ενθαρρύνει τον συμβιβασμό, η συμφωνία [για το ντίζελ] πιθανότατα ενισχύει την πεποίθηση της Μόσχας ότι η συνεχής πίεση θα οδηγήσει τελικά σε περαιτέρω παραχωρήσεις από τη Δύση», δήλωσε στο CNBC η Μαρία Σνεγκόβαγια, ανώτερη ερευνήτρια στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες την Παρασκευή, ο Ζελένσκι προειδοποίησε επίσης ότι η συμφωνία για το ντίζελ θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για περαιτέρω χαλάρωση των κυρώσεων, ενώ υπογράμμισε τη συνεχιζόμενη εξάρτηση της Ουκρανίας από την αμερικανική στρατιωτική τεχνολογία και τις υπηρεσίες πληροφοριών, παρά τις προσπάθειες για την ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων.

Η εντολή περιορισμού του Starshield στην Ουκρανία

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, εμφανίστηκαν αναφορές ότι η στρατιωτική εφαρμογή Starshield της SpaceX, που αποτελεί μέρος του προγράμματος Starlink, έχει περιοριστεί στην Ουκρανία. Ο διευθύνων σύμβουλος της SpaceX, Ίλον Μασκ, δήλωσε σε ανάρτησή του στο X ότι η κυβέρνηση και ο πρόεδρος των ΗΠΑ φέρουν την τελική ευθύνη για τυχόν περιορισμούς στο δίκτυο.

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το Reuters, η εντολή περιορισμού της υπηρεσίας Starshield προήλθε από το εσωτερικό του Λευκού Οίκου. Κατά τις ίδιες πηγές, η ηγεσία του Πενταγώνου ενημερώθηκε ότι έπρεπε να επιβραδυνθεί η λειτουργία της υπηρεσίας της SpaceX. Δεν διευκρινίστηκε ποιος έλαβε την απόφαση στον Λευκό Οίκο ή ποιος ανέλαβε την εφαρμογή της. Από τη μεριά του, ωστόσο, ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι ο Τραμπ έδωσε μια τέτοια εντολή.

Σύμφωνα με τον Serhiy Derkach, πρώτο αναπληρωτή υπουργό της Ουκρανίας για την ανάκαμψη, τις υποδομές και τις μεταφορές, οι περιορισμοί στο «Starlink» ενθάρρυναν τη Ρωσία να εντείνει τις επιθέσεις της κατά της Ουκρανίας.

«Με τις ΗΠΑ να περιορίζουν τη χρήση του «Starlink» στο πεδίο της μάχης, η Ρωσία θεωρεί ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να προσπαθήσει να προκαλέσει ακόμη περισσότερο πόνο και δυστυχία στις υποδομές των αμάχων της Ουκρανίας», δήλωσε ο Derkach στο CNBC την Παρασκευή.

Ένα πολιτικό πλήγμα

Η συμφωνία για το ντίζελ αποτέλεσε πολιτικό και ηθικό πλήγμα για την Ουκρανία και τη δυτική συμμαχία, σύμφωνα με την Σνεγκόβαγια. Η εξαίρεση από τις αμερικανικές κυρώσεις, η οποία ισχύει έως τον Απρίλιο του 2027, θα μπορούσε να διευκολύνει τις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ πέραν της αρχικά ανακοινωθείσας αποστολής, αυξάνοντας ενδεχομένως τα οικονομικά οφέλη της Μόσχας, προειδοποίησε.

«Εάν ο Λευκός Οίκος χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική και πληροφοριακή υποστήριξή του ως μοχλό πίεσης για να περιορίσει τις επιθέσεις της Ουκρανίας, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να γίνουν πολύ πιο σημαντικές», δήλωσε η Σνεγκόβαγια, προσθέτοντας ότι οι επιθέσεις της Ουκρανίας εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου έχουν επιφέρει σημαντικό οικονομικό κόστος στη Μόσχα.

Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να έχει πολύ σοβαρότερες συνέπειες για τις προσπάθειες της Ουκρανίας να αποδυναμώσει την πολεμική οικονομία της Ρωσίας, πρόσθεσε.

Η συμφωνία για το ντίζελ υπονομεύει περαιτέρω την αξιοπιστία της Ουάσιγκτον ως μεσολαβητή στα μάτια της Ουκρανίας και των Ευρωπαίων συμμάχων της, καθώς φαίνεται να ανταμείβει τη Μόσχα χωρίς να εξασφαλίζει παραχωρήσεις, ενώ αυξάνει την πίεση στο Κίεβο, είπε.

Το πρόβλημα, σύμφωνα με την Σνεγκόβαγια, είναι ότι η επίτευξη στρατιωτικής αυτονομίας για την Ευρώπη και την Ουκρανία είναι εξαιρετικά δύσκολη βραχυπρόθεσμα, ενώ η Ευρώπη έχει αργήσει να αναπτύξει τις απαραίτητες δυνατότητες.

«Σχεδόν πέντε χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου, η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι εταίροι της εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ σε κρίσιμους τομείς, όπως οι πληροφορίες και η αντιπυραυλική άμυνα. Είναι απίθανο αυτές οι εξαρτήσεις να ξεπεραστούν κατά τη διάρκεια των ετών που απομένουν μέχρι το τέλος της θητείας της κυβέρνησης Τραμπ», δήλωσε στο CNBC.

Πώς έφτασαν μέσα σε μία εβδομάδα στα πρόθυρα οριστικής ρήξης Τραμπ και Ζελένσκι – Τι θα σημάνει αυτό για τον πόλεμο της Ουκρανίας

(AP Photo/Julia Demaree Nikhinson)

Το ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο, στο οποίο βρίσκονται οι σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, καθώς η τελευταία αντιπαράθεσή τους εγείρει ερωτήματα για τη συνέχιση της αμερικανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία υπογραμμίζουν και οι New York Times.

Η ένταση κλιμακώθηκε όταν ο Τραμπ απέδωσε την άνοδο των τιμών του ντίζελ στον πόλεμο στην Ουκρανία, προχώρησε σε προσωρινή χαλάρωση κυρώσεων στο ρωσικό ντίζελ και ανακοίνωσε μονομερώς «ενεργειακή εκεχειρία».

Ο Ζελένσκι αντέδρασε έντονα, κατηγορώντας ουσιαστικά την Ουάσιγκτον ότι ευνοεί τη Μόσχα. Παράλληλα, ανακοίνωσε συνέχιση των ουκρανικών επιθέσεων σε ρωσικά διυλιστήρια. Ερωτηθείς εάν η χώρα του χάνει τις ΗΠΑ, απάντησε: «Ναι».

Η κρίση επιδεινώθηκε μετά τις αναφορές του ουκρανικού στρατού για περιορισμούς στο Starshield, το δορυφορικό σύστημα της SpaceX που υποστηρίζει στρατιωτικές επικοινωνίες και επιχειρήσεις drones. Αμερικανοί γερουσιαστές ζήτησαν διερεύνηση της υπόθεσης.

Ανησυχία για Patriot και στρατιωτικές πληροφορίες

Μεγαλύτερος κίνδυνος, σύμφωνα με την εφημερίδα, παραμένει ενδεχόμενη αναστολή της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας, ιδιαίτερα στην παροχή πληροφοριών έγκαιρης προειδοποίησης και αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot.

Ο στρατιωτικός αναλυτής Όλεχ Κάτκοφ προειδοποίησε ότι χωρίς αμερικανικές πληροφορίες οι Ουκρανοί ενδέχεται να μην προλαβαίνουν να καταφύγουν στα καταφύγια πριν από βαλλιστικές επιθέσεις.

Την ίδια εβδομάδα, ουκρανικές αρχές ανέφεραν ότι δύο πυραυλικές επιθέσεις στο Κίεβο πραγματοποιήθηκαν χωρίς προηγούμενη ενημέρωση από συμμάχους, αν και παραμένουν αδιευκρίνιστα τα αίτια.

Παρά την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής παραγωγής, η Ουκρανία εξακολουθεί να χρειάζεται αμερικανικά ανταλλακτικά F-16, πυραύλους και πληροφορίες.

Η βουλευτής Σολομίγια Μπομπρόφσκα εξέφρασε ανησυχία για τα μειωμένα αποθέματα Patriot, αποκλείοντας ωστόσο οποιαδήποτε συνθηκολόγηση.

Το πολιτικό κόστος της ρήξης

Ο αναλυτής Μπάλαζ Γιάραμπικ χαρακτήρισε την αντιπαράθεση «μια κατάσταση στην οποία χάνουν όλοι», ενώ ο Χάρι Νεντέλκου εκτίμησε ότι οι αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές θα επηρεάσουν καθοριστικά τις αποφάσεις Τραμπ.

Όπως επισημαίνουν οι New York Times, η συνέχιση της κρίσης ενδέχεται να ενισχύσει τη Ρωσία, αποδυναμώνοντας την ουκρανική άμυνα και τη συνεργασία του Κιέβου με τη Δύση.

Ζελένσκι προς Τραμπ: Με το «μπλακάουτ αμερικανικών κυρώσεων» ο Πούτιν θα συνεχίσει τον πόλεμο επ’ αόριστον

(AP Photo/Omar Havana)

Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε ότι το «μπλακάουτ αμερικανικών κυρώσεων» ενθαρρύνει τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Όπως επισημαίνει ο Ζελένσκι, σε μια στιγμή που οι Ρώσοι εξαπολύουν ένα τόσο μαζικό πλήγμα κατά των ενεργειακών μας υποδομών, ελήφθη —δυστυχώς— στην Αμερική η απόφαση να αγνοηθεί πλήρως η νομοθετική πρόταση του Λίντσεϊ Γκράχαμ.

Όπως επισημαίνει ο Ζελένσκι, σε μια στιγμή που οι Ρώσοι εξαπολύουν ένα τόσο μαζικό πλήγμα κατά των ενεργειακών μας υποδομών, ελήφθη —δυστυχώς— στην Αμερική η απόφαση να αγνοηθεί πλήρως η νομοθετική πρόταση του Λίντσεϊ Γκράχαμ.

«Η Ρωσία επιχειρεί να προκαλέσει ολικό μπλακ άουτ στην Ουκρανία, ακριβώς καθώς πλησιάζει ο χειμώνας. Προσπαθεί να αφήσει εκατομμύρια συμπολίτες μας χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή θέρμανση. Η άσκηση πίεσης είναι απαραίτητη για να σταματήσει αυτό. Ένα ‘’μπλακάουτ αμερικανικών κυρώσεων’’ —δηλαδή μια χαλάρωση της πίεσης προς τον επιτιθέμενο, η οποία λειτουργεί ουσιαστικά ως οικονομική επιβράβευση για τον Πούτιν— το μόνο που κάνει είναι να τον ενθαρρύνει να συνεχίσει τις επιθέσεις του. Οφείλουμε να παραμείνουμε σταθεροί και να επιδιώξουμε τον τερματισμό του πολέμου —να τον φέρουμε πραγματικά σε πέρας, αντί να δίνουμε στον Πούτιν κάθε λόγο να τον παρατείνει επ’ αόριστον» υπογραμμίζει.

Αναλυτικά η ανάρτηση του Ουκρανού προέδρου:

«Χθες, οι Ρώσοι εξαπέλυσαν ένα από τα μεγαλύτερα πλήγματά τους κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας, επιτιθέμενοι σε περισσότερες από 15 κρίσιμες εγκαταστάσεις παραγωγής και μεταφοράς ενέργειας σε διάφορες περιοχές της χώρας. Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες αποκατάστασης, στις οποίες συμμετέχουν όλες οι αρμόδιες υπηρεσίες και διατίθενται όλοι οι διαθέσιμοι πόροι από τις ουκρανικές ενεργειακές εταιρείες. Είμαι ευγνώμων σε όλους όσοι εργάζονται σχεδόν ασταμάτητα για την αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης.

»Η κατάσταση ήταν ιδιαίτερα κρίσιμη στο Λούτσκ, το Ρίβνε, το Ζιτόμιρ, τη Βινίτσια, τη Σεπετίβκα, τη Σλαβούτα και το Νετισίν. Στόχος αποτέλεσαν επίσης ενεργειακές υποδομές στις περιφέρειες του Χάρκοβο, του Κιέβου και του Ντνίπρο, μεταξύ άλλων. Οι Ρώσοι έχουν διευρύνει την κλίμακα της εκστρατείας τους κατά του ενεργειακού τομέα, επιχειρώντας να εξαντλήσουν τα αποθέματά μας και τις δυνατότητες αποκατάστασης. Από τις 19:00 χθες έως τις 07:00 σήμερα, περισσότερα από 320 μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου ‘’Shahed’’ —τόσο εκδόσεις με κινητήρες τζετ όσο και με εμβολοφόρους κινητήρες— καθώς και  πυρομαχικά, πύραυλοι κρουζ και βαλλιστικοί πύραυλοι, εξαπολύθηκαν εναντίον του ενεργειακού μας τομέα, των πόλεων και των κοινοτήτων μας. Αν και οι αμυνόμενοί μας κατάφεραν να καταρρίψουν σημαντικό αριθμό εξ αυτών, ο τεράστιος όγκος και ο αμείλικτος χαρακτήρας των ρωσικών πληγμάτων —που στοχεύουν συγκεκριμένα τον ενεργειακό τομέα— έχουν, δυστυχώς, σοβαρές αρνητικές συνέπειες.

»Είναι σημαντικό το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι μας έχουν ήδη ετοιμάσει νέα πακέτα στήριξης για την Ουκρανία· τους είμαι ευγνώμων γι’ αυτό. Είναι επίσης σημαντικό να αντιληφθεί ο κόσμος στην Αμερική τι πραγματικά συμβαίνει. Σε μια στιγμή που οι Ρώσοι εξαπολύουν ένα τόσο μαζικό πλήγμα κατά των ενεργειακών μας υποδομών, ελήφθη —δυστυχώς— στην Αμερική η απόφαση να αγνοηθεί πλήρως η νομοθετική πρόταση του Λίντσεϊ Γκράχαμ. Το νομοσχέδιο αυτό αποσκοπούσε στην άσκηση πραγματικά αποτελεσματικής πίεσης στη Ρωσία, ώστε να δοθεί τέλος σε αυτόν τον πόλεμο. Θα μπορούσε να επιφέρει —και μπορεί ακόμα!— σημαντική διαφορά. Ωστόσο, για να είναι αποτελεσματική μια τέτοια νομοθεσία, πρέπει όντως να εφαρμοστεί, και κάθε φωνή υπέρ αυτής της προσπάθειας μετράει.

»Η Ρωσία επιχειρεί να προκαλέσει ολικό μπλακ άουτ στην Ουκρανία, ακριβώς καθώς πλησιάζει ο χειμώνας. Προσπαθεί να αφήσει εκατομμύρια συμπολίτες μας χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή θέρμανση. Η άσκηση πίεσης είναι απαραίτητη για να σταματήσει αυτό. Ένα ‘’μπλακάουτ αμερικανικών κυρώσεων’’ —δηλαδή μια χαλάρωση της πίεσης προς τον επιτιθέμενο, η οποία λειτουργεί ουσιαστικά ως οικονομική επιβράβευση για τον Πούτιν— το μόνο που κάνει είναι να τον ενθαρρύνει να συνεχίσει τις επιθέσεις του. Οφείλουμε να παραμείνουμε σταθεροί και να επιδιώξουμε τον τερματισμό του πολέμου —να τον φέρουμε πραγματικά σε πέρας, αντί να δίνουμε στον Πούτιν κάθε λόγο να τον παρατείνει επ’ αόριστον. Ευχαριστώ όλους όσοι αγωνίζονται ειλικρινά για την ειρήνη και στηρίζουν την Ουκρανία!»

πηγή: liberal