Πόσος χώρος υπάρχει δεξιότερα της ΝΔ;

Δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας υπάρχει εκλογικός χώρος. Το ερώτημα είναι πόσο μεγάλος είναι, ποιος μπορεί να τον εκπροσωπήσει και με ποια προοπτική. Η παρουσία αρκετών κομμάτων στη συγκεκριμένη πλευρά του πολιτικού φάσματος δείχνει ότι υπάρχουν ψηφοφόροι που αναζητούν διαφορετική εκπροσώπηση. Δεν αποδεικνύει, όμως, ότι θα επέλεγαν όλοι το ίδιο κόμμα.

Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις δίνουν μια πρώτη εικόνα. Στη μέτρηση της Marc για τον ΑΝΤ1, που δημοσιεύθηκε στις 15 Οκτωβρίου, η Ελληνική Λύση καταγράφεται στο 7% και η Φωνή Λογικής στο 3,6% στην εκτίμηση ψήφου. Οι δύο σχηματισμοί υπερβαίνουν αθροιστικά το 10%, χωρίς να συνυπολογίζονται άλλες δυνάμεις δεξιότερα της ΝΔ. Πρόκειται για υπολογίσιμη δύναμη, που επηρεάζει την επίδοση του κυβερνώντος κόμματος και τους μετεκλογικούς συσχετισμούς.

Η πρόσθεση των ποσοστών, ωστόσο, έχει περιορισμένη πολιτική αξία. Οι ψηφοφόροι επιλέγουν συγκεκριμένα πρόσωπα και κόμματα, με διαφορετικές αφετηρίες και προσδοκίες. Στα κριτήριά τους περιλαμβάνονται τα εθνικά θέματα, το μεταναστευτικό, η Ορθοδοξία, η οικογένεια και οι κοινωνικές αξίες. Για ένα άλλο τμήμα, η επιλογή εκφράζει κυρίως δυσπιστία προς την κυβέρνηση ή συνολική απόρριψη του πολιτικού συστήματος. Η απόσταση από τη ΝΔ δεν καταργεί αυτές τις διαφορές.

Ούτε κάθε απώλεια της Νέας Δημοκρατίας αποτελεί ένδειξη δεξιάς μετατόπισης. Η ακρίβεια, η λειτουργία του κράτους, υποθέσεις που κλονίζουν την εμπιστοσύνη και η συμπεριφορά κυβερνητικών στελεχών προκαλούν απομάκρυνση ανεξάρτητα από την ιδεολογική τοποθέτηση. Οι δυσαρεστημένοι εκλογείς ενδέχεται να στραφούν σε άλλο κόμμα, να παραμείνουν αναποφάσιστοι ή να επιλέξουν την αποχή.

Αυτό αφορά και την ερμηνεία της διεύρυνσης της ΝΔ προς το Κέντρο. Η διεύρυνση προκαλεί αντιδράσεις σε τμήμα της παραδοσιακής της βάσης, αλλά θα ήταν βολική υπεραπλούστευση να αποδοθεί εκεί ολόκληρη η δυσαρέσκεια. Οι πολίτες κρίνουν την αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης σε ζητήματα που τους αφορούν άμεσα. Η ιδεολογική εγγύτητα δεν εξασφαλίζει διαρκή στήριξη όταν συσσωρεύεται απογοήτευση από την καθημερινότητα.

Σε αυτό το περιβάλλον αποκτά ενδιαφέρον η συζήτηση για ενδεχόμενο κόμμα του Αντώνη Σαμαρά. Η ιδιότητα του πρώην πρωθυπουργού, η παραδοσιακή δεξιά τοποθέτησή του και η μακρά διαδρομή του στην παράταξη τού επιτρέπουν να απευθυνθεί σε ψηφοφόρους που απομακρύνονται από τη ΝΔ, αλλά δυσκολεύονται να εμπιστευθούν τους υπάρχοντες σχηματισμούς στα δεξιά της.

Στη δημοσκόπηση της Metron Analysis για το MEGA, τον Σεπτέμβριο, το 5% δήλωνε ότι ήταν πολύ πιθανό να ψηφίσει ένα κόμμα Σαμαρά και το 8% αρκετά πιθανό. Το άθροισμα καταγράφει δυνητικό ενδιαφέρον. Δεν αποτελεί πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος ούτε προστίθεται στα ποσοστά άλλων κομμάτων. Οι ίδιοι πολίτες ενδέχεται να εξετάζουν περισσότερες επιλογές.

Η δημιουργία νέου φορέα θα επέβαλλε και συγκεκριμένες απαντήσεις. Ποιοι θα τον στελέχωναν; Ποια οικονομική και εξωτερική πολιτική θα υποστήριζε; Ποιες κυβερνητικές συνεργασίες θα αποδεχόταν; Οι θέσεις του θα προσέλκυαν ψηφοφόρους, αλλά θα απομάκρυναν και μέρος όσων σήμερα εκφράζουν ενδιαφέρον.

Το δυσκολότερο ζήτημα για ολόκληρο τον χώρο είναι η σχέση του με την εξουσία. Η πίεση προς τη ΝΔ, η συμμετοχή σε κυβέρνηση συνεργασίας και η διεκδίκηση της ηγεσίας της ευρύτερης Δεξιάς αποτελούν διαφορετικούς στόχους. Η προοπτική συνεργασίας καθησυχάζει τους συντηρητικούς ψηφοφόρους που επιθυμούν σταθερότητα, αλλά απογοητεύει όσους ζητούν πλήρη ρήξη με την κυβέρνηση. Η κατηγορηματική άρνηση συνεργασίας δημιουργεί το αντίστροφο πρόβλημα.

Η ΝΔ διατηρεί ένα ισχυρό επιχείρημα, τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης. Όσο πλησιάζουν οι εκλογές, μέρος των δυσαρεστημένων ψηφοφόρων ενδέχεται να επανεξετάσει την επιλογή του με αυτό το κριτήριο. Η έκταση της επιστροφής θα εξαρτηθεί από την αξιολόγηση της κυβέρνησης, την αξιοπιστία των ανταγωνιστών και τις διαθέσιμες μετεκλογικές λύσεις. Θα εξαρτηθεί επίσης από την αποκατάσταση του συναισθηματικού δεσμού με την παραδοσιακή της βάση. Η επίκληση της σταθερότητας πείθει περισσότερο όταν συνοδεύεται από αποτελέσματα.

Υπάρχει ωστόσο  ο κίνδυνος πολιτικού σφάλματος και από τις δύο πλευρές. Για τη ΝΔ, θα ήταν σφάλμα να αντιμετωπίσει συλλήβδην αυτούς τους ψηφοφόρους ως ακραίους εθνικολαϊκιστές ή ως δεδομένους υποστηρικτές που προσωρινά διαμαρτύρονται. Ο δημοκρατικός συντηρητισμός έχει διακριτό περιεχόμενο και δικαιούται ουσιαστική εκπροσώπηση. Για τους διεκδικητές του χώρου, αντίστοιχο σφάλμα θα ήταν η πεποίθηση ότι η αυστηρότερη ρητορική και οι προσωπικές επιθέσεις αρκούν για να δημιουργήσουν εμπιστοσύνη.

Στο ερώτημα «πόσος χώρος υπάρχει δεξιότερα της ΝΔ;» δεν υπάρχει ένα σταθερό ποσοστό ως απάντηση. Η εκλογική παρουσία του είναι ήδη αξιόλογη. Η διεύρυνσή του θα εξαρτηθεί από την ύπαρξη πειστικής, δημοκρατικής δεξιάς πρότασης και από την ικανότητα των εκπροσώπων του να κερδίσουν εμπιστοσύνη πέρα από την ψήφο διαμαρτυρίας. Ο κατακερματισμός παραμένει εξίσου πιθανός.

Η ΝΔ, από την πλευρά της, οφείλει να αντιληφθεί ότι το εκλογικό σώμα του 2027 διαφέρει από εκείνο του 2023 και ακόμη περισσότερο από εκείνο του 2019. Καλείται επομένως να διατηρήσει την ευρεία απήχησή της και να επανασυνδεθεί με το παραδοσιακό δεξιό ακροατήριο, μέρος του οποίου αισθάνεται ότι δεν εκφράζεται πλέον από την παράταξη.

Από την επιτυχία της σε αυτούς τους δύο στόχους θα εξαρτηθεί πόσος χώρος θα μείνει δεξιότερά της και ποιος θα τον εκπροσωπήσει.

info@voulgarakis.gr

πηγή: liberal