Τρίτη 17.11.2026

Τραμπ – Σι: Το μεγάλο όπλο της Κίνας με τις σπάνιες γαίες και η «αχίλλειος πτέρνα» των ΗΠΑ

Reuters, Investing, CNBC

Οπρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, συναντά αυτή την εβδομάδα τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ, έχοντας αφήσει ανολοκλήρωτο ένα βασικό σκέλος της εμπορικής στρατηγικής του: την εξασφάλιση εγχώριας παραγωγής κρίσιμων ορυκτών, προκειμένου να αντιμετωπίσει την κυριαρχία του Πεκίνου.

Παρά τις ομοσπονδιακές επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων από την κυβέρνηση Τραμπ, πολλά αμερικανικά εξορυκτικά έργα απέχουν ακόμη χρόνια από την έναρξη της παραγωγής. Αυτό σημαίνει ότι οι αμερικανικές βιομηχανίες εξακολουθούν να εξαρτώνται από κινεζικές πρώτες ύλες, οι οποίες είναι απαραίτητες για τους ημιαγωγούς, τη ρομποτική, τα οπλικά συστήματα και την εκρηκτική ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η εξάρτηση αυτή φέρνει τον Τραμπ σε δύσκολη διαπραγματευτική θέση. Σύμφωνα με έξι αναλυτές που μίλησαν στο Reuters, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν μπορεί να πιέσει υπερβολικά τον Σι σε ζητήματα δασμών και ελέγχων εξαγωγών, χωρίς να διακινδυνεύσει την πρόσβαση σε μέταλλα, μαγνήτες και χημικές ενώσεις που οι ΗΠΑ δεν παράγουν σε επαρκείς ποσότητες.

Ο Σι έχει αξιοποιήσει τη θέση της Κίνας ως της μεγαλύτερης χώρας εξόρυξης σπάνιων γαιών στον κόσμο ως διαπραγματευτικό όπλο. Πέρυσι, το Πεκίνο περιόρισε τις εξαγωγές των συγκεκριμένων ορυκτών και μαγνητών, προκαλώντας προβλήματα στην παραγωγή της Ford Motor και άλλων αμερικανικών βιομηχανιών. Η Ουάσιγκτον αναγκάστηκε να διαπραγματευτεί τη συνέχιση της πρόσβασής της σε αυτά τα υλικά.

Το χάσμα ανάμεσα στις φιλοδοξίες του Τραμπ για τα κρίσιμα ορυκτά και στον αργό ρυθμό υλοποίησης των σχετικών έργων αντανακλά τη δυσκολία ανασυγκρότησης ενός βιομηχανικού κλάδου που οι ΗΠΑ είχαν σχεδόν εγκαταλείψει στα τέλη του 20ού αιώνα, δήλωσε ο Σαμίρ Καπάντια, επικεφαλής εμπορικών υποθέσεων της συμβουλευτικής εταιρείας Vogel Group, με έδρα την Ουάσιγκτον.

«Αυτή τη στιγμή υπάρχουν περισσότερες παρουσιάσεις PowerPoint παρά άδειες. Επομένως, το ερώτημα είναι πόσα από αυτά τα έργα υπάρχουν μόνο σε αρχεία PDF και πόσα είναι πραγματικά έτοιμα να ξεκινήσουν», δήλωσε ο Καπάντια.

Μια δοκιμασία για τη διαπραγματευτική ισχύ της Ουάσιγκτον

Η συνάντηση με τον Σι, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Πέμπτη, θα αποτελέσει δοκιμασία για τη στρατηγική του Τραμπ.

Οι δύο ηγέτες ενδέχεται να συμφωνήσουν στην παράταση της υφιστάμενης εμπορικής εκεχειρίας, η οποία πρόκειται να λήξει τον Ιανουάριο και περιλαμβάνει εξαιρέσεις από τους εξαγωγικούς περιορισμούς για ορισμένα κρίσιμα ορυκτά.

«Οι Κινέζοι χρησιμοποιούν τα κρίσιμα ορυκτά σαν θηλιά στον λαιμό των ΗΠΑ, όποτε το θεωρούν σκόπιμο», δήλωσε ο Ριτς Νόλαν, επικεφαλής της National Mining Association, της ένωσης που εκπροσωπεί την αμερικανική εξορυκτική βιομηχανία.

Η Κίνα υποστηρίζει ότι επέβαλε τους περιορισμούς στις εξαγωγές προκειμένου να αποτρέψει τη χρήση των συγκεκριμένων ορυκτών σε πολεμικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, κατηγορεί την Ουάσιγκτον ότι καταχράται τους ελέγχους εξαγωγών, εμποδίζοντας την πώληση ημιαγωγών στην Κίνα.

Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να υστερούν σημαντικά στην παραγωγή.

Η αμερικανική παραγωγική δυναμικότητα μαγνητών νεοδυμίου-σιδήρου-βορίου, οι οποίοι χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά οχήματα και στρατιωτικό εξοπλισμό, ανερχόταν σε περίπου 4.500 μετρικούς τόνους ετησίως το 2025.

Αντίθετα, η αντίστοιχη παραγωγική δυναμικότητα της Κίνας έφθανε περίπου τους 210.000 μετρικούς τόνους, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA).

Πέρα από την εξόρυξη, η Κίνα έχει επενδύσει επί δεκαετίες στην ανάπτυξη εγκαταστάσεων επεξεργασίας και διύλισης, στην τεχνογνωσία και στις βιομηχανικές υποδομές που απαιτούνται για τη μετατροπή των πρώτων υλών σε βιομηχανικά εξαρτήματα.

«Πού βρισκόμαστε σήμερα; Ακριβώς εκεί όπου θέλουν οι Κινέζοι να βρισκόμαστε: σε μια απίστευτα δύσκολη θέση», δήλωσε ο Τζακ Λίφτον, αναλυτής της Technology Metals Research.

Παρότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει κινηθεί για να επιταχύνει την υλοποίηση εξορυκτικών έργων, μεγάλο μέρος των απαραίτητων υποδομών απέχει ακόμη χρόνια από την ολοκλήρωσή του. Ορυχεία, διυλιστήρια και εγκαταστάσεις επεξεργασίας μπορεί να χρειαστούν μία δεκαετία ή και περισσότερο για να τεθούν σε λειτουργία.

Ένα διυλιστήριο ύψους 7,4 δισ. δολαρίων στο Τενεσί, το οποίο θα επεξεργάζεται χαλκό, ψευδάργυρο και άλλα κρίσιμα ορυκτά, με τη στήριξη της νοτιοκορεατικής Korea Zinc, δεν αναμένεται να λειτουργήσει πριν από το 2030.

Οι Rio Tinto και BHP σχεδιάζουν να κατασκευάσουν το μεγαλύτερο ορυχείο χαλκού της Βόρειας Αμερικής, ωστόσο η λειτουργία του δεν αναμένεται να ξεκινήσει πριν από την επόμενη δεκαετία.

Πέρυσι, η κυβέρνηση Τραμπ συμφώνησε να αποκτήσει μετοχικό μερίδιο στην Trilogy Metals, η οποία σχεδιάζει να ξεκινήσει την παραγωγή χαλκού στην Αλάσκα το 2031.

Η Vulcan Elements έχει ήδη αρχίσει να κατασκευάζει μαγνήτες σπάνιων γαιών στη Βόρεια Καρολίνα, αν και οι πελάτες της δεν έχουν ακόμη εγκρίνει τη χρήση τους. Ορισμένα έργα βρίσκονται σε πιο προχωρημένο στάδιο.

Η MP Materials επεκτείνει την παραγωγή μαγνητών στο Τέξας, στο πλαίσιο συνεργασίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων με το Πεντάγωνο.

Το ορυχείο Thacker Pass στη Νεβάδα, το μεγαλύτερο κοίτασμα λιθίου της Βόρειας Αμερικής, βρίσκεται υπό κατασκευή από τη Lithium Americas. Η παραγωγή αναμένεται να ξεκινήσει το 2028.

Η Perpetua Resources σχεδιάζει να ξεκινήσει την παραγωγή αντιμονίου στο Αϊντάχο έως το 2029. Το συγκεκριμένο μέταλλο χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, στην κατασκευή πυρομαχικών και θωρακίσεων.

Πολιτικές προκλήσεις και στο εσωτερικό των ΗΠΑ

Η στρατηγική του Τραμπ για τα κρίσιμα ορυκτά αντιμετωπίζει, επίσης, μια σημαντική πολιτική δοκιμασία στο εσωτερικό της χώρας.

Οι νίκες των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές θα τους δώσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου από το επόμενο έτος, ενώ ορισμένοι έχουν ήδη εκφράσει αμφιβολίες σχετικά με τις επενδύσεις της κυβέρνησης σε ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, το υπουργείο του οποίου έχει χρηματοδοτήσει πολλά έργα στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι είναι «πρόθυμος να εξηγήσει όλα όσα έχουμε κάνει».

Πηγή

Array

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ