Αν μπορούμε να πούμε κάτι με απόλυτη βεβαιότητα για τα όσα συμβαίνουν διεθνώς, από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την τρομακτική εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, μέχρι την κρίση των ομολόγων και το χρηματιστηριακό ράλι, είναι ότι… δεν θα βαρεθούμε ποτέ. Οι ανατροπές που σημειώνονται δεν επιτρέπουν εφησυχασμό, ενώ ειδικά στον κόσμο των αγορών αρχίζει να διαμορφώνεται μια νέα επενδυτική πραγματικότητα.
Τον τελευταίο καιρό είναι η κρίση των ομολόγων που κερδίζει έδαφος στην επικαιρότητα, με την επιστροφή του κινδύνου μιας ενεργειακής κρίσης να παραμένει κορυφαίο θέμα συζήτησης και την προοπτική ενός νέου κύκλου αυξήσεων επιτοκίων να ακολουθεί. Όλα αυτά τα ζητήματα συνδέονται μεταξύ τους και ανατρέπουν ισορροπίες που μόλις πριν από λίγους μήνες θεωρούνταν δεδομένες.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για δημοφιλή assets όπως οι μετοχές και ο χρυσός και πως θα συμπεριφερθούν οι νέας γενιάς επενδυτικές επιλογές, όπως τα κρυπτονομίσματα;
Ας αρχίσουμε από τα βασικά. Με τις αποδόσεις των κρατικών τίτλων να σκαρφαλώνουν σε υψηλά επίπεδα δεκαετιών, οι επενδυτές καλούνται να εξετάσουν από την αρχή πόσο είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν για τις μετοχές, πόσο πραγματικά ασφαλές καταφύγιο είναι ο χρυσός και κατά πόσο τα crypto μπορούν να αντέξουν σε έναν κόσμο ακριβότερου χρήματος.
Το risk-free rate δεν είναι πλέον χαμηλό
Η μεγάλη αλλαγή ξεκινά από την αγορά ομολόγων. Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ξεπέρασε αυτή την εβδομάδα το 5% και έφτασε ακόμη και στο 5,225%, σε υψηλό 19 ετών, καθώς οι επενδυτές επανατιμολογούν τις προοπτικές του πληθωρισμού και των επιτοκίων.
Το μήνυμα που εκπέμπει η αγορά είναι απλό αλλά εξαιρετικά σημαντικό. Το risk-free rate, το λεγόμενο «χωρίς ρίσκο» επιτόκιο, δεν είναι πια χαμηλό. Και όσο υψηλότερα ανεβαίνει, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η απόδοση που πρέπει να προσφέρουν όλα τα υπόλοιπα assets για να δικαιολογήσουν τον πρόσθετο κίνδυνο. Ο ανταγωνισμός, δηλαδή, μεταξύ των assets γίνεται ακραίος.
Υπάρχουν, λοιπόν, δύο δρόμοι για τις αγορές. Ο ένας είναι να αποδειχθεί η άνοδος του αμερικανικού 10ετούς στο 5% προσωρινή, μία εξέλιξη που θα επιτρέψει στις αγορές να επιστρέψουν σχετικά γρήγορα στο προηγούμενο αφήγημα που συντηρεί το μεγάλο χρηματιστηριακό ράλι.
Ο δεύτερος δρόμος είναι αυτός που οι επενδυτές θέλουν να αποφύγουν. Αν η άνοδος των αποδόσεων εξελιχθεί σε νέα νόρμα, τότε δεν αλλάζει απλώς η αγορά ομολόγων. Αλλάζει η τιμή του χρήματος και μαζί της η αποτίμηση σχεδόν όλων των assets των παγκόσμιων αγορών.
Οι μετοχές αντιμέτωπες με το 5%
Για τις μετοχές, η πρώτη συνέπεια είναι η πίεση στις αποτιμήσεις. Έχουμε ξαναπεί πως όταν το 10ετές αμερικανικό κρατικό ομόλογο προσφέρει απόδοση άνω του 5%, οι επενδυτές έχουν πολύ μικρότερο κίνητρο να αναλάβουν μεγάλο ρίσκο για να αγοράσουν εταιρείες με υψηλούς πολλαπλασιαστές κερδών και κέρδη που αναμένονται πολύ μακριά στο μέλλον.
Αυτό αφορά πρωτίστως τις λεγόμενες μετοχές ανάπτυξης και κυρίως την τεχνολογία. Η αύξηση του discount rate μειώνει τη σημερινή αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών, με αποτέλεσμα οι υψηλές αποτιμήσεις να γίνονται δυσκολότερο να δικαιολογηθούν.
Και όμως, η Wall Street επιδεικνύει μέχρι στιγμής αξιοσημείωτες αντοχές. Ο Nasdaq έφτασε αυτή την εβδομάδα σε νέο ιστορικό υψηλό στις 27.244 μονάδες, καθώς η αισιοδοξία γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη εξακολουθεί να υπερισχύει των φόβων για πετρέλαιο, επιτόκια και ομόλογα.
Αυτό ακριβώς δημιουργεί και τη μεγάλη αντίφαση των αγορών. Από τη μία πλευρά, η AI εξακολουθεί να υπόσχεται ισχυρή αύξηση κερδών και παραγωγικότητας. Από την άλλη, το κόστος κεφαλαίου ανεβαίνει.
Όσο οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να αυξάνουν δυναμικά τα κέρδη τους, οι μετοχές μπορούν να απορροφούν μέρος της πίεσης. Αν όμως τα υψηλότερα επιτόκια αρχίσουν να επιβαρύνουν την κατανάλωση, τις επενδύσεις και τελικά την εταιρική κερδοφορία, η εξίσωση γίνεται πολύ δυσκολότερη.
Γι’ αυτό και η αγορά γίνεται περισσότερο επιλεκτική. Εταιρείες με ισχυρές ταμειακές ροές, χαμηλό δανεισμό και δυνατότητα μετακύλισης του αυξημένου κόστους στους πελάτες αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι εταιρειών που εξαρτώνται από φθηνή χρηματοδότηση και από προσδοκίες κερδών πολλών ετών στο μέλλον.
Το παράδοξο του χρυσού
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η περίπτωση του χρυσού. Θεωρητικά, το περιβάλλον μοιάζει ιδανικό για ένα ασφαλές καταφύγιο, αφού κυριαρχούν παράγοντες όπως η γεωπολιτική αβεβαιότητα, η ενεργειακή κρίση, ο υψηλότερος πληθωρισμός και οι ανησυχίες για τα κρατικά χρέη.
Το περίεργο σήμερα στις αγορές είναι ότι κυριαρχεί η άλλη πλευρά. Η πλευρά που λέει ότι ο χρυσός δεν προσφέρει τόκο και επομένως από τη στιγμή που οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων ανεβαίνουν, αυξάνεται το κόστος ευκαιρίας κατοχής του πολύτιμου μετάλλου. Την ίδια ώρα, οι προσδοκίες αυξήσεων των επιτοκίων από τη Fed προσφέρουν στήριξη στο δολάριο, δημιουργώντας έναν ακόμη αντίθετο άνεμο για τον χρυσό.
Η σύγκρουση των αντίρροπων αυτών δυνάμεων είναι ήδη ορατή. Ο χρυσός ενισχύθηκε την Παρασκευή, αλλά σημείωσε απώλειες 2,5% στην εβδομάδα, καθώς οι υψηλότερες αποδόσεις των Treasuries και οι αυξανόμενες προσδοκίες για νέες αυξήσεις επιτοκίων περιορίζουν τη ζήτηση.
Έτσι, ο χρυσός απέχει σήμερα 30% από τα ιστορικά του υψηλά και βρίσκεται σε μάχη μεταξύ του παραδοσιακού του ρόλου ως ασφαλούς καταφυγίου και του μειονεκτήματος που συνεπάγεται η κατοχή ενός asset χωρίς απόδοση σε έναν κόσμο όπου τα κρατικά ομόλογα πληρώνουν πάνω από 5%.
Η μεγάλη δοκιμασία των crypto
Ακόμη μεγαλύτερη μπορεί να αποδειχθεί η αλλαγή για τα κρυπτονομίσματα. Μπορούν το bitcoin, το ethereum και τα υπόλοιπα ψηφιακά νομίσματα να ξανακερδίσουν τους επενδυτές σε περιβάλλον υψηλών επιτοκίων;
Οι υποστηρικτές των crypto παρουσιάζουν εδώ και χρόνια το bitcoin ως «ψηφιακό χρυσό», όμως στην πράξη το δημοφιλές κρυπτονόμισμα συμπεριφέρεται ως risk asset και δέχεται ισχυρότατες πιέσεις κάθε φορά που περιορίζεται η δίψα των επενδυτών για ρίσκο.
Το προηγούμενο περιβάλλον μηδενικών ή εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων αποτέλεσε τεράστιο ευνοϊκό παράγοντα για ολόκληρο το οικοσύστημα των crypto. Η άφθονη ρευστότητα και οι χαμηλές αποδόσεις των ασφαλών τοποθετήσεων ωθούσαν τους επενδυτές όλο και περισσότερο στα ψηφιακά assets που υπόσχονταν εύκολο κέρδος.
Αυτό που βιώνουμε σήμερα είναι η αντιστροφή αυτής της συνθήκης. Όσο ακριβότερο γίνεται το χρήμα, τόσο οι επενδυτές το σκέφτονται διπλά να αγοράσουν τα crypto των «τρελών» διακυμάνσεων, από τη στιγμή μάλιστα που οι μετοχές της ΑΙ δίνουν υψηλές αποδόσεις. Δεν μπορεί να πει κανείς με βεβαιότητα ότι το επενδυτικό story του bitcoin έχει ξεθωριάσει εντελώς, όμως οι αποφάσεις της Fed επιστρέφουν ως καθοριστικός παράγοντας.
Όσο οι πραγματικές αποδόσεις παραμένουν ψηλά, τόσο τα επενδυτικά κεφάλαια επιλέγουν μετρητά και ομόλογα αντί να αναζητούν αποδόσεις στα πιο ριψοκίνδυνα assets.
