Η προστασία της ιδιωτικής περιουσίας προϋποθέτει ένα αξιόπιστο και λειτουργικό Κτηματολόγιο

Αξιότιμε κ. Υπουργέ,

Η διαδικασία της ανάρτησης του Κτηματολογίου στη Λέσβο έχει αναδείξει σοβαρά προβλήματα, τα οποία δυσχεραίνουν την ομαλή ολοκλήρωσή της και δημιουργούν εύλογη ανησυχία στους πολίτες για την ορθή καταγραφή και την αποτελεσματική προστασία των εμπράγματων δικαιωμάτων τους.

Η έκταση των προβλημάτων, οι δυσλειτουργίες που έχουν διαπιστωθεί κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, αλλά και οι ιδιαίτερα περιορισμένες προθεσμίες, καθιστούν αναγκαία την άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι κανένας πολίτης δεν θα στερηθεί τη δυνατότητα να ελέγξει και να διορθώσει εγκαίρως τα στοιχεία που αφορούν την περιουσία του.

Με πρωτοβουλία του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας – Τμήματος Βορειοανατολικού Αιγαίου πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 16 Ιουλίου 2026, στα γραφεία του Τμήματος στη Μυτιλήνη, συνάντηση εργασίας με τη Διοίκηση του Ελληνικού Κτηματολογίου, με αντικείμενο τόσο την εξέλιξη της ανάρτησης στη Λέσβο όσο και τα διαχρονικά προβλήματα του λειτουργούντος Κτηματολογίου.

Από την πρώτη στιγμή, το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου πρότεινε η συνάντηση να πραγματοποιηθεί με ανοικτό χαρακτήρα, ώστε να δοθεί η δυνατότητα συμμετοχής στους εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης, των επιστημονικών και επαγγελματικών φορέων, καθώς και στους πολίτες που βιώνουν καθημερινά τις δυσκολίες της διαδικασίας. Η πρόταση αυτή δεν έγινε αποδεκτή και η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε περιορισμένο κύκλο συμμετεχόντων.

Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Πρόεδρος του Ελληνικού Κτηματολογίου κ. Θανάσης Λίπας, η Γενική Διευθύντρια κα Ολυμπία Μαρκέλλου, ο Δήμαρχος Μυτιλήνης κ. Παναγιώτης Χριστόφας, η Δήμαρχος Λήμνου κα Ελεονώρα Γεώργα μέσω τηλεδιάσκεψης, ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Μυτιλήνης κ. Νικόλαος Σάββας, η Προϊσταμένη του Γραφείου Κτηματογράφησης Λέσβου κα Μαρία Δεληδημήτρη, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου κ. Στρατής Μανωλακέλλης και ο Γενικός Γραμματέας του ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου κ. Κωσταντίνος Βατούσης.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης παρουσιάστηκαν αναλυτικά τα σημαντικότερα ζητήματα που έχουν ανακύψει κατά την εξέλιξη της ανάρτησης. Κοινή διαπίστωση όλων των συμμετεχόντων ήταν ότι η διαδικασία εξελίσσεται υπό ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες, τόσο για τους πολίτες όσο και για τους μηχανικούς και τους νομικούς που καλούνται να τους υποστηρίξουν.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον μεγάλο αριθμό σφαλμάτων και ασυμφωνιών που έχουν εντοπιστεί στα στοιχεία της ανάρτησης, στις δυσλειτουργίες της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, αλλά και στην αντικειμενική δυσκολία ελέγχου ενός πολύ μεγάλου όγκου στοιχείων μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.

Παράλληλα, επισημάνθηκαν σοβαρά προβλήματα κατά την ενημέρωση και την εξυπηρέτηση των πολιτών. Αναφέρθηκε ότι η παρεχόμενη πληροφόρηση δεν είναι πάντοτε επαρκής και ενιαία, γεγονός που δημιουργεί εύλογη ανασφάλεια τόσο στους πολίτες όσο και στους επαγγελματίες που αναλαμβάνουν την υποστήριξή τους. Επιπλέον, επισημάνθηκε ότι ακόμη και για απλές περιπτώσεις έχουν παρατηρηθεί διαφορετικές ερμηνείες και οδηγίες, γεγονός που δυσχεραίνει την ομοιόμορφη αντιμετώπιση των υποθέσεων και αυξάνει τον κίνδυνο λαθών.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε επίσης στις δυσχέρειες που παρατηρούνται στη λειτουργία του Γραφείου Κτηματογράφησης Καλλονής, οι οποίες, σε συνδυασμό με τον μεγάλο αριθμό εκκρεμών υποθέσεων, καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την ολοκλήρωση της διαδικασίας με τους σημερινούς χρονικούς περιορισμούς.

Οι τοπικοί φορείς υπογράμμισαν ότι, με τα σημερινά δεδομένα, η διαδικασία της ανάρτησης δεν μπορεί να ολοκληρωθεί με ασφάλεια πριν από τα τέλη Αυγούστου και ότι απαιτείται η χορήγηση παράτασης για ολόκληρο τον μήνα Σεπτέμβριο, ώστε όλοι οι πολίτες να έχουν πραγματική δυνατότητα να ελέγξουν τα στοιχεία της ανάρτησης και να υποβάλουν εμπρόθεσμα τις αναγκαίες αιτήσεις διόρθωσης και τις προβλεπόμενες ενέργειες για την προστασία των δικαιωμάτων τους.

Οι συντονισμένες και τεκμηριωμένες παρεμβάσεις όλων των συμμετεχόντων είχαν ως αποτέλεσμα να ανακοινωθεί πρόσθετος χρόνος για την εξυπηρέτηση των πολιτών. Παράλληλα, δόθηκαν διευκρινίσεις για τη δυνατότητα ολοκλήρωσης της διαδικασίας από όσους έχουν εξασφαλίσει αριθμό προτεραιότητας έως την καταληκτική ημερομηνία.

Ωστόσο, παρά τις κοινές παρεμβάσεις όλων των τοπικών φορέων, δεν έγινε αποδεκτό το αίτημα για μεγαλύτερη παράταση της διαδικασίας, καθώς η Διοίκηση του Ελληνικού Κτηματολογίου επικαλέστηκε το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου.

Συγκεκριμένα, ανακοινώθηκε παράταση έξι ημερών λόγω των προβλημάτων που παρουσιάστηκαν στην ηλεκτρονική πλατφόρμα, ενώ παράλληλα δόθηκε η δυνατότητα στους πολίτες να εξυπηρετηθούν έως και τις 18 Αυγούστου 2026, εφόσον έχουν εξασφαλίσει αριθμό προτεραιότητας μέχρι και την 3η Αυγούστου 2026.

Σε ό,τι αφορά το λειτουργούν Κτηματολόγιο στις περιοχές Μυτιλήνης και Γέρας, παρουσιάστηκε από τη Διοίκηση του Ελληνικού Κτηματολογίου ο σχεδιασμός για τη σταδιακή αντιμετώπιση των προβλημάτων που έχουν διαπιστωθεί.

Σύμφωνα με την ενημέρωση που παρασχέθηκε, από τον Μάρτιο του 2027 προγραμματίζεται η λειτουργία νέας ψηφιακής εφαρμογής για τον επαναπροσδιορισμό περίπου 10.500 γεωτεμαχίων που περιλαμβάνονται στο ΦΕΚ ΑΑΠ 86/2015, ενώ στις αρχές του 2028 προβλέπεται η λειτουργία δεύτερης εφαρμογής για τη διαχείριση των υπόλοιπων εκκρεμοτήτων που εξακολουθούν να υφίστανται στο λειτουργούν Κτηματολόγιο.

Η ενημέρωση αυτή αποτελεί ένα θετικό βήμα, καθώς για πρώτη φορά παρουσιάστηκε συγκεκριμένος προγραμματισμός για την αντιμετώπιση προβλημάτων που ταλαιπωρούν χιλιάδες ιδιοκτήτες εδώ και πολλά χρόνια. Ωστόσο, παραμένει αναγκαία η στενή παρακολούθηση της υλοποίησης των σχετικών δεσμεύσεων, ώστε να αποκατασταθούν ουσιαστικά οι στρεβλώσεις που εξακολουθούν να επηρεάζουν την ασφάλεια των συναλλαγών και την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας.

Με τη συνάντηση αυτή ολοκληρώθηκε ένας πρώτος κύκλος διαλόγου μεταξύ της Διοίκησης του Ελληνικού Κτηματολογίου και των τοπικών φορέων.

Η παρουσία της Διοίκησης στη Λέσβο και η δυνατότητα να παρουσιαστούν απευθείας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι πολίτες και οι επαγγελματίες αποτελούν μία θετική εξέλιξη. Παράλληλα, όμως, η συζήτηση ανέδειξε ότι η έκταση και η πολυπλοκότητα των ζητημάτων που έχουν προκύψει δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά σε υπηρεσιακό επίπεδο.

Η διαδικασία της ανάρτησης απέδειξε ότι οι δυσκολίες δεν περιορίζονται μόνο στον μεγάλο όγκο των στοιχείων που καλούνται να ελέγξουν οι πολίτες. Συνδέονται επίσης με ελλείψεις στην ενημέρωση, με πρακτικά προβλήματα κατά την εφαρμογή της διαδικασίας, με την ανάγκη ενιαίας αντιμετώπισης των υποθέσεων και με τις περιορισμένες δυνατότητες εξυπηρέτησης του μεγάλου αριθμού ενδιαφερομένων μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά όρια.

Η προστασία της ιδιωτικής περιουσίας δεν μπορεί να εξαρτάται από ασφυκτικές προθεσμίες ούτε να μεταφέρει το βάρος της διόρθωσης πιθανών σφαλμάτων αποκλειστικά στους πολίτες και στους επαγγελματίες που τους υποστηρίζουν. Ένα σύγχρονο και αξιόπιστο Κτηματολόγιο οφείλει να παρέχει σαφείς διαδικασίες, ενιαίες οδηγίες, αποτελεσματική υποστήριξη και τον αναγκαίο χρόνο ώστε κάθε ιδιοκτήτης να μπορεί να ασκήσει ουσιαστικά τα δικαιώματά του.

Η εικόνα που διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια της συνάντησης οδηγεί στο συμπέρασμα ότι, παρά τις επιμέρους βελτιώσεις που ανακοινώθηκαν, η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπιστεί μόνο με διοικητικές παρεμβάσεις.

Η κοινή διαπίστωση των συμμετεχόντων ήταν ότι, με τα σημερινά δεδομένα, ο διαθέσιμος χρόνος δεν επαρκεί για την ασφαλή ολοκλήρωση της διαδικασίας και ότι, χωρίς την απαιτούμενη παράταση, σημαντικός αριθμός πολιτών ενδέχεται να μην μπορέσει να ολοκληρώσει εγκαίρως τον έλεγχο των στοιχείων της ανάρτησης και να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες για την προστασία των εμπράγματων δικαιωμάτων του.

Απαιτείται πλέον πολιτική παρέμβαση, ώστε να ληφθούν οι αναγκαίες αποφάσεις που θα διασφαλίσουν την ομαλή ολοκλήρωση της διαδικασίας, την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προς έναν θεσμό ιδιαίτερης σημασίας για την ασφάλεια των συναλλαγών και την αναπτυξιακή προοπτική των νησιών μας.

Με την ολοκλήρωση αυτού του πρώτου κύκλου διαλόγου, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου αναλαμβάνει την ευθύνη να συντονίσει την επόμενη κοινή θεσμική πρωτοβουλία, με στόχο την προώθηση των ζητημάτων που αναδείχθηκαν κατά τη συνάντηση σε πολιτικό επίπεδο.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου θα απευθύνει πρόσκληση για κοινή συνάντηση εργασίας με τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με τους Δήμους της Λέσβου και της Λήμνου, τους Βουλευτές του Νομού Λέσβου, τον Δικηγορικό Σύλλογο Μυτιλήνης και όλους τους εμπλεκόμενους θεσμικούς και επιστημονικούς φορείς.

Η συνάντηση αυτή δεν αποσκοπεί μόνο στην παρουσίαση των ζητημάτων που διαπιστώθηκαν κατά τη διαδικασία της ανάρτησης, αλλά κυρίως στη διαμόρφωση ενός σαφούς πλαισίου αποφάσεων που θα διασφαλίζει την ομαλή ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, την εύρυθμη λειτουργία του Κτηματολογίου και την αποτελεσματική προστασία της ιδιωτικής περιουσίας.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου θα θέσει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα βασικά ζητήματα:

• Την εξασφάλιση επαρκούς χρόνου για την ολοκλήρωση της διαδικασίας της ανάρτησης, ώστε όλοι οι πολίτες να έχουν πραγματική δυνατότητα να ελέγξουν τα στοιχεία που αφορούν τα ακίνητά τους και να προβούν στις απαραίτητες διορθώσεις.
• Τη βελτίωση της λειτουργίας των υπηρεσιών και της υποστήριξης των πολιτών, με ενιαίες οδηγίες, αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση και ενίσχυση των δομών που καλούνται να διαχειριστούν τον μεγάλο αριθμό υποθέσεων.
• Την υλοποίηση συγκεκριμένου και δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος για την αποκατάσταση των προβλημάτων του λειτουργούντος Κτηματολογίου, με συνεχή ενημέρωση των τοπικών φορέων για την πρόοδο των παρεμβάσεων που έχουν εξαγγελθεί.

Το Κτηματολόγιο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αναπτυξιακά εργαλεία της χώρας και βασική προϋπόθεση για την ασφάλεια των συναλλαγών, την προστασία της ιδιωτικής περιουσίας και τον ορθό χωρικό σχεδιασμό. Η επιτυχία του, όμως, δεν κρίνεται μόνο από την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων, αλλά κυρίως από την αξιοπιστία των στοιχείων του και από την εμπιστοσύνη που εμπνέει στους πολίτες.

Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου θα συνεχίσει να συνεργάζεται με όλους τους θεσμικούς φορείς, τους επιστημονικούς συλλόγους και την τοπική αυτοδιοίκηση, με στόχο τη διαμόρφωση κοινών, τεκμηριωμένων και εφαρμόσιμων προτάσεων που θα συμβάλουν στην επιτυχή ολοκλήρωση του έργου του Κτηματολογίου στα νησιά μας.

Η προστασία της ιδιωτικής περιουσίας, η ασφάλεια δικαίου και η αξιοπιστία του Κτηματολογίου αποτελούν κοινή ευθύνη όλων μας και προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη του τόπου μας.

                                                                                         Με εκτίμηση,

                                                                                      Ο Πρόεδρος του

                                                                                ΤΕΕ/Τμήμα ΒΑ Αιγαίου

                                                                             Μανωλακέλλης Ευστράτιος